I GZ 211/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "S." A. K. spółka jawna w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1676/06 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi "S." A. K. spółka jawna w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 30 października 2006 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie klasyfikacji taryfowej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z 5 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1676/06, oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sprawie ze skargi "S." A. K. spółka jawna w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z [...], nr [...] umarzające postępowanie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie klasyfikacji taryfowej. W ocenie Sądu I instancji przedstawiona sytuacja majątkowa i finansowa spółki daje podstawę do uznania, że spółka jest w stanie uiścić wpis sądowy, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Zdaniem Sądu oceny tej nie może zmienić okoliczność, że zadłużenie spółki z tytułu zaciągniętych kredytów na dzień 31 grudnia 2006 r. wynosiło [...].223,41 zł. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikało, że spółka ma jakiekolwiek problemy ze spłacaniem zadłużenia. Sąd wskazał ponadto, że spółka uzasadniając swój wniosek stwierdziła, że jest stroną wielu postępowań dotyczących zgłoszeń celnych i nie powinna być obciążana kosztami kilkudziesięciu wpisów sądowych po 100 zł każdy, w sytuacji kiedy " ...skargi opierają się na takim samym stanie faktycznym, a ich rozdzielenie wynikało wyłącznie z zabiegu dokonanego przez organ, w celu utrudnienia skarżącemu dochodzenie jego praw...". Odnosząc się do tego stwierdzenia spółki Sąd uznał, że zarzut naruszenia praw strony zgłoszony w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy jest chybiony, gdyż nie ma wpływu na warunki przyznania prawa pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie "S." A. K. spółka jawna w W. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącej przytoczone w uzasadnieniu orzeczenia argumenty nie stanowią wystarczającej podstawy do obciążania strony kosztami kilkudziesięciu wpisów sądowych, każdy po 100 zł, w sytuacji gdy skargi opierają się na takim samym stanie faktycznym, a ich rozdzielenie wynikało wyłącznie z zabiegu dokonanego przez organ w celu utrudnienia spółce dochodzenia jej praw. Podobnie postąpił Sąd, który wbrew tożsamości stron i przedmiotu wszystkich skarg nie połączył ich w jednym postępowaniu, lecz domaga się wpisów od każdej z osobna. W ocenie skarżącej rentowność prowadzonej działalności gospodarczej nie może być podstawą do obciążenia strony nieuzasadnionymi kosztami dochodzenia swoich praw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżając orzeczenie sądu administracyjnego strona postępowania powinna wskazać, w której czynności sądu dopatruje się naruszenia przez ten sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Przepis art. 194 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wśród wymogów stawianych zażaleniu przewiduje obowiązek podania zwięzłego uzasadnienia zażalenia. W niniejszej sprawie skarżąca ograniczyła się do wskazania, że odmowa przyznania prawa pomocy jest nieuprawniona i krzywdząca, ponieważ zarówno organy, jak i Sąd nie rozpoznały łącznie spraw tożsamych pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Argument ten w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie daje podstawy do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia może jednak budzić pewne wątpliwości, gdyż Sąd I instancji zaakcentował powinność uwzględniania w wydatkach strony prowadzącej działalność gospodarczą kosztów postępowań sądowych, które zdaniem Sądu są stałym elementem prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tego typu argumentacja stanowi daleko idący skrót myślowy będący w istocie uproszczeniem problemu i tym samym nie może ona uzasadniać ewentualnej odmowy przyznania stronie prawa pomocy co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt I FZ 452/05 oraz Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 26 lipca 2005 r., sprawa Jedamski i Jedamska przeciwko Polsce, skarga nr 73547/01). Pomimo to omawianemu rozstrzygnięciu nie można jednak odmówić słuszności. Kwota należnego w sprawie wpisu, podobnie jak w pozostałych kilkudziesięciu tożsamych sprawach prowadzonych wobec spółki, wynosi 100 zł. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że dowody przedłożone przez skarżącą na uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, dają podstawę do przyjęcia, że posiada ona dostateczne środki na pokrycie wpisów sądowych. Słuszne jest zatem twierdzenie, że uiszczenie ogółem kilku tysięcy złotych nie doprowadzi do zachwiania płynności finansowej spółki. Podane w oświadczeniu o majątku i dochodach kwoty opiewają na kilka milionów złotych (k. 31 akt). Informacja o istniejącym po stronie spółki obowiązku spłaty kredytu w wysokości [...].223,41 zł nie została uzupełniona o jakiekolwiek kalkulacje świadczące o tym, że regularne spłaty rat kredytu zostaną zagrożone na skutek obciążenia finansowego spółki przez nałożenie na nią obowiązku uiszczenia ok. 5.000 zł w związku z prowadzonymi postępowaniami sądowymi. Nie jest ponadto trafne zawarte w zażaleniu stwierdzenie, że połączenie przez Sąd I instancji spraw do wspólnego rozpoznania (bądź rozpoznania i rozstrzygnięcia, czego strona nie doprecyzowała), oznaczałoby konieczność pobrania od spółki tylko jednego wpisu. Zgodnie z art. 111 § 1 p.p.s.a. sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Stosownie do § 2 tego artykułu sąd może zarządzić połączenie spraw (...), jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Należy jednak podkreślić, że mimo połączenia spraw pozostają one nadal sprawami odrębnymi. W każdej z nich - z chwilą wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (art. 230 § 1 p.p.s.a.) - powstaje obowiązek uiszczenia wpisu. Skoro zatem strona złożyła więcej niż jedną skargę - nawet gdyby zostały one połączone do wspólnego rozpoznania lub także rozstrzygania - ciąży na niej obowiązek opłacenia wszystkich wniesionych do sądu pism. Połączenie spraw jest czysto technicznym zabiegiem, mającym na celu usprawnienie i przyspieszenie załatwienia sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny nadal jednak zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia co do każdej sprawy z osobna. W zależności od tego, czy połączenie dotyczyło jedynie rozpoznania, czy również rozstrzygnięcia spraw, sąd sporządza wyrok dla każdej sprawy z osobna bądź w jednym orzeczeniu zawiera kilka rozstrzygnięć, odnosząc się do wszystkich spraw połączonych (por. postanowienie NSA z 4 października 2006 r., sygn. akt I GZ 202/06). Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.