I SA/Wa 2019/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miasta [...] na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu Miastu [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Orzeczeniem z [...] lutego 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...] zw. z lokalem mieszkalnym nr [...], oznaczonej jako działka nr ew. [...], obręb [...], o powierzchni [...] m2. Pismem z 30 kwietnia 2021 r. Miasto [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zakres kognicji sądów administracyjnych określają przepisy: art. 3 § 2, 2a i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "ppsa" ). Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie nie mieści się w katalogu przewidzianym w art. 3 § 2 i 2a ppsa, brak również przepisów szczególnych, które przewidywałyby kontrolę sądowoadministracyjną orzeczenia zaskarżonego w niniejszej sprawie (art. 3 § 3 ppsa). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że orzeczenia samorządowych kolegiów odwoławczych, wydawane w procedurze aktualizacyjnej, przewidzianej art. 78 i art. 79 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1990, powoływanej dalej jako "ugn"), zapadają w postępowaniu o charakterze administracyjnym, stanowiącym jednak tylko jedną z faz tej procedury, która zmierza do rozstrzygnięcia sporu odnoszącego się do cywilnego stosunku prawnego opartego na cywilnoprawnej umowie. Sprawa aktualizacyjna zawisła w ten sposób przed kolegium nadal pozostaje w swej istocie materialnoprawną sprawą o świadczenie pieniężne, o charakterze cywilnoprawnym. Stosownie do art. 80 ust. 1 ugn, od orzeczenia kolegium zapadłego w procedurze aktualizacyjnej właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego aktu. Wniesienie sprzeciwu równoznaczne jest z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. W tym miejscu zauważyć należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie opatrzone zostało pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu, do którego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny, a Prezydent [...], pismem z [...] kwietnia 2021 r., wniósł ten środek zaskarżenia do Sądu Rejonowego dla [...] w [...]. Sąd zwraca uwagę, że rzeczywiście występują sytuacje, gdy sprawa aktualizacyjna, w której zapadło orzeczenie samorządowego kolegium odwoławczego, kończące postępowanie aktualizacyjne poprzez jego umorzenie, jest kontrolowana przez inny podmiot, niż sąd powszechny, do którego wniesiono sprzeciw. Jednak dotyczy to tylko sytuacji w których sąd powszechny prawomocnie odrzucił pozew w tego rodzaju sprawach, uznając się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy zakończonej takim orzeczeniem i wskazując, że w takiej sytuacji od orzeczenia tego rodzaju można wnieść skargę do sądu administracyjnego. Wówczas to legalność orzeczenia umarzającego postępowanie aktualizacyjne kontroluje sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 17 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1008/09; wyrok NSA z 8 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1541/10). Powyższy przepis wskazuje zatem jednoznacznie, że sprawy dotyczące aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste zostały poddane kognicji sądów powszechnych. Jednocześnie żaden przepis nie przewiduje w sprawach tego rodzaju kognicji sądów administracyjnych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż sprzeciw, wniesiony przez Miasto nie został dotychczas rozpoznany. Mając powyższe na uwadze, niniejsza sprawa ma w ocenie Sądu charakter cywilnoprawny i jako taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa – orzekł jak w sentencji postanowienia (pkt 1). Z kolei na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa postanowiono o zwrocie z urzędu uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu od skargi (pkt 2).