I SA/Ke 456/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia ... nr .... w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz J. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] r. nr [...] stwierdził, że zażalenie J. S. z [...] r. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z [...]. nr [...] w sprawie odmowy przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w K. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], jest niedopuszczalne. Organ ustalił, że Naczelnik postanowieniem z [...] r. odmówił przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania ww. nieruchomości. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego stanowił art. 110u § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U.2020.1427 ze zm.) dalej "u.p.e.a.". W postanowieniu tym zawarto pouczenie o przysługującym na nie zażaleniu. W sprawie, operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę nie został skutecznie podważony w trybie art. 110u § 1 u.p.e.a. Strona dalej domaga się jego zmiany, składając wniosek z [...] r. o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości, który niewątpliwie podlegał rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a. Prawidłowo zatem Naczelnik wydał postanowienie z [...] r., rozpoznając merytorycznie wniosek strony. Błędnie natomiast pouczył zobowiązanego o przysługującym prawie do zaskarżenia tego postanowienia. W ocenie Dyrektora art. 110u § 2 u.p.e.a. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości. Do postanowienia wydanego w ww. trybie nie będzie miał także zastosowania art. 110u § 1 u.p.e.a., regulujący kwestię zarzutów do opisu i oszacowania, które stanowią sformalizowany środek ochrony prawa strony, przysługujący na określonym etapie egzekucji nieruchomości. Możliwości wniesienia takiego środka zaskarżenia nie przewidują także przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego środek odwoławczy w postaci zażalenia na postanowienie o odmowę przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości, wydanego na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a., jest niedopuszczalny. Brak było zatem podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia przez Dyrektora zażalenia na ww. postanowienie Naczelnika. Na powyższe postanowienie J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Naczelnika z [...] r. i orzeczenie o istocie sprawy, ewentualnie o uchylenie tych postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 17 § 1 w zw. z art. 18 w zw. z art. 110 u § 2 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w bezpodstawnym uznaniu, że na postanowienie w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości nie przysługuje zażalenie; - art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie tych przepisów wyrażające się w błędnym uznaniu, że na postanowienie w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości nie przysługuje zażalenie, a w konsekwencji nierozpoznanie zażalenia skarżącego; - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu, a w konsekwencji nieuchylenie postanowienia organu I instancji 1 niewydanie postanowienia w przedmiocie sporządzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości, ewentualnie nieuchylenie postanowienia organu I instancji i nieprzekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący m.in. podniósł, że skoro na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie, to brak jest argumentów przemawiających za stanowiskiem, że na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie przysługiwałoby zażalenie, w szczególności, iż postanowienie w przedmiocie dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości zostało ujęte w tym samym artykule. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2019.2325), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. zaskarżone postanowienie Sąd uchyla, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora, podjęte na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego bowiem na postanowienie w sprawie odmowy przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości zażalenie nie przysługuje. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego w powyższym zakresie, ponieważ przyjąć należy, że całościowo kwestię sporną reguluje art. 110u u.p.e.a. Podstawę prawną wydania rozstrzygnięć w sprawie przeprowadzania opisu i oszacowania nieruchomości stanowi art. 110u u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie. Z kolei stosownie do § 2 jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Stosownie do art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Regulacja art. 110u § 2 u.p.e.a. nie wskazuje wprawdzie, że na postanowienie w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dodatkowego opisu przysługuje zażalenie, to jednak stanowisko, że na postanowienie to przysługuje zażalenie uzasadnia wykładnia systemowa i celowościowa. Uregulowana bowiem w art. 110u § 1 u.p.e.a. instytucja zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości stanowi samodzielny środek prawny i ma również pełne zastosowanie w sytuacji opisanej w art. 110u § 2 u.p.e.a. Brak jest wobec tego argumentów przemawiających za stanowiskiem, że na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie przysługiwałoby zażalenie, podczas gdy postanowienie w przedmiocie dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości zostało ujęte w tym samym artykule. Istotne przy tym jest, że w przedmiotowym przypadku zażalenie stanowi środek ochrony prawnej przysługujący dłużnikowi i zmierzający do ustalenia rzeczywistej wartości nieruchomości, która ma istotne znaczenie dla ceny nabycia nieruchomości, a w konsekwencji na wysokość zaspokojenia zobowiązań dłużnika. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela tym samym stanowisko prezentowane w doktrynie, że organ egzekucyjny, w zakresie dopuszczenia do dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, podejmuje rozstrzygnięcie z urzędu lub na wniosek uczestnika postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapada w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (tak dr hab. Paweł Daniel w: Duże Komentarze Becka R. Hauser, M. Wierzbowski (redaktorzy); Postępowanie egzekucyjne w administracji; Komentarz; Warszawa 2021; str. 734). Z tych względów zarzuty skargi są uzasadnione. Organ odwoławczy błędnie na podstawie art. 143 w zw. z art. 144 k.p.a. orzekł o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości. W ponownym postępowaniu organ odwoławczy rozpatrzy merytorycznie zażalenia strony na postanowienie Naczelnika z [...]. w sprawie odmowy przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości, wydając stosowne rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 w zw. z art. 144 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, w punkcie 2 sentencji wyroku, na które składają się wpis od skargi – [...] zł, wynagrodzenie dla radcy prawnego – [...] zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – [...] zł, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z [...] r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 t.j.)