I OSK 1806/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 539/10 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 539/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił, zaskarżoną przez M. K., decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 14 stycznia 2010 r. nr DOLiS/DEC-27/10/1591,1598,1602 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia 16 września 2009 r. DOLiS/DEC-923/09/33710,33715,33721. Decyzjami ww. Generalny Inspektor odmówił uwzględnienia wniosku M. K. z dnia 11 maja 2009 r., którym domagał się nakazania [...] S.A. przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez cofnięcie [...] S.A. zgody na przetwarzanie jego danych osobowych. W postępowaniu administracyjnym organ ustalił, iż strony łączyła umowa kredytu, który, zdaniem M. K., spłacony został w całości, zaś według Banku istniała jeszcze należność, którą egzekwował przez [...] S.A., na mocy zawartej z tym podmiotem umowy. Generalny Inspektor, wydając decyzję pierwszoinstancyjną, stwierdził, że nie jest uprawniony do oceny istnienia bądź nie zobowiązania, ale tylko do tego, czy [...] S.A. mógł przekazać dane osobowe Spółce [...] i uznał, iż działanie Banku jest zgodne z prawem. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy M. K. domagał się uchylenia decyzji i zawieszenia postępowania z uwagi na to, że wystąpił do sądu powszechnego z powództwem (z dnia 28 września 2009 r.) o ustalenie istnienia bądź nie zobowiązania wobec Banku. Generalny Inspektor utrzymał w mocy swoją decyzję, podkreślając, że umowa o udzielenie kredytu na dzień rozstrzygnięcia była obowiązująca, gdyż nie podważona sądownie, bowiem wyrok w sprawie ustalenia zobowiązania nie zapadł. Uchylając decyzje organu wydane w obu instancjach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka do zawieszenia postępowania na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czego organ nie dokonał. Sąd podkreślił, że analizując legalność działań [...] S.A. Inspektor powołał się na istnienie umowy o kredyt i wynikające z niej zobowiązanie M. K. na rzecz tego Banku, ale skoro organ sam stwierdził, że nie był powołany do oceny istnienia zobowiązania powinien był zawiesić postępowanie, aż do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii, która jest zagadnieniem wstępnym do wydania decyzji w sprawie ochrony danych. Organ, wywodził Sąd, postępowania nie zawiesił, mimo że w drugiej instancji wiedział o wniesieniu powództwa w sprawie ustalenia zobowiązania, czym naruszył prawo, gdyż rozstrzygnął zagadnienie wstępne we własnym zakresie, nie będąc do tego uprawnionym, a nadto odmiennie aniżeli uczynił to Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia, który wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 r. ustalił, iż zobowiązanie wygasło. W takim stanie, zdaniem Sądu, konieczne było uchylenie decyzji obu instancji. Reprezentowany przez radcę prawnego, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: – art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż okoliczność istnienia bądź nie istnienia wynikającego z umowy kredytu zobowiązania M. K. wobec [...] S.A. stanowiła zagadnienie wstępne istotne dla możliwości wydania przez Generalnego Inspektora decyzji administracyjnej w postępowaniu o sygnaturze DOLiS-440-386/09. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniosku M. K. stanowił art. 23 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), dalej "ustawa". Zgodnie z nim przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania upoważnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą, jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratora danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza prawa i wolności osoby, której dane dotyczą. Przetwarzanie danych osobowych M. K. miało źródło w zawartej pomiędzy nim a [...] S.A. umowie o kredyt, który, zdaniem M. K., spłacił on w całości, zaś według Banku zobowiązania tego nie uregulował. Z tego powodu [...] S.A. upoważnił [...] S.A. do egzekucji przysługującej mu, jego zdaniem, należności. W takim stanie sprawy kwestią istotną dla rozpoznania wniosku M. K., który domagał się zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych, było ustalenie czy [...] S.A. miał prawo do przekazania firmie [...] S.A. danych osobowych M. K.. Inaczej mówiąc rozstrzygnięcie sprawy zależało od tego, czy istnieje zobowiązanie M. K. wobec Banku. Było to zatem zagadnienie wstępne, skoro Bank swoje prawo do przekazania danych osobowych, celem egzekucji należności, wywodził z faktu istnienia zobowiązania. Jeśli idzie o postępowanie toczące się przed Generalnym Inspektorem w I instancji, to w sprawie istniały rozbieżne oświadczenia stron i zawarta między nimi umowa o kredyt, jednak już w postępowaniu odwoławczym wiadomym było, iż M. K. wystąpił do sądu powszechnego o ustalenie istnienia bądź nie zobowiązania, w którym to postępowaniu przed wydaniem decyzji odwoławczej wyrok zapadł. Działając w II instancji, Generalny Inspektor miał zatem obowiązek poczynienia ustaleń w kwestii wyniku postępowania toczącego się przed sądem powszechnym i rozstrzygnięcia sprawy w zależności od tego co orzekł ten sąd. Organ jednak nie dokonał żadnych ustaleń, a skutkowało wydaniem decyzji bez wiedzy dotyczącej istnienia umowy, na którą powoływał się Bank. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 8 grudnia 2009 r. – prawomocnego z dniem 23 lutego 2010 r. – zobowiązanie M. K. względem [...] S.A. wygasło z dniem 9 lutego 2007 r., nie było zatem umowy między tymi podmiotami, z której wynikałoby uprawnienie Banku do przekazania danych osobowych M. K. firmie [...]. Nie zawieszenie zatem postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie zobowiązania, zapadłego przed wydaniem decyzji w drugiej instancji, spowodowało, że Generalny Inspektor, jak to podkreślił Wojewódzki Sąd, sam rozstrzygnął kwestię istnienia zobowiązania, do czego nie był uprawniony, a nadto uczynił to w sposób odmienny, aniżeli sąd powszechny do tego powołany, skoro uznał, że strony łączy umowa, z której wynika zobowiązanie M. K. wobec [...] S.A. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje wydane w obu instancjach, a skargę kasacyjną należało oddalić jako nieusprawiedliwioną. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).