VI SA/Wa 2323/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 22 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odrzucić skargę UZASADNIENIE Skarżący – B. R., w prawidłowym trybie i terminie, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Zarządzeniami z 2 września 2021 r. Sąd wezwał Skarżącego, pod rygorem odrzucenia skargi, do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwania zostały uznane za doręczone Skarżącemu w trybie zastępczym (art. 73 p.p.s.a.) dnia 11 października 2021 r. Postanowieniem z 22 października 2021 r. Sąd odrzucił skargę, gdyż – pomimo wezwania, nie uiszczono od niej należnego wpisu oraz nie uzupełniono jej braku formalnego. Ustalono, że kierowana do Skarżącego przesyłka polecona, zawierająca wezwania do uiszczenia wpisu od skargi oraz do wskazania numeru PESEL, została zwrócona, jako niepodjęta w terminie. Sąd badając tryb jej doręczenia stwierdził, że przebiegł on prawidłowo. Przesyłka była dwukrotnie awizowana przez UP T. – po raz pierwszy dnia 27 września 2021 r., a następnie dnia 5 października 2021 r., o czym zawiadomienie zostało pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej. Po bezskutecznym upływie ustawowych, czternastu dni ww. placówka pocztowa, dnia 13 października 2021 r., wróciła przesyłkę do Sądu z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu 9 listopada 2021 r. (z.p.o. k. 34). Dnia 28 października 2021 r., na adres Sądu, Skarżący nadał wniosek o przywrócenie terminów do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia jej braku wskazując, że awizo dotyczące przesyłki zawierającej oba wezwania zostało odnalezione w skrzynce pocztowej sąsiedniej firmy. W ślad za wnioskiem Skarżący uiścił wpis od skargi (k. 38) oraz podał numer swojego PESEL (k. 35). Na wezwanie Sądu, zgłaszający się Pełnomocnik skarżącego (radca prawny) podał, że: awizo odnaleziono w sąsiedniej skrzynce oddawczej należącej do R. dnia 26 października 2021 r.; Skarżący nie złożył reklamacji na działania poczty, ale poprzestał na skardze ustnej; pod adresem Skarżącego zamontowanych jest kilkadziesiąt skrzynek oddawczych, przy czym "obok skrzynek oddawczych znajdują się tabliczki ze wskazaniem nazwy firmy"; zasady odbioru poczty pod adresem skarżącego są przyjęte zwyczajowo "Listonosz ma wiedzę gdzie dana firma odbiera korespondencję, a jeżeli nie wie dopytuje administracji. W tym przypadku z uwagi na bliskość skrzynek oddawczych mogło dojść do normalnej pomyłki". Z informacji uzyskanych 29 grudnia 2021 r. od Poczty Polskiej wynika, że pod adresem skarżącego zamontowanych jest wiele skrzynek oddawczych, gdzie mieści się wiele firm, w tym firma skarżącego, a na budynku znajduje się szyld firmy R.; skrzynki skarżącego i R. nie są opisane, przy czym jedna z nich znajduje się wewnątrz, a druga na zewnątrz budynku; wszelka korespondencja doręczana jest do skrzynki wewnątrz budynku, do której wrzucana jest także korespondencja kierowana do innych firm; firmy funkcjonujące pod adresem skarżącego mają jeden sekretariat, który obsługują wspólni pracownicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu, albo odmowie jego przywrócenia, może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 art. 87 p.p.s.a.). Nadto, w myśl § 4 art. 87 p.p.s.a., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Brzmienie przywołanego przepisu art. 86 p.p.s.a. wskazuje, że przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. A zatem brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa przy tym według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona więc uznaniu Sądu, przy czym, przy badaniu tej przesłanki, jako kryterium przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można i trzeba wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Sąd na wstępie stwierdza, że w rozpoznawanym przypadku Skarżący nie obalił domniemania skuteczności doręczenia zastępczego wezwań do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia jej braku formalnego, o czym poniżej. Domniemanie faktyczne, wynikające z art. 73 p.p.s.a., może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, a nie tylko podda pod wątpliwość, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu domniemania takiego doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Innymi słowy, istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została, zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, zgłoszona reklamacja. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (por. m.in. postanowienie NSA z 24 września 2015 r., sygn. akt II OZ 863/15, czy z 2 grudnia 2021 r. sygn. akt I GZ 379/21, dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący nie podjął próby zareklamowania ewentualnie wadliwego wykonania przedmiotowej usługi pocztowej, ale - jak oświadczył, poprzestał na ustnej skardze. W konsekwencji braku obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego Sąd przyjął, że badany wniosek jest dopuszczalny, gdyż dotyczy ustawowych terminów, którym w tej sprawie bezspornie uchybiono, a które upłynęły 18 października 2021 r. Nadto uchybienie to powoduje dla Skarżącego ujemne skutki procesowe – jego skarga została odrzucona. W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek został wniesiony w terminie przewidzianym w art. 87 p.p.s.a. - nadano go bowiem dnia 28 października 2021 r., czyli dwa dni po odnalezieniu awiza. Sąd uznał także, że wniosek ów złożono w prawidłowym trybie – do Sądu, w którym czynności miały być dokonane. Jednocześnie Sąd zauważa, że braki formalne badanego wniosku zostały w terminie uzupełnione – zatem czynności, o przywrócenie terminu dokonania których Skarżący obecnie wnosi, nastąpiły. Przechodząc do przywołanej przez Skarżącego przyczyny uchybienia terminu, tj. umieszczenia awiza w sąsiedniej skrzynce oddawczej, co spowodowało, że nie dotrzymano terminów na uiszczenie wpisu od skargi oraz na podanie numeru PESEL, Sąd stwierdza, że samo powołanie się na tą okoliczność, w sytuacji zalegania w aktach prawidłowo awizowanej, zwróconej do Sądu korespondencji, nie uzasadnia przywrócenia wnioskowanych terminów, gdyż nie uprawdopodobniono braku winy Skarżącego w uchybieniu tym terminom. Kwestionowana przesyłka, zawierająca przywołane wezwania, bezspornie była dwukrotnie awizowana w sposób prawidłowy, o czym zawiadomienie zostało pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej, umieszonej pod adresem skarżącego, co potwierdzają podpisy doręczyciela. Po bezskutecznym upływie ustawowych, czternastu dni przesyłka została wrócona do Sądu z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". W ocenie Sądu powyższy materiał, w sytuacji braku innych dowodów, np. w postaci reklamacji pocztowej, pozwalał przyjąć, że przedmiotowa przesyłka została prawidłowo uznana za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a., co nastąpiło 11 października 2021 r. Podniesiona przez Skarżącego kwestia ewentualnej, "normalnej pomyłki" w umieszczeniu kierowanego do niego awiza w pocztowej skrzynce oddawczej sąsiedniej firmy, w świetle wyjaśnień Poczty Polskiej, że skrzynka oddawcza skarżącego nie jest opisana, podobnie jak i skrzynka firmy, w której awizo znaleziono oraz w kontekście miernika należytej staranności w prowadzeniu spraw własnych, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminom. Skarżący, jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, obowiązany jest do zachowania należytej staranności w jej prowadzeniu, na co składa się m.in. prawidłowe oznakowanie swojej oddawczej skrzynki pocztowej, celem zapewnienia prawidłowości doręczeń pocztowych. Brak oznakowanej skrzynki pocztowej, tym bardzie w sytuacji, gdy pod adresem gdzie prowadzi swoją działalność, znajduje się wiele firm, a tym samym wiele skrzynek oddawczych, dowodzi, że Skarżący nie dochował należytej staranności w prowadzeniu spraw własnych. Powyższego w żadnym razie nie zmienia wyjaśnienie Skarżącego, że jak doręczyciel nie wie gdzie dana firma odbiera korespondencję, to dopytuje administracji. Mało czytelne, czy wręcz brak jakiegokolwiek oznakowania oddawczej skrzynki pocztowej przynależnej skarżącemu powoduje, że ewentualna pomyłka w umieszczeniu awiza obciąża Skarżącego. Sąd zauważa, że w świetle informacji przekazanych przez Pocztę Polską, skrzynki nie są opisane. Ustalenia tego nie zmienia oświadczenie Skarżącego, że "obok skrzynek znajdują się tabliczki ze wskazaniem nazwy firmy", gdyż fakt umieszczenia nazw firm obok skrzynek, a nie na skrzynkach, w sytuacji ich wielości, nie dowodzi, że dołożono należytej staranności w wyeliminowaniu ewentualnych, "normalnych pomyłek". Skoro zatem w sprawie nie obalono skuteczności doręczenia zastępczego w trybie art. 73 p.p.s.a., to uznać należy, że nie istnieją uzasadnione wątpliwości co do skuteczności doręczenia w tym trybie wezwań. Tym samym skoro Skarżący nie uprawdopodobnił po swojej stronie braku winy w uchybieniu terminom, o przywrócenie których wnioskuje, to nie ma podstaw do ich przywrócenia. Skarżący - pomimo złożonych wyjaśnień, jako należycie dbający o własne interesy, nie wykazał, że dołożył należytej staranności w zapewnieniu sobie prawidłowości doręczeń pocztowych. Wręcz przeciwnie, przedstawiona argumentacja, że listonosz ma wiedzę gdzie dana firma odbiera korespondencję, a jak nie to dopytuje administracji, dowodzi, że ta sfera działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego nie jest właściwie zabezpieczona. Dodatkowo wypada zauważyć, że z wyjaśnień Skarżącego nie wiadomo, o jaką administrację chodzi. Sąd, w związku z wyjaśnieniami Poczty Polskiej może jedynie domniemywać, że chodzi o administrację budynku, w którym mieści się m.in. firma skarżącego, wszak wskazano, że wszystkie firmy mają jeden sekretariat, który jest obsługiwanym przez wspólnych pracowników. Na koniec wypada zauważyć, że gdyby faktycznie w sprawie nie nastąpiło zastępcze doręczenie wezwań (obalono by domniemanie), wówczas terminy do uiszczenia wpisu oraz do uzupełnienia braku skargi nie rozpoczęły by biegu, a w konsekwencji wniosek o ich przywrócenie byłby niedopuszczalny, jako że dotyczył by terminów, które nie rozpoczęły biegu, a takim terminom nie można uchybić. Brak podjęcia przez Skarżącego jakichkolwiek czynności, prócz złożenia ustnej skargi na poczcie i rozpoznawanego wniosku, w którym jedynie słownie kwestionuje tryb zastępczy doręczenia świadczy, że nie dołożył należytej staranności w dbałości o własne interesy. Wprawdzie strona, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu, ma obowiązek uprawdopodobnić, a nie udowodnić, okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu jednakże, aby obalić domniemanie doręczenia w trybie zastępczym, nie wystarczy jedynie zakwestionować ów tryb, bez przeprowadzenia dowodu przeciwnego, w tym przypadku bez wszczęcia postępowania reklamacyjnego celem wyjaśnienia wątpliwości co do awizacji. Przywrócenie terminu na podstawie gołosłownego twierdzenia o braku awizo prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie zastępczym poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w jej skrzynce pocztowej (tak też NSA w postanowieniu z 21 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1176/18 oraz z 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GZ 316/17). Ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na wnioskującym. W razie gdy fakt doręczenia wezwania wynika z dokumentu wystawionego przez właściwy organ lub jednostkę organizacyjną, wnioskujący może doprowadzić do obalenia jego mocy przez podjęcie właściwego trybu obrony. W przypadku doręczenia przez operatora pocztowego przewidziany jest tryb, który daje możliwość obalenia faktu doręczenia pisma w trybie zastępczym. Tryb ten podejmuje wnioskujący. Nie można ciężaru obalenia tego faktu przerzucać na inną osobę, czy Sąd. Reasumując, zarówno treść rozpoznawanego wniosku, jak i pism stanowiących jego uzupełnienie, nie obala domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w tej sprawie w trybie art. 73 p.p.s.a. Odpowiednie adnotacje o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostały umieszczone na potwierdzeniu odbioru przesyłki. Jednostronne, niepoparte dowodami twierdzenia o braku prawidłowej awizacji, przy jednoczesnym oświadczeniu Poczty Polskiej, że pocztowa skrzynka oddawcza nie jest oznakowana dowodzi, że domniemanie faktyczne, wynikające z art. 73 p.p.s.a., nie zostało obalone. Skarżący nie wykazał, że dane wynikające z dowodu doręczenia wezwań nie są zgodne z rzeczywistością. Świadectwo faktu i daty awizowanej przesyłki nie zostało skutecznie obalone, ani w toku postępowania sądowoadministracyjnego, ani w wyniku postępowania reklamacyjnego. Oceniając zatem okoliczności niniejszej sprawy przez pryzmat obiektywnego miernika staranności, jakiej można i należy wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, zwłaszcza wnoszącej o przywrócenie terminów procesowych, uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 86 § 1 p.p.s.a. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.