I GZ 337/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2137/20 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2137/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich zaskarżyła ww. postanowienie i wniosła o wstrzymanie jego wykonania w związku z zachodzącym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. W ocenie Sądu I instancji wniosek nie może być uwzględniony gdyż dotyczy aktu nie nadającego się do wykonania. Sąd wyjaśnił, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w akcie. Wykonaniu podlegać będą zatem jedynie takie akty, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Z natury rzeczy nie będą to akty odmowne, jak również akty, które nie wywołują dla strony żadnych skutków materialnoprawnych. WSA zaznaczył, że postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego jest orzeczeniem o charakterze procesowym. Nie nadaje stronie uprawnień i nie nakłada obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Tym samym zaskarżone postanowienie, nie nosi znamion wykonalności. Komisja wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany, poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia DIAS, ewentualnie jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), poprzez bezpodstawne i nieuprawnione przyjęcie, iż złożony przez Komisję wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego nie ma przymiotu "oczywiście uzasadnionego", w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zachodzi poważne i realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Komisji, które to naruszenie nastąpiło w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1414, ze zm. dalej: u.p.e.a.), poprzez jego niezastosowanie co skutkowało bezzasadnym oddaleniem wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w całości, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które to naruszenie nastąpiło w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje stanowisko WSA, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 306/15). W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z [...] września 2020 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Takie rozstrzygnięcie nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, w tym w szczególności w drodze przymusu. Akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności, nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Wobec tego, zaskarżone postanowienie organu nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym, a zatem Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku strony o wstrzymanie jego wykonalności (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt I GZ 227/20, postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I GZ 169/19, postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GZ 100/19). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.