II GZ 467/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 440/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B.R. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 22 marca 2022 r. nr NS-HP.2332.2.13.2018 w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 19 września 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 440/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił B.R. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z 22 marca 2022 r. w przedmiocie choroby zawodowej. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Postanowieniem z 28 czerwca 2022 r. WSA w Gliwicach odrzucił skargę B.R. (dalej "skarżąca") na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 22 marca 2022 rw przedmiocie choroby zawodowej, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi pomimo wezwania. Pismem z 18 lipca 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podniosła w nim, że nie otrzymała żadnego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, nie było w jej skrzynce pocztowej żadnego awiza. Skarżąca wyjaśniała sprawę w Urzędzie Pocztowym. Pracownik obsługujący klientów Poczty Polskiej wzruszył ramionami i powiedział, że w takim razie otrzyma drugi raz tę samą przesyłkę z Sądu. Nie skutkowało tłumaczenie, że pozostawione przez listonosza w skrzynce pocztowej awizo zostało potraktowane przez Sąd tak jakby skarżąca nie odebrała przesyłki. Według pracownika w Urzędzie Poczty nie odpowiada on za pracę listonosza. Jest sezon urlopowy, doręczyciele zastępują siebie i nic więcej nie może pomóc. WSA w Warszawie uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Sąd wskazał, że przesyłka, zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego, po dwukrotnym awizowaniu 26 maja 2022 r. i 3 czerwca 2022 r., w dniu 15 czerwca 2022 r. została zwrócona do Sądu. W ocenie Sądu, w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest niewątpliwie koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo. Samo oświadczenie strony, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło nie jest wystarczające do obalenia domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo. Zdaniem WSA, nie zostało w sposób przekonywujący udowodnione bądź w wysokim stopniu uprawdopodobnione, że doszło do przypadku nieprawidłowego doręczenia wezwania adresatce czy braku pozostawienia awiza. Twierdzenie skarżącej nie zostało uprawdopodobnione żadnymi dowodami na piśmie, np. iż wystąpiła ona z reklamacją doręczenia przesyłki do Poczty Polskiej. Nieprzeprowadzenie procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazała, że złożyła skargę ustną na działanie listonosza, domagała się dokonania ww. adnotację, jednak ta nie została sporządzona. Ponadto, nie została pouczona o możliwości złożenia reklamacji. Wówczas uznała, że Poczta Polska będzie wyjaśniała, dlaczego w jej skrzynce pocztowej nie było awiza. Skarżąca chciała złożyć reklamację 30 października 2022 r., jednak pracownica poczty oznajmiła, że jest już po terminie, zresztą "z Pocztą Polską jeszcze nikt nie wygrał". Pracownica pouczyła również skarżącą, że jak nie jest zadowolona z pracy listonosza, powinna przychodzić raz w tygodniu do oddziału pocztowego i pracownik sprawdzi, czy jest do niej jakaś przesyłka. Zdaniem skarżącej, w tej sytuacji wykazanie tych okoliczności stanowi wystarczające uprawdopodobnienie, że uchybienia terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe. W rozpoznawanej sprawie sporne było to, czy skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przypomnieć więc należy, że kryterium braku winy, które stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258; postanowienia NSA z: 8 października 2013 r., II GZ 549/13; 3 października 2013 r., I FZ 410/13; 1 października 2013 r., II OZ 833/13; 25 września 2013 r., I OZ 828/13, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona wnioskująca o przywrócenie terminu zobowiązana jest do uprawdopodobnienia dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd, oceniając, czy w konkretnej sprawie strona zawiniła uchybienia terminowi do dokonania czynności, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności. Innymi słowy sąd powinien zbadać, czy do uchybienia terminu doszło z uwagi na wystąpienie przyczyn niezależnych od strony. W ocenie NSA, słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca bowiem jedynie oświadczyła, że nie otrzymała awiza dot. przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nie przedstawiła natomiast żadnych dokumentów czy dodatkowych okoliczności, który mogłyby tę okoliczność uprawdopodobnić. Za niewystarczające uznać należy powoływanie się na rozmowy z pracownikami Poczty Polskiej. Skarżąca, w celu uprawdopodobnienia nieotrzymania przesyłki sądowej powinna co najmniej wnieść pisemną reklamację na działania Poczty Polskiej, czego jednak nie uczyniła. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził okoliczności podważających stanowisko Sądu pierwszej instancji i oddalił zażalenie skarżącej na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.