I OW 122/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy L. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy L. a Wójtem Gminy T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. Ś. w sprawie wypłaty wynagrodzenia z tytułu sprawowania opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie C. L. postanawia: wskazać Wójta Gminy L. jako organ właściwy do załatwienia sprawy. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 23 lipca 2012 r., Wójt Gminy L. zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Wójtem Gminy T., poprzez wskazanie jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Z. Ś. o wypłatę wynagrodzenia z tytułu sprawowania opieki nad C. L., Wójta Gminy T. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wyjaśnił, że postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] marca 2012 r., (sygn. akt [...]) zostało przyznane Z. Ś. wynagrodzenie z tytułu sprawowania opieki nad ubezwłasnowolnionym C. L., przebywającym w Domu Pomocy Społecznej. Zdaniem wnioskodawcy, właściwym w tej sprawie jest Wójt Gminy T., gdyż wprawdzie opiekunka prawna osoby ubezwłasnowolnionej jest zameldowana na pobyt stały w miejscowości S. w Gminie L. (gdzie zamieszkuje jej brat), ale od kilkunastu lat mieszka na terenie gminy T., pod adresem K. [...]. Z. Ś. mieszkała pod tym adresem wspólnie z konkubentem C. L., zaś od roku 2004 jest on mieszkańcem DPS w T. Tym niemniej Z. Ś. przebywa nadal w w/w miejscu, odwiedza swojego podopiecznego oraz zabiera go z DPS na urlop wypoczynkowy do K. Według oświadczeń Z. Ś. – miejsce to nadaje się do zamieszkania nawet w okresie zimy. Zdaniem wnioskodawcy, Z. Ś. nie zamierza wracać do miejsca stałego zameldowania, co potwierdziła w składanych przez siebie oświadczeniach. Nie jest również z tym miejscem związana. W ocenie wnioskodawcy, Z. Ś. stworzyła zatem swoje centrum życiowe w miejscowości K. na terenie gminy T. W tej sytuacji, wg Wójta Gminy L. nie może być ona uznana za osobę bezdomną. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy T. twierdził, że właściwym do rozpoznania w/w wniosku jest Wójt Gminy L. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że z przeprowadzonego w dniu [...] maja 2010 r. wywiadu środowiskowego wynikało, iż miejsce pobytu Z. Ś. stanowi obiekt nie spełniający wymogów lokalu mieszkalnego - w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.). Pomieszczenie to stanowi pozostałość po pożarze (ściany z kamieni są pokryte folią i szmatami) i nie nadaje się do zamieszkania. Podkreślono, że na stronie [...] kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego znajduje się zapis: (cyt.) "W miejscu pobytu spędza tylko noce. Przebywa w pomieszczeniu, które absolutnie się do tego nie nadaje. Są to mury z kamienia nakryte foliami, starymi szmatami, trochę słomą." W świetle powyższego postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. (Nr [...] Wójt Gminy T. uznał się organem niewłaściwym w sprawie rozpatrzenia wniosku Z. Ś., przekazując go Wójtowi Gminy L. i wskazując, że Z. Ś. jest osobą bezdomną a jedynie przebywa na terenie Gminy T. Ostatnim miejscem jej zameldowania na pobyt stały była zaś S. nr [...]. Z tej przyczyny - zdaniem Wójta Gminy T. - organem właściwym do rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia opiekunce nad ubezwłasnowolnionym był Wójt Gminy L. Z. Ś. – w świetle art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej – jest bowiem osobą bezdomną, która jedynie przebywa na terenie wsi K., gdzie spędza noce w szałasie położonym na działce, której właściciele zmarli. Złożone przez zainteresowaną oświadczenie bezdomności tej nie usuwa, gdyż zajmowane przez nią pomieszczenie nie spełnia – jak wyżej wskazano –wymogów z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie jest bowiem lokalem służącym do zaspokojenia potrzeb lokalowych. Fakt ten dodatkowo potwierdza zaświadczenie z dnia [...] maja 2012 r. stwierdzające, że budynek mieszkalny o numerze porządkowym [...] uległ całkowitemu spaleniu i nie został odbudowany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwaną dalej "P.p.s.a.", spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w cytowanym wyżej artykule. Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Wójtem Gminy L., reprezentowanym przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. a Wójtem Gminy T. reprezentowanym przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. był sporem o właściwość i dotyczył wskazania organu właściwego do wydania decyzji w sprawie wniosku Z. Ś. o wypłatę wynagrodzenia z tytułu sprawowania opieki, przyznanego jej postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] marca 2012 r. (sygn. akt [...]) jako opiekunowi prawnemu ubezwłasnowolnionego całkowicie C. L. Podstawę prawną w/w roszczenia stanowi przepis art. 53a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2009 Nr 175, poz. 1362 ze zm. ). Ustawa ta zaś stanowi, że właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, w przypadku zaś osoby bezdomnej, właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 1 i 2). W niniejszym zatem przypadku podstawowe znaczenie dla ustalenia właściwości organu do rozpoznania wniosku Z. Ś. miało ustalenie, czy posiada ona miejsce zamieszkania, czy też jest ona osobą bezdomną. Zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, za osobę bezdomną należy uznać osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym - w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W niniejszym przypadku wnioskodawczyni zadeklarowała, iż miejscem jej zamieszkania jest budynek położony w K. nr [...] w Gminie T. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika jednak, że znajdujący się pod tym adresem obiekt nie spełnia kryteriów lokalu, o którym mowa w art. 2 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz.U.2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.). Pomieszczenie to jest jedynie pozostałością zabudowy po pożarze. Z wydanego w dniu [...] maja 2012 r. przez Wójta Gminy T. zaświadczenia wynika, iż budynek mieszkalny oznaczony nr [...] po pożarze nie został odbudowany. Działka zaś, na której się znajdował, nie jest obecnie zabudowana budynkiem mieszkalnym. Z relacji pracowników ośrodka pomocy społecznej dodatkowo wynika, że z budynku, który znajdował się w tym miejscu, pozostały wyłącznie kamienne mury pokryte folią, starymi szmatami i słomą. W budynku tym nie ma bieżącej wody, ogrzewania oraz innych mediów. Brak w nim również łazienki i toalety. Bezspornie zatem Z. Ś. obecnie niezamieszkuje w lokalu mieszkalnym. Z treści złożonego przez nią w dniu [...] maja 2010 r. oświadczenia wynika, że ze względu na sytuację rodzinną nie może i nie chce wracać do domu rodzinnego w S. nr [...], choć jest tam zameldowana na pobyt stały, co powoduje, że należy uznać, ją za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Powyższe skutkuje koniecznością przyjęcia, że właściwym organem do rozpoznania wniosku Z. Ś. o wypłatę wynagrodzenia należnego jej z tytułu sprawowania opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie C. L. - na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej - jest wójt Gminy L. Na terenie tej Gminy Z. Ś. miała ostatnie miejsce zameldowania. Z tych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.