I OZ 836/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. N. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SO/Łd 2/08 w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania w sprawie ze skargi J. N. o wznowienie postępowania oznaczonego sygn. akt II SAB/Łd 63/96 ze skargi J. N. na bezczynność i niewłaściwe działanie różnych organów i osób postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2008 r. pozostawił wniosek skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia Sąd powołał się na art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie, z którym każde pismo strony powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, wymienienie załączników. Zgodnie zaś z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Do podstawowych elementów każdego pisma strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy imię i nazwisko strony lub stron oraz podpis strony, odpowiednio stron postępowania. Podpis jest napisanym znakiem ręcznym określonej osoby, indywidualizującym ją. Podpis, jak argumentował Sąd I instancji, powinien pozwolić zidentyfikować osobę, która się nim podpisuje. Podpisanie pisma przez wnoszącego gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez osoby określone jako dokonujące danej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie, jak wskazał Sąd, pismo zawierające wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału III WSA w Łodzi datowane na dzień 18/19 czerwca 2007 r. nie odpowiadało wymogom formalnym pisma w postępowaniu sądowym, bowiem określenie ,,Zrozpaczeni E.J. N." nie jest podpisem J. N. oznaczonego jako strona w tym piśmie. Nie precyzuje także czy wnioskodawcą jest jedynie J. N. czy też wnioskodawcami jest więcej osób. Na tę drugą ewentualność wskazują użyte w piśmie sformułowania w liczbie mnogiej. W związku z powyższym, J. N. zarządzeniem z dnia 13 marca 2008 r. został wezwany do wskazania osoby lub osób, będących wnioskodawcami - autorami pisma datowanego na dzień 18/19 czerwca 2007 r. i podpisania tego pisma przez jego autora względnie autorów. Nadto do wskazania z imienia i nazwiska sędziów, których przedmiotowy wniosek o wyłączenie dotyczy oraz podania przyczyn uzasadniających ich wyłączenie. Zarządzenie to skarżący miał wykonać w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia złożonego wniosku bez rozpoznania. W ocenie Sądu, zarządzenie to nie zostało przez skarżącego wykonane. J. N., na skutek skierowanego do niego zarządzenia, nie uzupełnił złożonego wniosku poprzez wskazanie imion i nazwisk sędziów, których wniosek o wyłączenie dotyczył, jak też podania przyczyn uzasadniających jego uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślił, że jeżeli wniosek dotyczy większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni poprzez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia powinny być odniesione do każdego z nich. Braki lub niedokładności wniosku w tym zakresie uniemożliwiają nadanie mu właściwego biegu. Zarządzenie to zaskarżył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw prawnych. Stosownie do treści art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. W myśl natomiast, art. 20 § 1 P.p.s.a. strona może zgłosić wniosek o wyłączenie sędziego na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia sądu, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, o których mowa powyżej, przewodniczący na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. W świetle rozpoznawanego zażalenia, wskazać trzeba, że koniecznym warunkiem pisma strony jest umieszczenie pod nim jej podpisu, tak aby zidentyfikować bez przeszkód osobę, która pismo to wnosi. Podpis musi być więc własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a.. Nie musi być to, co prawda podpis czytelny. Wymagania te mają na celu głównie zidentyfikowanie osoby, od której konkretne pismo pochodzi, z uwzględnieniem wyraźnego żądania wnioskodawcy, a przez to również ochronę prawną jej interesów. W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie wykonał zarządzenia Sądu i nie wskazał, kto jest wnioskodawcą i autorem wniosku o wyłączenie sędziów. Wniosek ten nie został również podpisany. Dodać należy, że charakter instytucji wyłączenia sędziego jest oczywisty - sprowadza się on do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. W tym zakresie, istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne wymienione enumeratywnie w art. 18 P.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 P.p.s.a., jest taka sama. Ma ona zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Niemniej jednak prawo do rozpoznania konkretnej sprawy przez bezstronny sąd nie oznacza tym samym, że każdy wniosek zgłoszony przez podmiot do tego uprawniony powinien zostać uwzględniony. Wniosek tego rodzaju musi spełniać określone na gruncie właściwej procedury wymogi. Stosownie do treści art. 20 P.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy uprawdopodabniając przyczyny jego wyłączenia. Uprawnioną do zgłoszenia wniosku o wyłączenie sędziego, w myśl regulacji powołanej powyżej, jest między innymi strona postępowania, która składa taki wniosek w sądzie, w którym jej sprawa się toczy. Wniosek tego rodzaju musi zawierać, jak wynika z regulacji powołanej powyżej, wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie, uprawdopodobnienie tej przyczyny przez wskazanie pewnych dowodów, które podane okoliczności czyniłyby prawdopodobnymi. W przypadku natomiast zgłoszenia żądania wyłączenia w stosunku do kilku sędziów koniecznym warunkiem do rozpatrzenia wniosku o wyłączenie jest wskazanie imion i nazwisk tych sędziów jak też, jak to trafnie przyjął Sąd I instancji, odniesienie przyczyn wyłączenia do każdego z nich z osobna. Precyzyjne określenie z imienia i nazwiska sędziego lub sędziów w ramach złożonego wniosku o wyłączenie ma na celu umożliwienie precyzyjnego rozpatrzenia wniosku w tym przedmiocie w świetle ewentualnych podstaw wyłączenia. Wniosek o wyłączenie sędziego, który nie zawiera wymogów powołanych powyżej nie może otrzymać prawidłowego biegu na skutek niezachowania warunków formalnych, a tym samym podlega on, stosownie do treści art. 49 § 1 P.p.s.a., na wezwanie przewodniczącego uzupełnieniu w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie, J. N. został wezwany do uzupełnienia wniosku o wyłączenie sędziów poprzez wskazanie sędziów, których przedmiotowy wniosek dotyczy i podanie przyczyn uzasadniających ich wyłączenie. Pomimo jednak upływu zakreślonego terminu skarżący nie uzupełnił wskazanych w zarządzeniu braków formalnych wniosku, co uzasadniało z mocy art. 49 § 2 P.p.s.a. zarządzenie pozostawienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów bez rozpoznania. W świetle powyżej przytoczonych okoliczności należało uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odpowiada prawu. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.