III SA/Gd 441/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B. Ś. na decyzję Wojewody z dnia 29 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia 29 lipca 2009 r. po rozpatrzeniu odwołania B. Ś. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 27 maja 2009 r. orzekającej o wymeldowaniu odwołującego się z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy [...] w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał m.in., że z wnioskiem o wymeldowanie B. Ś. wystąpił ojciec – M. Ś., wskazując, iż B.Ś. nie zamieszkuje w lokalu od lutego 2008 roku. Organ I instancji ustalił, że B. Ś. istotnie nie mieszka w omawianym lokalu, jednak, jak podał, z tej przyczyny, że został z lokalu wyrzucony, i wymienione zostały zamki w drzwiach, lecz do sądu w tej sprawie nie występował. Mając powyższe na uwadze organ I instancji orzekł o wymeldowaniu B. Ś. z pobytu stałego w omawianym lokalu. W odwołaniu B. Ś. napisał, że decyzja o wymeldowaniu jest krzywdząca; odwołujący się nie opuścił lokalu dobrowolnie, w mieszkaniu pozostała część rzeczy osobistych piszącego, w tym – meble i urządzenia domowe, które B. Ś. zakupił. Organ II instancji nie uwzględnił odwołania z następujących przyczyn: zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 roku ( Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz.993) podmiotem decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego może być osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego (lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące) i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było zatem ustalenie, czy B. Ś. trwale i dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal i wyłącznie ta okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie. O tym, że B. Ś. nie zamieszkuje w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...] świadczą również wyjaśnienia B. Ś., który w trakcie przesłuchania zeznał, że opuścił przedmiotowy lokal, jakkolwiek wskazywał, że nie uczynił tego dobrowolnie, lecz został z mieszkania usunięty siłą. Skoro odwołujący się nie uzyskał możliwości zamieszkiwania w spornym lokalu na mocy orzeczenia sądu ( o co nawet nie czynił starań) przyjmuje się, że przesłanka dobrowolności opuszczenia lokalu została spełniona, Utrzymywanie zameldowania B. Ś. w omawianym lokalu byłoby fikcją meldunkową. Byłoby właściwe, by odwołujący się zameldował się tam, gdzie faktycznie zamieszkuje, gdyż zameldowanie ma charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinno odzwierciedlać istniejący stan faktyczny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. Ś. napisał, że sporne mieszkanie jest domem rodzinnym skarżącego, w którym bardzo by chciał mieszkać. Głównym najemcą tego mieszkania była – od 1945 roku - matka skarżącego. Po Jej śmierci ojciec ze swoją konkubiną zaczął utrudniać skarżącemu zamieszkiwanie w lokalu – odciął prąd, zabronił korzystać z wody i wc. Skarżący w lokalu przy ul. [...] w [...] dokonał na własny koszt remontów i modernizacji, ma tam swoje rzeczy osobiste, a nie zamieszkuje tam, gdyż nie ma kluczy do drzwi wejściowych i nikt Go nie wpuszcza. Skarżący nie wniósł pozwu do sądu, mając nadzieję, że oddalenie powództwa ojca o eksmisję z lokalu uprawnia skarżącego do zamieszkiwania tam. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje ( orzeczenia) pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące słuszności bądź celowości zaskarżonego aktu. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 134 § 2 cyt. ustawy, Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba ze stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga jest niezasadna. Sąd wyjaśnia, co następuje: zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993). Powołany w decyzjach obu organów przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W ocenie Sądu w toku postępowania przed organami kwestie te wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości. Stanowisko ojca skarżącego co do trwałego opuszczenia przez B.Ś. lokalu przy ul. [...] w [...] zostało poparte dowodami z zeznań samego skarżącego, który przyznał, że lokal opuścił i w nim nie zamieszkuje, gdyż nie ma kluczy do zamków w drzwiach wejściowych. Zeznania, złożone w trakcie postępowania zostały wszechstronnie przeanalizowane i rozważone, szczególnie przez organ II instancji. Wynika to z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Tym samym organy słusznie uznały, że ustalone zostały najważniejsze okoliczności istotne dla sprawy. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na postawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, korzysta przy tym z prawa swobodnej oceny dowodów i – o ile ocena ta nie nosi cech dowolności, brak jest podstaw do jej kwestionowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zatem ocenianym decyzjom nie można skutecznie postawić zarzutu nie wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i braku oparcia decyzji na ustalonych faktach. W postępowaniu o wymeldowanie, którego istotą jest, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, wyjaśnienie czy prowadzona ewidencja odzwierciedla stan istniejący, nie ma znaczenia, czy osoba wymeldowywana ma poczucie pokrzywdzenia złożonym wnioskiem o wymeldowanie, bądź – czy uważa, że wnioskujący ( w tym przypadku – ojciec skarżącego) winien zapewnić osobie wymeldowanej lokal zastępczy (socjalny). Stosownie do wyżej cytowanego art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, należy wydać po ustaleniu, że osoba ta opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Istotnym jest, by opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. W tej kwestii w orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat przyjmuje się, że obiektywnym dowodem na trwałość i dobrowolność opuszczenia lokalu jest zachowanie osoby po opuszczeniu lokalu. Mianowicie jeżeli osoba taka nie podejmowała prawnych kroków celem przywrócenia posiadania (dostępu) do lokalu, przyjmuje się, że opuszczenie miało charakter dobrowolny. W sprawie bezspornym jest, że B. Ś. opuścił sporne mieszkanie jeszcze przed 2007 rokiem, kiedy to M. Ś. wniósł pozew o eksmisję syna z lokalu, a powództwo zostało oddalone wobec ustalenia, że B. Ś. w lokalu nie mieszka. Następnie skarżący nie czynił starań prawnych starań o przywrócenie możliwości zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w [...]. Zatem twierdzenia skarżącego, że lokalu nie opuścił trwale i dobrowolnie uznać należy, podobnie jak uczyniły to orzekające w sprawie organy, za gołosłowne i pozostające w sprzeczności z faktami, ustalonymi w prawidłowym postępowaniu dowodowym. Przyczyny, z powodu których skarżący nie dochodził swych praw przed sądem nie mają w tej sprawie znaczenia; w opisywanej sytuacji organy administracji słusznie uznały, że B. Ś. opuścił sporny lokal trwale i dobrowolnie, a zatem decyzja o wymeldowaniu ma uzasadnienie faktyczne i prawne. Z opisanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.