II OZ 1557/17

SENTENCJA Dnia 19 grudnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. i W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 840/17 o odrzuceniu skargi J. P. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 840/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Rzeszowie odrzucił skargę J. P. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO lub Kolegium) w Przemyślu z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2017 r. wezwano skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch odpisów skargi. Wezwanie zawierało prawidłowe pouczenie, że czynności powyższej należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skarg. W dniu 14 sierpnia 2017 r. zawodowy pełnomocnik skarżących nadał w placówce operatora pocztowego wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, przesyłkę zawierającą pismo procesowe z dnia 11 sierpnia 2017 r. W treści pisma pełnomocnik wskazał, że przedkłada dwa odpisy skargi, jednakże co stwierdzono podczas otwarcia rzeczonej przesyłki w siedzibie sądu, nadesłał jedynie jeden odpis skargi. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., Ppsa), jest bowiem brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 Ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik skarżących, który zaskarżył w całości ww. postanowienie. Wyżej wymienionemu postanowieniu zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec przyjęcia, że pełnomocnik skarżących nie uzupełnił braków formalnych skargi z dnia 16 czerwca 2017 r. na decyzję SKO w Przemyślu z dnia [...] maja 2017 r., poprzez nadesłanie dwóch egzemplarzy odpisów skargi, podczas gdy w przepisanym terminie pełnomocnik skarżących wraz z odpisem datowanym na dzień 11 sierpnia 2017 r. przedłożył dwa egzemplarze odpisu skargi, a co za tym idzie prawidłowo wykonał wezwanie sądu, wobec czego skarga nie podlegała odrzuceniu. W odniesieniu do tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik ten wniósł o: a) uchylenie w całości postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 840/17, b) rozpoznanie zażalenia jako oczywiście uzasadnionego przez WSA w Rzeszowie – w trybie art. 195 § 2 Ppsa. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżących podkreśla, że osobiście dopilnował tego, aby w kopercie znajdowały się dwa egzemplarze odpisu skargi, zgodnie z wezwaniem doręczonym w dniu 8 sierpnia 2017 r. Dalej podnosi, że "w związku z faktem, iż na prezentacie pisma przewodniego biura podawczego WSA w Rzeszowie do którego zostały załączone 2 odpisy skargi nie widnieje żadna adnotacja o ilości załączników do tegoż pisma, nie można w sposób jednoznaczny przyjąć, że do pisma tego był dołączony jedynie jeden egzemplarz odpisu skargi". Wskazuje, że w miejscu, gdzie winno zostać wpisane ilość załączników – "zał...." – widnieje jedynie nieczytelna parafka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 Ppsa, uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego biegu. W myśl natomiast art. 49 § 1 Ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 Ppsa jest art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, który w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą w terminie braków formalnych skargi wprowadza sankcję w postaci jej odrzucenia. W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie przyjął sąd pierwszej instancji, w wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżących nadesłał do sądu tylko jeden odpis skargi, zamiast wymaganych dwóch. Tym samym pełnomocnik skarżących nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, co skutkowało zastosowaniem sankcji odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istniała rozbieżność co do oceny skutków nieuzupełnienia braków formalnych skargi w postaci odpisów skargi. Ostatecznie problem ten rozstrzygnięty został w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której stwierdzono, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników – choćby jednego – zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 Ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego w powyższej uchwale wskazał również, że: "Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 Ppsa, skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi przecież o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. Ustawa Ppsa nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury." Odnosząc się do argumentacji zażalenia wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że nadesłana przez pełnomocnika skarżących przesyłka zawierająca braki formalne skargi wpłynęła do WSA w Rzeszowie w dniu 17 sierpnia 2017 r. Zdaniem sądu pierwszej instancji przesyłka ta zawierała tylko jeden odpis skargi, który znajduje się w aktach sprawy jako załącznik, dlatego wobec braku jednego odpisu sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych. Takie stanowisko sądu pierwszej instancji jest zasadne. W aktach sprawy na piśmie przewodnim (k. 41), wbrew temu co podnosi pełnomocnik skarżących w zażaleniu, widnieje prezentata Biura Podawczego WSA w Rzeszowie, z której wynika, że w przedmiotowej przesyłce nadanej do sądu w dniu 14 sierpnia 2017 r. był tylko jeden załącznik, a po myślniku dopisano jeszcze "brak odpisu skargi". Wyjaśnić nadto należy pełnomocnikowi, co podnosi również w zażaleniu, że cyfra 6 widniejąca na prezentacie sądu na jednym z załączonych odpisów skargi w miejscu przeznaczonym na wpisanie ilości załączników oznacza liczbę załączników nadesłanych wraz z tym pismem do sądu tj. odpis skargi, pełnomocnictwo, dowód wniesienia opłata skarbowej od pełnomocnictwa, dowód uiszczenia opłaty sądowej od skargi, dowody wymienione w treści pisma, tj. decyzja Wójta Gminy Tryńcza o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2006 r. oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19 października 2005 r. W tej sytuacji uznać należy, że odrzucenie skargi w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych było zasadne. Podkreślić należy, że żądanie odpisu skargi następuje w celu jej doręczenia pozostałym uczestnikom postępowania. Wymóg złożenia odpisu skargi wiąże się z prawem drugiej strony oraz innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego do zaznajomienia się z pismem i z prawem do udzielenia na nie odpowiedzi, a więc umożliwieniem pozostałym stronom postępowania zajęcia własnego stanowiska odnośnie twierdzeń i wniosków oraz żądań, wynikających ze złożonej skargi, np. w postaci odpowiedzi na skargę. Wynika to wprost z art. 47 § 1 Ppsa. Obowiązek dołączenia odpisów wiąże się zatem z naczelną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego, czyli zasadą równości stron i kontradyktoryjności postępowania. Niedołączenie przez stronę skarżącą odpisu skargi w sposób oczywisty wywiera wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania, jest brakiem, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. W judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że w związku ze specyfiką postępowania sądowoadministracyjnego tj. wnoszeniem skargi za pośrednictwem organu, w przypadku, gdy organ zapoznał się z treścią skargi, nadesłał odpowiedź na skargę, a w sprawie nie występują, poza organem i skarżącym, inni uczestnicy postępowania, to wówczas brak odpisu skargi dla organu nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2583/04, publ. ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 42 oraz wyrok NSA z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt II GSK 117/05, Lex nr 195035). W niniejszej sprawie poza organem i stroną skarżącą występują inni uczestnicy postępowania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, postanowił jak w sentencji.