III OPP 73/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie NSA Piotr Korzeniowski Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. Z. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 393/21 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 15 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE A. Z. pismem z dnia 2 września 2022 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 393/21 w sprawie z jego skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 15 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Z akt wynika, że ww. skarga wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 11 lutego 2021 r. Zarządzeniem z dnia 16 lutego 2021 r. skarga została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Wa 393/21, nadano jej symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Następnie przy piśmie z dnia 25 lutego 2021 r. doręczono skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę oraz wezwano go do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie nr PESEL. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 8 marca 2021 r. skarżący nadesłał do Sądu nr PESEL oraz ustosunkował się do odpowiedzi na skargę wniesioną przez organ. Następnie zarządzeniem z dnia 14 maja 2021 r. wezwano organ do uzupełnienia akt sprawy poprzez złożenie rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby oraz rozkazu personalnego o przyznaniu skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Organ nadesłał do Sądu wymagane dokumenty przy piśmie z dnia 8 czerwca 2021 r. Następnie zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2021 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w dniu 24 czerwca 2021 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r. zawiesił postępowanie sądowe. Pismem z dnia 8 lipca 2021 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie o zawieszeniu postępowania, które Wojewódzki Sąd Administracyjny przekazał do NSA celem jego rozpoznania. Z kolei pismem z dnia 10 lipca 2021 r. skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2021 r., sygn. akt III OPP 54/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego na przewlekłość postępowania. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt III OZ 634/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2021 r. o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu podjęcia zawieszonego postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia na w/w postanowienie Sądu I instancji z dnia 10 listopada 2021 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt III OZ 5/22, oddalił zażalenie. Pismem z dnia 1 marca 2022 r. skarżący złożył kolejną skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 393/21. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPP 13/22, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę wskazując, że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy, od daty wydania przez sąd orzeczenia, o którym mowa w art. 12 ustawy (o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania lub o stwierdzeniu przewlekłości postępowania). Akta sprawy zostały zwrócone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 28 czerwca 2022 r. Zarządzeniem z dnia 25 lipca 2022 r. stwierdzono brak podstaw do podjęcia postępowania. Pismem z dnia 2 września 2022 r. skarżący wniósł kolejną skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 393/21. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. Ustalenie zaistnienia przewlekłości postępowania nie jest zależne jedynie od upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, a jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur. Przewlekłość jest bowiem pojęciem, które oznacza, że jakieś zdarzenia czy stany są nadmiernie rozciągnięte w czasie, rozwleczone i przedłużają się. Jest to, co oczywiste, pojęcie względne, a zatem zawsze musi być odnoszone do konkretnych realiów sprawy i przyjętego trybu postępowania (por. NSA w postanowieniu z 10 lipca 2013 r., sygn. akt I FPP 12/13). Jedynie nadmierne odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych, prac i procedur mogą być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki, o jakim mowa w ustawie z 17 czerwca 2004 r. Skoro pojęcie przewlekłości postępowania nie jest zależne wprost od długości toczącego się postępowania, to tym samym nie można dokonywać ocen wyłącznie przez pryzmat czasu, jaki upłynął od momentu wniesienia danego środka prawnego do momentu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (11 lutego 2021 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego już trzeciej skargi na przewlekłość postępowania (6 września 2022 r.- data wpływu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) upłynęło niespełna 19 miesięcy. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że czynności podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie były prawidłowe i terminowe. Wskazać także należy, że sprawa – z uwagi na pytanie prawne przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20 – została przez WSA w Warszawie zawieszona (postanowienie z dnia 24 czerwca 2021 r.). Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Następnie Sąd I instancji, postanowieniem z dnia 10 listopada 2021 r., odmówił skarżącemu podjęcia zawieszonego postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia na w/w postanowienie Sądu I instancji z dnia 10 listopada 2021 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Zdaniem NSA, nie można zarzucić WSA w Warszawie przewlekłości postępowania w rozumieniu powołanej wyżej ustawy. Analiza akt sądowych wskazuje, że Sąd I instancji podejmował czynności w sprawie bez nadmiernej zwłoki. Do przewlekłości postępowania dochodzi tylko wtedy, gdy zwłoka w czynnościach sądowych jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie wynikał z błędów, ani opieszałości Sądu, ale związany jest z faktem, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym nie zostało prawomocnie zakończone. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd zawiesił postępowanie sądowe przywołując jako podstawę prawną art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.) i nie podejmował czynności w sprawie. Podnieść należy, że stosownie do treści art. 127 § 3 zd. 1 P.p.s.a. podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Skoro w obrocie prawnym pozostało postanowienie o zawieszeniu postępowania, to brak jest podstaw do jego kwestionowania pod kątem oceny przewlekłości postępowania Jak wynika zatem z powyższego, w sprawie niniejszej podejmowane były czynności zmierzające do jej zakończenia. Wystąpienie zaś przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania, nie stanowi okoliczności obciążającej Sąd zarzutem przewlekłości postępowania. Z uwagi na argumentację skargi na przewlekłość postępowania, należy także w tym miejscu zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania, stosownie do art. 12 ust. 3 zdanie drugie ustawy, nie może wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy, a zatem nie ocenia prawidłowości podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć, więc argumenty tego rodzaju zawarte w przedmiotowej skardze na przewlekłość postępowania, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.