II OZ 1121/18

SENTENCJA Dnia 14 listopada 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1365/18 o odrzuceniu skargi [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1365/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odrzucił skargę [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych (DGLP) z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca Spółka złożyła skargę na ww. decyzję DGLP. Zarządzeniem z 14 maja 2018 r. pełnomocnika spółki wezwano do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie, w terminie 7 dni, dokumentu lub jego odpisu, który wskazywałby na umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi, do reprezentowania spółki. Wezwanie zostało doręczone 25 maja 2018 r. Przy piśmie z dnia 28 maja 2018 r. pełnomocnik spółki przysłała odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), dotyczący [...]. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro wezwana do uzupełnienia braku formalnego poprzez nadesłanie dokumentów dotyczących właściwej spółki – [...] – nadesłała ponownie odpis dotyczący spółki [...], to powyższe uniemożliwiało weryfikację uprawnienia pełnomocnika do występowania w imieniu skarżącej spółki. W ocenie tegoż sądu ta okoliczność stanowiła o konieczności odrzucenia skargi wobec treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas: t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., Ppsa). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...], wnosząc w pierwszej kolejności o autokontrolę w trybie art. 195 § 2 Ppsa, wskazując na fakt, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione, a w przypadku przesłania akt sprawy wraz z zażaleniem NSA, wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał, że nie miał świadomości, że do sądu został omyłkowo przesłany KRS innej spółki. Strona wskazuje także na obowiązek wezwania przez wojewódzki sąd administracyjny strony do podpisania skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał się stosownym umocowaniem, co znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Treść art. 28 § 1 Ppsa (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) stanowi, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 29 Ppsa przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 tej ustawy. Natomiast art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że sąd administracyjny odrzuca skargę, w sytuacji gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi, zaświadczenia i pozostałe informacje (zob. postanowienie NSA z 14 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1080/07 i powołane tam orzecznictwo). Zauważyć należy, że Sąd nie może zastępować stron i uzupełniać za nich braków formalnych składanych pism. Obowiązek określony w art. 29 w zw. z art. 28 Ppsa stanowi czynność procesową osoby uprawnionej do reprezentowania spółki akcyjnej w ramach postępowania sądowoadministracyjnego, którego realizacja uzależniona jest od aktywności procesowej tego podmiotu. W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji podstawową kwestią dla rozstrzygnięcia, było ustalenie, czy skarżąca Spółka uzupełniła brak formalny skargi przez złożenie dokumentu wykazującego uprawnienie do działania w jej imieniu, co czyniłoby niezasadnym odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 3 Ppsa. Z akt sprawy wynika, że takiego dokumentu w wyznaczonym terminie nie złożono, za taki nie można z pewnością natomiast uznać odpisu pełnego z KRS, ale dotyczącego [...], podczas gdy w niniejszej sprawie skarżącą Spółką jest [...], a tym samym odrzucenie skargi było usprawiedliwione. Co oczywiste, przedstawiony w pierwszej kolejności na etapie zażalenia argument strony zmierzający do wykazania, że wezwanie było nieprecyzyjne, nie mógł zostać uwzględnione. Zwrócić bowiem należy uwagę, że w wezwaniu sądu wojewódzkiego z dnia 22 maja 2018 r. jako adresata wyraźnie wskazano "r. pr. J. D.-B. [...]", podano również prawidłową sygnaturę akt sprawy oraz zaskarżoną decyzję. Ponadto profesjonalny pełnomocnik, będący radcą prawnym, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu radcy prawnego i od którego można oczekiwać należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem, powinien wiedzieć kogo reprezentuje, kto jest skarżącym w niniejszej sprawie i w związku z tym czyj odpis z KRS powinien nadesłać. Odnosząc się do kolejnego z zarzutów zażalenia należy podkreślić, że proponowana przez skarżącą "konwalidacja" nieusuniętego braku formalnego w postaci braku dokumentu lub jego odpisu, który wskazywałby na umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi, do reprezentowania Spółki, nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa w sposób jednoznaczny wynika obowiązek sądu odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Sąd nie ma zatem kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak dokumentu lub jego odpisu, który wskazywałby na umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi, do reprezentowania Spółki dla sporządzającego skargę radcy prawnego) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając żadnego w tym względzie wyboru. Należy zwrócić uwagę, że wezwanie skarżącej Spółki do podpisania skargi osobiście, tak jak chciałaby tego skarżąca, prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają. Z argumentacji autora zażalenia wynika bowiem, że w sprawie powinno dojść do "stopniowania" braków formalnych skargi – w przypadku nieuzupełnienia jednego z nich (w zakresie pełnomocnictwa) przez profesjonalnego pełnomocnika strona powinna dostać swoistą "drugą szansę", mogąc uzupełnić brak formalny skargi (tym razem w postaci podpisu) samodzielnie. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod skargą) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa bez ponownego wezwania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 1157/16; z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2110/16 oraz z dnia 21 sierpnia 2015 r., II OSK 1971/15 - dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przeciwnego stanowiska wyrażanego w orzeczeniach przytoczonych przez stronę skarżącą w zażaleniu, zaś zgadza się z odmiennym poglądem NSA wyrażonym w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GZ 292/17, [w:] CBOSA. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz okoliczność nienadesłania wymaganego w wezwaniu dokumentu w ustawowym terminie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie skargi przez sąd pierwszej instancji, wobec treści art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa było prawidłowe. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 2 Ppsa.