II GZ 421/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1531/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiornika radiofonicznego i ustalenia opłaty za jego użytkowanie postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1531/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę [...] (dalej: skarżąca) na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie nakazu rejestracji odbiornika radiofonicznego i ustalenia opłaty za jego użytkowanie. Sąd wskazał, że zarządzeniem z 10 marca 2021 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało uznane za doręczone w dniu 29 marca 2021 r., po dwukrotnym awizowaniu 15 i 23 marca 2021 r. i zwróceniu do sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 16 kwietnia 2021 r.). W dniu 20 kwietnia 2021 r. uzyskano informację, że w rejestrze opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty wpisu od skargi w tej sprawie. Wobec niewykonania wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, wskazanym na wstępie postanowieniem WSA odrzucił skargę. Skarżąca wniosła na to postanowienie zażalenie, wnosząc o "uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przywrócenie terminu do dokonania opłaty od skargi i ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu". W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że sąd nie rozpoznał wniosku z 20 września 2020 r. dotyczącego "ustanowienia pełnomocnika prawnego z urzędu", co w ocenie skarżącej "stanowi naruszenie prawa polegające na pominięciu uprawnionej strony w sprawie, pozbawiające jednocześnie konstytucyjnego prawa do obrony". Wnosząc o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu skarżąca wskazała, że uchybienie "spowodowane było chorobą związaną z COVID-19, uniemożliwiającą dokonywanie czynności sądowych", informując jednocześnie o dokonaniu wpłaty wpisu na konto Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od skargi, jako pisma wszczynającego postępowanie, pobierany jest wpis, który należy uiścić przy wniesieniu skargi do sądu (art. 219 § 1 w zw. z art. 212 § 1 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że w związku z wniesieniem przez skarżącą skargi na decyzję Ministra Infrastruktury, po prawomocnej odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy, zarządzeniem z 10 marca 2021 r. sędzia sprawozdawca wezwał skarżącą uiszczenia wpisu od skargi (k. 19). Powyższe wezwanie przesłano skarżącej na adres podany przez nią w skardze, tj. [...]. Przesyłka zawierająca powyższe pismo była dwukrotnie awizowana: 15 i 23 marca 2021 r., co potwierdzają adnotacje na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 22). Wobec bezskutecznego upływu terminu na odbiór przesyłki zwrócono ją do nadawcy, tj. do WSA w Warszawie. Potwierdza to adnotacja na kopercie o treści: "Zwrot Nie podjęto w terminie" z datą 31 marca 2021 r. Wobec tego zarządzeniem z 16 kwietnia WSA w Warszawie uznał, że nastąpił skutek doręczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega wątpliwości, że strona uchybiła wyznaczonemu terminowi do uzupełnienia dostrzeżonych braków fiskalnych skargi – czemu zresztą nie zaprzecza. Skutek doręczenia wezwania o wpis nastąpił z dniem 29 marca 2021 r. (14 dni licząc od daty pierwszego awiza). Termin do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia jej braków formalnych upływał zatem z końcem siódmego dnia, licząc od dnia następnego po dniu, w którym nastąpił skutek doręczenia. W wyznaczonym terminie, który upłynął 5 kwietnia 2021 r., skarżąca nie uiściła wpisu. Należy podkreślić, że upływ terminu jest okolicznością obiektywną w tym sensie, że jest niezależny od winy w uchybieniu terminowi. Przy jego obliczaniu nie bierze się zatem pod uwagę okoliczności faktycznych związanych z przyczynami uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Dlatego motywy zażalenia, w których skarżąca podaje przyczyny uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie mogły odnieść oczekiwanego przez stronę skutku. Okoliczności podniesione przez skarżącą mogłyby natomiast mieć znaczenie i podlegałyby ocenie sądu w przypadku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Innymi słowy, dopiero po prawomocnym przesądzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny o tym, że prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił skargę z powodu uchybienia terminu do opłacenia wpisu, otwiera się termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (por. postanowienie NSA z 25 lutego 2020 r., sygn. akt II GZ 43/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut skarżącej, że Sąd odrzucił jej skargę pomimo nierozpoznania złożonego przez nią wniosku o ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu. Należy bowiem stwierdzić, że w aktach sprawy brak wniosku z daty wskazywanej przez skarżącą tj. z 20 września 2021r. W aktach znajduje się natomiast pismo skarżącej, w którym wnosi o ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu, datowane 10 września 2020 r. (k. 17 akt sądowych). Zarządzeniem z 15 września 2020 r. skarżąca została wezwana do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu, z pouczeniem o treści art. 245, art. 246 §1, art. 252, art. 255 i art. 257 p.p.s.a. oraz §4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015r., poz. 1257, ze zm., k. 2 akt sądowych VI SPP/Wa 136/20). Wypełniając formularz PPF opatrzony datą 15 października 2020 r. skarżąca wskazała jedynie, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie nie zażądała ustanowienia radcy prawnego czy adwokata - rubryka 4.2. formularza została przekreślona (k. 6-9). Formularz ten stanowił złożony zgodnie z wymogiem ustawowym na urzędowym formularzu wniosek skarżącej o prawo pomocy i był przedmiotem rozpoznania w ramach postępowania o przyznanie prawa pomocy przez referendarza sądowego w takim zakresie, jak to wynikało z treści formularza, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania sprzeciwu prawomocnym postanowieniem WSA w Warszawie z 3 marca 2021 r., sygn. akt VI SPP/Wa 136/20, utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy. Niezasadne jest zatem twierdzenie skarżącej o nierozpoznaniu jej wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu z 20 września 2021 r. Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że skarżąca nie zastosowała się w zakreślonym terminie do wezwania i nie uiściła wpisu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadnie sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. Stosownie bowiem do art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.