II SA/Ol 820/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z "[...]", Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB lub organ odwoławczy), na podstawie art. 134 w związku art. 129 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako: k.p.a.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania K. C. (dalej jako: skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. (dalej jako: PINB lub organ I instancji) z "[...]". W uzasadnieniu podano, że decyzją z "[...]" PINB nakaz skarżącemu doprowadzenie ogrodzenia działki o nr "[...]" zlokalizowanej w miejscowości B. przy u. B. "[...]" - od strony ul. B. - do stanu zgodności z zapisami uchwały Nr "[...]" Rady Gminy P. z 30 grudnia 1998 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, letniskowej i usług turystycznych na działkach nr "[...]", nr "[...]" oraz nr "[...]" we wsi B., obręb P. poprzez jego obniżenie do wysokości 1,30 m w terminie do 30 kwietnia 2021 r. Podniesiono, że decyzja organu I instancji z "[...]" została wysłana za pośrednictwem placówki pocztowej 17 lutego 2021 r. Z analizy oryginału koperty dołączonej do akt sprawy wynika, że pierwsze awizowanie przedmiotowej przesyłki odbyło się 19 lutego 2021 r., zaś drugie - 1 marca 2021 r. Tym samym, ustawowy 14-dniowy termin wynikający z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. upłynął 5 marca 2021 r. i w tej dacie uznaje się przesyłkę za doręczoną. W związku z tym termin do wniesienia odwołania upłynął 19 marca 2021 r., a odwołanie skarżącego zostało złożone w siedzibie PINB 11 maja 2021 r. W świetle powyższych faktów WINB uznał, że odwołanie złożone zostało 2 miesiące po terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z obowiązującym prawem oraz art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie doręczenia zastępczego. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Ponadto wniósł o przesłuchanie wskazanych w skardze świadków na potwierdzenie podnoszonych przez niego okoliczności. Podał, że w jego skrzynce pocztowej nie zostało pozostawione awizo dotyczące kwestionowanej przesyłki a w dniach wskazywanych przez organ odwoławczy nie było listonosza, co mogą również potwierdzić przebywający wówczas w domu dziadkowie oraz żona. Dodał, że co najmniej dwa lub trzy razy w tygodniu jest na poczcie, aby odebrać adresowane do niego listy i w tym czasie nie było dla niego żadnego awizo, ani żadnego zwrotu z jego adresu. Dlatego wydane postanowienie jest dla niego krzywdzące. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.), przy czym o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 k.p.a. i art. 43 k.p.a. stosuje się tzw. doręczenie zastępcze. W przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. – Prawo pocztowe pismo przechowywane jest przez okres 14 dni w placówce pocztowej operatora pocztowego (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). W myśl art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Zatem, aby uznać doręczenie zastępcze za prawidłowo dokonane muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki określone w art. 44 k.p.a., a mianowicie: pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego), a zawiadomienie o tym fakcie zostanie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. W odmiennym przypadku, brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia przesyłki stronie (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2181/17, dostępne w Internecie). Dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce – zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – mają walor dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) (por. wyroki NSA: z 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 123/11; z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11; postanowienie NSA z 4 listopada 2010 r., sygn. akt I FZ 419/10, dostępne w Internecie). Zatem w sytuacji, gdy strona kwestionuje doręczenie zastępcze z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia na podstawie art. 44 § 1 - 4 k.p.a. poprawnie wypełniony druk zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dowodem niezbędnym dla ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego (por. wyrok NSA z 24 września 2021 r., sygn. akt I GSK 288/21, dostępny w Internecie). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że druk zwrotnego potwierdzenia odbioru został wypełniony prawidłowo, a tym samym istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego. Należy bowiem zauważyć, że na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru (dalej jako: ZPO), podpiętym do decyzji PINB, zaznaczono, że z powodu niemożności doręczenia przesyłka została pozostawiona w dniu 19 lutego 2021 r. w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wpisano także, że dokonano kolejnego awizowania przesyłki w dniu 1 marca 2021 r. Jednakże informacja ta nie została przez nikogo podpisana. Wprawdzie w prawej, bocznej części ZPO widnieje czyjś podpis, ale jest on złożony pod adnotacją: "Doręczono 11.03.2021". Takie ZPO w ocenie Sądu nie może stanowić potwierdzenia prawidłowego doręczenia zastępczego pisma, a tym samym wymaga poczynienia dodatkowych wyjaśnień przez organ. Warunkiem bowiem przyjęcia przez organ fikcji prawnej, jaką stanowi doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru, które musi zawierać pełną informację, że adresat został zawiadomiony, w tym zgodnie z art. 44 § 3 k.p.a., także powtórnie, zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu jego pozostawienia oraz terminie, w jakim przesyłka może być odebrana, z datą i podpisem doręczyciela. Tylko w takim wypadku możliwe jest przyjęcie, że doręczenie zastępcze było skutecznie dokonane. Organ winien zatem zwrócić się do właściwej placówki pocztowej o wyjaśnienia dotyczące sposobu awizowania przesyłki skarżącemu, a także o wyjaśnienie, czy faktycznie skarżący w dniu 1 marca 2021 r. odbierał jakieś inne, kierowane do niego przesyłki pocztowe i czy możliwa jest sytuacja, jak twierdzi skarżący, że nie doręczono mu przesyłki zawierającej decyzję organu. Zatem stwierdzić należy, że organ odwoławczy co najmniej przedwcześnie uznał, że decyzja PINB z "[...]" została doręczona skarżącemu 5 marca 2021 r., w trybie tzw. doręczenia zastępczego, określonego w art. 44 k.p.a. oraz, że w związku z tym odwołanie wniesione przez skarżącego zostało złożone po terminie. Dopiero bowiem poczynienie ustaleń w wyżej wskazanym zakresie pozwoli na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.