I OW 161/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy P. a Wójtem Gminy M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. S. w sprawie zasiłku celowego na odbudowę budynku mieszkalnego w związku ze zniszczeniami spowodowanymi przez powódź w maju i czerwcu 2010 r. postanawia: 1) odrzucić wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, 2) zwrócić Wójtowi Gminy P. wpis sądowy od wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, tj. kwotę 100 (sto) złotych ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego. UZASADNIENIE Pismem z dnia 20 października 2010 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. działający z upoważnienia Wójta Gminy P. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Wójtem Gminy P. a Wójtem Gminy M. poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku J. S. o przyznanie zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego w związku ze zniszczeniami spowodowanymi przez powódź w maju i czerwcu 2010 roku. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że J. S. zam. [...] zakupiła budynek mieszkalny w 2007 r. na terenie gminy P., w domu tym zamieszkuje jednak sezonowo w okresie letnim. Z akt administracyjnych sprawy dołączonych do wniosku wynika, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] Wójt Gminy P. przekazał Wójtowi Gminy M. sprawę J. S. dotyczącą przyznania zasiłku na odbudowę domu zniszczonego w czasie powodzi w 2010 roku do załatwienia według właściwości, na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] po rozpoznaniu zażalenia J. S. uchyliło zaskarżone postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2010 r. w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożony przez Wójta Gminy P. wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest niedopuszczalny. Stosownie do art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także spór o właściwość), o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Negatywny spór kompetencyjny pojawia się zatem nie w każdym przypadku rozbieżności poglądów między organami administracji publicznej co do ich właściwości do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz tylko wówczas, gdy postanowienie o przekazaniu sprawy do innego organu (właściwego) zostało utrzymane w mocy w postępowaniu zażaleniowym, albo stało się ostateczne w skutek upływu terminu do wniesienia zażalenia. Jedynie bowiem w takim przypadku można uznać, iż konkretne podanie w danej sprawie administracyjnej zostało skutecznie przekazane do innego organu administracji. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W przypadku gdy organ, do którego wniesiono podanie uzna się za niewłaściwy (rzeczowo, miejscowo, instancyjnie) do załatwienia sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji, wówczas jest obowiązany do niezwłocznego przekazania podania do organu, który w jego ocenie jest właściwy w danej sprawie. Przekazanie podania do innego organu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. może nastąpić po wykluczeniu przez organ, do którego wpłynęło podanie, swojej właściwości i po jednoznacznym, opartym na przepisach prawa ustaleniu, iż organem właściwym jest inny organ, do którego przekazuje się sprawę. Organ, do którego przekazano podanie w trybie art. 65 § 1 k.p.a., nie ma już takich kompetencji (obowiązku), jak organ, który przekazał mu podanie (sprawę) w oparciu o powyższy przepis. Organ, któremu przekazano podanie (sprawę) jest związany postanowieniem o przekazaniu, gdyż istnieje domniemanie, że organ przekazujący prawidłowo ustalił organ właściwy. Na postanowienie o przekazaniu sprawy do organu właściwego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przysługuje stronie zażalenie, a następnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zaskarżenie postanowienia o przekazaniu według właściwości, powoduje taki stan rzeczy, iż w tym przedmiocie toczy się postępowanie, przed którego zakończeniem niedopuszczalne jest złożenie wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość (sporu kompetencyjnego) przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 15 § 1 i 2 p.p.s.a. Natomiast po rozpoznaniu zażalenia, wniosek o rozstrzygniecie sporu o właściwość jest dopuszczalny wówczas, gdy postanowienie o przekazaniu sprawy zostało utrzymane w mocy i nie została wniesiona skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że J. S. wniosła zażalenie na postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2010 r. o przekazaniu sprawy Wójtowi Gminy M., które zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] września 2010 r. Tak więc wniosek Wójta Gminy P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość był przedwczesny, bo w aktualnym stanie sprawy nie istnieje spór o właściwość między organami. Aby zaistniał spór konieczne jest aby dwa organy, w tym przypadku Wójt Gminy P. i Wójt Gminy M. uznały się za niewłaściwe i aby w obiegu pozostało ostateczne postanowienie, wydane w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a., o przekazaniu sprawy według właściwości. Nie można zatem uznać za spór kompetencyjny (spór o właściwość) żądania wskazania organu właściwego w przypadku, gdy sprawa nie została skutecznie przekazana do innego organu administracji publicznej w trybie art. 65 § 1 k.p.a. przez organ, który uznał się za niewłaściwy. Powyższe oznacza, że nie zaistniał między wyżej wskazanymi organami jednostki samorządu terytorialnego spór o właściwość w rozumieniu art. 4 p.p.s.a., a zatem wniosek w tym zakresie złożony przez Wójta Gminy P. w dniu 20 października 2010 r. jest niedopuszczalny. Podobny pogląd został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach: z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt II OW 39/05 – Lex nr 603718; z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt I OW 238/05 i z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt I OSK 121/10 (niepubl.). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie całego uiszczonego wpisu sądowego od wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia).