II GZ 520/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 363/11 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił H. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, z następującym uzasadnieniem. Skarżący wniósł wniosek o przyznanie prawa pomocy z zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata albo radcy prawnego. W uzasadnieniu powołał się na niską opłacalność prowadzonej produkcji owoców, wysokie ceny środków ochrony roślin i paliwa do ciągnika. Wskazał, że jest właścicielem domu o pow. 120 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 6,30 ha, garażu i budynku gospodarczego o powierzchni 100 m2. Podał że posiada 800 zł oszczędności, ciągnik rolniczy o wartości 14000 zł oraz uzyskuje dochód w kwocie 750 zł brutto miesięcznie. W ocenie Sądu oświadczenia złożone w sprawie okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych i dlatego wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych informacji w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Na zarządzenie to skarżący nie odpowiedział. Odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Sąd stwierdził, że czynności określone w art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) podejmowane są aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu skarżący we wniosku nie przedstawił w sposób rzetelny swojej sytuacji majątkowej, co spowodowało, że rzeczywiste możliwości finansowe skarżącego pozostały niewyjaśnione co uniemożliwia uwzględnienie wniosku skarżącego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że nie zgadza się z postanowieniem i popiera wniosek o pomoc prawną z urzędu. Wskazał, że zarządzenia są nielogiczne i nieetyczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy powinna w sposób wyczerpujący przedstawić swój rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze. Sąd, na mocy art. 255 p.p.s.a., może wezwać wnioskodawcę do złożenia dodatkowych oświadczeń w przypadku, gdy przedstawione przez niego informacje uzna za niewystarczające dla prawidłowego rozpoznania wniosku. Celem instytucji prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zagwarantowanie stronie konstytucyjnego prawa do sądu ustanowionego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Wnioskodawca powinien zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jego sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa więc na wnioskodawcy. Wynika to z treści art. 252 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Rzetelne przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy i dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego i prawnego Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że należy podzielić pogląd Sądu I instancji, iż oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczyło do oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Mimo wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a., skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów. Sąd I instancji dysponując wyłącznie danymi zawartymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy prawidłowo orzekł o nieprzyznaniu tego prawa. Zażalenie nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby stanowisko Sądu I instancji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 1 i § 2 oddalił zażalenie.