I GSK 1062/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Gminy Dąbie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Po 565/21 w sprawie ze skargi Gminy Dąbie na orzeczenie Zarząd Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, 2. pozostawić skargę kasacyjną bez rozpatrzenia, 3. zwrócić Gminie Dąbie ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 (sto) złotych. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 22 czerwca 2021 r. o sygn. akt III SA/Po 565/21 oddalił skargę Gminy D. na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu. W dniu 14 lipca 2021 r. wyrok Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Gminy (k. 493 akt sądowych). Dnia 17 sierpnia 2021 r. przedłożono akta sprawy Przewodniczącemu Wydziału, celem stwierdzenia prawomocności orzeczenia (postanowienie o stwierdzeniu prawomocności k. 495 akt sądowych). Gmina D. reprezentowana przez pełnomocnika w dniu 16 sierpnia 2021 r. (data pisma) wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną (k. 504-525 akt sądowych) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu strona podniosła, że w przedmiotowej sprawie nie zaskarżyła wyroku WSA w Poznaniu bez swojej winy. W okresie obejmującym termin ustawowy do wniesienia w sprawie skargi kasacyjnej (14 dni) nie dysponowała informacją mającą istotne znaczenie dla sprawy. Po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Poznaniu skarżący uzyskał informację o fakcie przyznania przez IZ WRPO w ramach konkursu [...] dofinansowania dla projektów obejmujących swoim zakresem poszerzenie jezdni oraz budowę kanalizacji deszczowej. W toku postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Poznaniu IZ WRPO zajmowała jednoznaczne stanowisko, iż koszty wskazanych wyżej działań stanowią koszty niekwalifikowalne, niepodlegające dofinansowaniu. Jak jednak wynika z pisma Naczelnika Wydziału Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2021 r., uzyskanego w trybie dostępu do informacji publicznej, IZ WRPO dofinansowała w ramach przedmiotowego konkursu przedsięwzięcia obejmujące swoim zakresem rzeczowym zarówno poszerzenie jezdni, jak również budowę kanalizacji deszczowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa wdrożeniowa reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a. Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 64 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., w tym m.in. przepisy dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu (art. 85-89 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej. Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności, w tym również czynności nieracjonalnych. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Wykazany brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446, nb 4; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego działający w imieniu skarżącej profesjonalny pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Tym bardziej brak winy w złożeniu środka zaskarżenia nie można upatrywać w tym, iż strona nie dysponowała informacją mającą istotne znaczenie dla sprawy tj. informacji o przyznaniu innym wnioskodawcom dofinansowania obejmującego również poszerzenie jezdni oraz budowę kanalizacji deszczowej przekazanej w piśmie Naczelnika Wydziału Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego z [...] sierpnia 2021. Nowe okoliczności w sprawie nie są argumentacją świadczącą o tym, iż strona bez swojej winy uchybiła wniesieniu środka zaskarżenia w terminie. Pełnomocnik strony skarżącej otrzymał odpis uzasadnienia wyroku, co bezspornie wynika z akt sprawy. Strona tym samym nie została pozbawiona prawa do zaskarżenia wyroku. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził postanowieniem prawomocność orzeczenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. Wobec oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skargę kasacyjną należało pozostawić bez rozpatrzenia, na podstawie art. 62 ust. 1 zd. 2 w związku z art. art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, o czym orzeczono w pkt 2 postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej postanowiono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej.