II OZ 832/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 933/10 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] października 2010 r., Nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przyznania skarżącej A. R. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. W uzasadnianiu Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", ponieważ nie określiła wysokości bieżących dochodów swoich i męża, pozbawiając tym samym Sąd możliwości oceny jej sytuacji materialnej. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 255 p.p.s.a. Skarżąca podniosła, że ocena Sądu nie jest w żaden sposób uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności, stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a., powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia. Jeżeli zaś oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, zgodnie z art. 255 p.p.s.a., strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest przy tym pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca podała we wniosku, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i siedmioletnim synem, posiada dom oraz zarówno ona jaki i mąż prowadzą działalność gospodarczą. Skarżąca przy tym określiła dochody rodziny jako zmienne. W takiej sytuacji słusznie Sąd uznał, iż oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych i z tego względu prawidłowo wezwano skarżącą do przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów (m. in. wyciągu z posiadanych rachunków i lokat bankowych, zeznania podatkowego, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych kosztów utrzymania domu, oświadczenia w przedmiocie posiadanych pojazdów mechanicznych). Mimo wezwania skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów ani wyjaśnień. Żądane dokumenty nie zostały również nadesłane wraz z zażaleniem, które sprowadzało się jedynie do twierdzeń, że "ocena, iż skarżąca nie wykazała, iż nie może ponosić kosztów sądowych w sprawie nie została w żaden sposób przez Sąd uzasadniona". Mając na uwadze, że przedstawione przez skarżącą oświadczenie nie jest wystarczające do ustalenia, że znajduje się ona w sytuacji niepozwalającej jej ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, Sąd w sposób prawidłowy odmownie rozpatrzył jej żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.