II SA/Go 630/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Wojewoda na Rada Miejska z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchwalenie statutu gminy [...] Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części, Stwierdzono, że zaskarżona czynność nie może być wykonana w części UZASADNIENIE Uchwałą z dnia [...] Rada Miejska w S., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 1 oraz art. 22 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zmianami), uchwaliła Statut Gminy S.. W § 1 ust. 3 uchwały Rada ustanowiła herb tej Gminy, którego wzór oraz kolorystyka zostały określone w załączniku nr 1 do tego statutu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę złożył Wojewoda L., który działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami ), zaskarżył tę część uchwały Rady Miejskiej w S., która dotyczy herbu, tj. § 1 ust. 3 wraz z załącznikiem do przedmiotowej uchwały. Organ zarzucił istotne naruszenia prawa, tj. art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. Nr 31, poz. 130, ze zmianami) i wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w wyżej wskazanym zakresie. Jednocześnie wskazał, że zgodnie z art. 3 cytowanej ustawy o odznakach i mundurach, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać herby, ale dopiero po wydaniu w tej kwestii opinii ministra właściwego do spraw administracji publicznej, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W przedmiotowej sprawie już po podjęciu zaskarżonej uchwały Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 10 maja 2007 r. negatywną opinię do wniosku w sprawie zaopiniowania projektu herbu. Jednocześnie organ skarżący podniósł, iż do opinii ministra dołączona została uchwała Nr [...] Komisji Heraldycznej z dnia [...]r. wyrażająca negatywną opinię w sprawie projektu herbu Miasta S.. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w S. przyznała, iż ustanawiając herb Gminy, Rada nie dysponowała opinią ministra właściwego do spraw administracji. Ponadto w uzasadnieniu wskazano, iż w sprawie ustanowienia herbu zlecono opracowanie jego wizerunku i flagi profesjonalnemu grafikowi, uwzględniając zalecenia Komisji Heraldycznej z uchwały z dnia [...] r. oraz, że na sesji w dniu [...] r. Rada Miejska podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia projektów herbu i flagi Gminy S., która na podstawie art 3 ust. 3 ustawy o odznakach i mundurach została przesłana do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o wydanie opinii. Rada Gminy dodatkowo wskazała, że z chwilą uzyskania pozytywnej opinii Ministerstwa, uchwali zmianę zaskarżonej części uchwały w sprawie uchwalenia Statutu Gminy S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola przestrzegania prawa sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony i jest dokonywana w sformalizowanym postępowaniu o charakterze procesowym. Ograniczony charakter sądowej kontroli przestrzegania prawa kształtują przede wszystkim przepisy wyznaczające zakres właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1692, ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami ) podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. W myśl dyspozycji art. 40 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym ( Dz. U. 1990 r. Nr 16 poz. 95, ze zmianami ), podstawę prawną do stanowienia przez gminy przepisów gminnych stanowią m.in. przepisy art. 18 cyt. ustawy w sprawach ustrojowo-organizacyjnych gminy, wyszczególnionych w art. 48 ust. 2 ustawy. Wyliczenie spraw w art. 48 ust. 2 ustawy wydaje się niepełne, gdyż do przepisów gminnych zaliczyć należy również uchwały o zatwierdzeniu herbu gminy, nazwach ulic i placów publicznych ( art. 18 ust. 2 pkt 13 ), co w art. 48 ust. 2 zostało pominięte. Kompetencje do ustanowienia własnych herbów, flag i innych symboli, posiadają m.in. gminy poprzez swe organy stanowiące. Symbole zgodnie z ust. 2 art. 3 ustawy z 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach ( Dz. U. Nr 31, poz. 130, ze zmianami ) ustanowione powinny być w zgodzie z zasadami heraldyki, leksykologii i miejscową tradycją historyczną. Oznacza to, że rada gminy nie może dowolnie określać wzoru herbu czy flagi, ale obowiązana jest przy ich ustanawianiu przestrzegać wskazanych wyżej reguł. Natomiast opinia, o której mowa w ust. 3 art. 3 ustawy o odznakach i mundurach, ma służyć właśnie ocenie zastosowania przez organ gminy tych określonych w przepisie art. 3 ust. 2 wymienionej wyżej ustawy reguł. Należy zaznaczyć, że jedynie pozytywna opinia ministra właściwego do spraw administracji publicznej wydana w oparciu o stanowisko kompetentnego w tej dziedzinie organu jakim jest Komisja Heraldyczna stwierdzająca, że wzory przedstawionych do zaopiniowania symboli ( o których mowa w ust. 1 art. 3 cyt. Ustawy ) są zgodne z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscową tradycją historyczną, daje podstawę organowi stanowiącemu danej jednostki samorządu terytorialnego do podjęcia uchwały o ustanowieniu herbu, flagi czy innych symboli (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 462/06, LEX nr 236551). W niniejszej sprawie Rada Miejska ustanowiła herb Gminy nie czekając na ww. opinię, która to została wydana ponad dwa miesiące po uchwaleniu zaskarżonego aktu i zawierała negatywną ocenę projektu herbu. Należy podkreślić, że w przypadku, w którym ustawodawca zobowiązuje do przestrzegania określonych zasad mimo, że ich bliżej nie określa, odsyłając w tej mierze do wiedzy profesjonalnej, tworzy normę prawną wiążącą wszystkie podmioty, do których jest ona adresowana. Wobec powyższego w obrocie prawnym nie może pozostać uchwała Rady Miejskiej, w części dotyczącej ustanowienia herbu Gminy, która jest w sprzeczności z obowiązującym prawem, tj. normą wyrażoną w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach ( Dz. U. Nr 31, poz. 130 ). W ocenie Sądu nie jest argumentem do pozostawienia w obrocie prawnym zaskarżonej części omawianej uchwały, argumentacja powołana przez Radę Miejską w S., iż zaraz po uzyskaniu pozytywnej opinii Ministerstwa Rada uchwali jej zmianę, bowiem do tego czasu akt ten, pomimo, iż w części wadliwy, obowiązywałby i wiązał jako akt prawa miejscowego. W związku z powyższym, iż konieczność wydania opinii ministra właściwego do spraw administracji publicznej jest regulowana ustawowo oraz wobec faktu, że w rozpatrywanym przypadku świadomie wydano uchwałę bez uzyskania powyższej opinii - Wojewódzki Sąd Administracyjny, wobec stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, na podstawie przepisu art. 147 § 1 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) orzekł jak w sentencji.