I OSK 1387/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska /spr./, Sędziowie NSA Jolanta Rajewska, Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 712/05 w sprawie ze skargi K. B. i innych na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 712/05 oddalił skargę K. B., H. B. i S. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Minister Infrastruktury zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2004 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 1998 r. stwierdzającą, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 1965 r. utrzymująca w mocy orzeczenia administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] grudnia 1955 r. Nr [...] odmawiające dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], w określonej w aktach notarialnych części dotyczącej sprzedanych lokali nr: 4, 5, 6 i 8 w budynku przy ul. J. Dąbrowskiego 20 oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jej nieważność. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 23 października 2002 r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął wniosek K. B. o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianą wyżej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. W dniu [...] października 2002r. wpłynął analogiczny wniosek S. P,, zaś w dniu [...] października 2002 r. H. B. Wnioskujące o wznowienie postępowania podały, iż o wydaniu przez organ centralny wspomnianej wyżej decyzji z dnia [...] lutego 1999 r. dowiedziały się w dniu [...] października 2002 r. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wyłącznie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy dowiedział się o istnieniu decyzji kończącej postępowanie. Organ uznał, że wnioskodawczynie dowiedziały się o pozostawaniu w obrocie prawnym decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. najpóźniej w dniu [...] lipca 2002 r. powołując się na pełnomocnictwa udzielone M. D. w dniu 9 marca 2000 r. przez H. B. i S. P. oraz udzielone w dniu 11 września 2000 r. przez K. B. Pełnomocnictwo to upoważnia "do podjęcia wszelkich czynności faktycznych i prawnych zmierzających do odzyskania przedmiotowej nieruchomości, bądź otrzymania odszkodowania lub działki gruntu albo prawa użytkowania wieczystego działki gruntu w zamian za powyższą nieruchomość, a w związku z tym do reprezentowania ich i działania w ich imieniu wobec wszelkich organów administracji rządowej i samorządowej, osób prawnych i fizycznych, składania wszelkich wniosków i odbioru dokumentów, do reprezentowania ich przed Sądem Rejonowym Wydział Ksiąg Wieczystych w sprawie udzielania należnych opłat sądowych od wniosków o dokonanie wpisów, do wszelkich umów z Gminą W. [...] dotyczących użytkowania wieczystego działki gruntu i zwrotu budynków, na warunkach według uznania pełnomocnika, a także do wszelkich innych czynności niezbędnych do realizacji pełnomocnictwa". M. D. przyznał, że decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] lutego 1999 r., a także poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] Iistopada1998 r. otrzymał jedynie "do wiadomości" i w związku z tym nie poczuwał się do obowiązku podjęcia jakichkolwiek kroków. Z chwilą powzięcia informacji o tej decyzji M. D. mógł działać ze skutkiem prawnym w niniejszym postępowaniu w imieniu własnym. Natomiast z chwilą udzielenia mu pełnomocnictw mógł również skutecznie działać w imieniu swoich mocodawców. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] lipca 2002 r. M. D. wystąpił do Urzędu Gminy W. [...], w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2000 r. żądając m.in. podania terminu ustanowienia prawa wieczystej dzierżawy dla następców dotychczasowych właścicieli. Z powyższego wynika, że wnioskodawcy K. B., S. P. i H. B. działając, przez ustanowionego przez nie pełnomocnika, dowiedziały się o ww. decyzjach Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast najpóźniej w dniu [...] lipca 2002 r. W uzasadnieniu wspomnianej decyzji SKO jest informacja o decyzjach Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast; z dnia [...] lutego 1999 r. oraz z dnia [...] Iistopada1998 r. Wobec powyższego organ uznał, że wnioskodawcy nie udowodnili zachowania jednomiesięcznego terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. K. B., S. P. i H. B. wniosły skargę na powyższą decyzję podnosząc, że nie brały udziału bez własnej winy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 1965 r. zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. Kwestionują argumentację Ministra Infrastruktury i podnoszą, że M. D. był umocowany do występowania w postępowaniu przed Urzędem Gminy W. [...] w sprawie rozpoznania wniosku złożonego w latach czterdziestych XX wieku. Ponadto skarżące podnoszą, że pełnomocnictwo sformułował dość szeroko notariusz jednak pełnomocnictwo to ma charakter czynnego brak w nim postanowień o charakterze biernym. Dlatego wiedza pełnomocnika o decyzjach Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie może powodować dla skarżących żadnych skutków prawnych. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że Istota problemu sprowadza się do kwestii, czy wniosek K. B., S. P. i H. B. o wznowienie postępowania nadzorczego zakończonego decyzją Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r., został złożony w terminie, określonym w art. 148 § 1 k.p.a.. Wnioski skarżących K. B. z [...] października 2002 r., H. B. z [...] października 2002 r. i S. P. [...] października 2002 r. w tym przedmiocie powołują podstawę wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tej sytuacji rzeczą rozpoznającego sprawę organu centralnego było zbadanie, czy odpowiadają one warunkom formalnoprawnym, bo od tego uzależniony był dalszy tok postępowania i rodzaj wydawanych aktów. W szczególności zaś organ obowiązany był ustalić, czy wnioskodawczynie zachowały jednomiesięczny termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, liczonym od dnia, w którym dowiedziały się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Podkreślić przy tym należy, że w art. 148 § 2 k.p.a. mowa jest o powzięciu wiadomości o istnieniu decyzji, a nie o doręczeniu decyzji. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd I instancji uznał, iż organy prawidłowo przyjęły, że skarżące o istnieniu decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju i miast z dnia [...] lutego 1999 r., dowiedziały się najpóźniej w dniu [...] lipca 2002 r., a nie jak podały w podaniu o wznowienie postępowania w dniu [...] października 2002 r. Za takim ustaleniem faktów przemawia treść pełnomocnictwa udzielonego przez skarżące H. B. i S. P. i K. B. M.i D. "do podjęcia wszelkich czynności faktycznych i prawnych, zmierzających do odzyskania przedmiotowej nieruchomości, bądź otrzymania odszkodowania lub działki gruntu albo prawa użytkowania wieczystego działki gruntu w zamian za powyższą nieruchomość, a w związku z tym do reprezentowania ich i działania w ich imieniu wobec wszelkich organów administracji rządowej i samorządowej, osób prawnych i fizycznych, składania wszelkich wniosków i odbioru dokumentów, do reprezentowania ich przed Sądem Rejonowym Wydział Ksiąg Wieczystych w sprawie udzielania należnych opłat sądowych od wniosków o dokonanie wpisów, do wszelkich umów z Gminą W. [...] dotyczących użytkowania wieczystego działki gruntu i zwrotu budynków, na warunkach według uznania pełnomocnika, a także do wszelkich innych czynności niezbędnych do realizacji pełnomocnictwa". W ocenie Sądu I instancji, czynności wymienione w pełnomocnictwie A. D. mógł podjąć skutecznie tylko w wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 1967 r., oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] W. z dnia [...] grudnia 1955 r. Wspomniane decyzje zostały unicestwione decyzjami Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2000 r. a fakt ten otworzył drogę do rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] W. Skarżące nie brały udziału w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju, jednak decyzja wydana przez ten organ wywołała dla nich pozytywne skutki prawne, o czym wiedziały udzielając M. D. pełnomocnictwa do prowadzenia konkretnej sprawy zwrotu nieruchomości i ustanowienia prawa wieczystego użytkowania. Okoliczność powyższą potwierdza pismo M. D. kierowane do Urzędu Gminy W. [...] z dnia [...] września 2000 r. oraz [...] lipca 2002 r., w których domaga się w imieniu własnym i skarżących zwrotu nieruchomości powołując się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W świetle powyższych faktów organ zasadnie uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem ustawowego terminu, bowiem z podejmowanych czynności procesowych przez pełnomocnika skarżących, o których to czynnościach miał obowiązek informować swoje mandantki, wynika, że K. B., S. P. i H. B. wiedziały o istnieniu decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. najpóźniej [...] lipca 2002 r. K. B., H. B. i S. P. złożyły skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając "(...) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w zakresie art. 133 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie orzeczenia nie znajdującego podstawy faktycznej w aktach sprawy, z których wynika jednoznacznie, iż udzielone M. D. przez skarżące pełnomocnictwa (odpowiednio z 9 marca 2000 roku i 11 września 2000 r.), nie mogły dotyczyć umocowania pełnomocnika do działania w imieniu skarżących w postępowaniu przed Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, zakończonym decyzją z dnia [...] lutego 1999 r. Jednocześnie treść wskazanych pełnomocnictw w oczywisty sposób nie zawiera w sobie umocowania do występowania w tym postępowaniu. Także złożone w toku postępowania wyjaśnienia skarżących jednoznacznie wskazują, iż skarżące dowiedziały się o przedmiotowej decyzji w dniu 20 października 2002 r." W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że we wniosku o wznowienie postępowania skarżące wskazały termin w jakim uzyskały wiedzę, co do treści przedmiotowej decyzji – [...] października 2002 r. Nie ma zaś żadnych podstaw, by nie dać wiary wskazanemu oświadczeniu, tym bardziej iż taka ocena ich wyjaśnień stanowi jedynie nieuzasadnione przyznanie przez Sąd racji Organowi administracji, który winien o decyzji powiadomić skarżące już w 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlega oddaleniu. Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) jest całkowicie chybiony. Sąd oparł się bowiem na aktach sprawy i na materiale tam zgromadzonym. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki nie uznał, aby pełnomocnik skarżących posiadał umocowanie do ich reprezentowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania własności czasowej zakończonego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. Bezspornym bowiem jest, iż stosowne pełnomocnictwo zostało udzielone M. D. już po wydaniu ostatecznej decyzji przez Prezesa. Sąd stwierdził jedynie prawidłowość działania organu, który przyjął, że od momentu udzielenia pełnomocnictw, które obejmują bardzo szerokie umocowania do reprezentowania skarżących w postępowaniach dotyczących przedmiotowej nieruchomości, to zaskarżane i podejmowane przez pełnomocnika czynności wywołują skutki w sferze prawnej reprezentowanych. Stanowisko to jest trafne, bowiem prawo polskie stoi na gruncie teorii reprezentacji, co oznacza, że to przedstawiciel (pełnomocnik) podejmuje działania, ale czyni to w imieniu drugiej osoby (reprezentowanego) i z bezpośrednimi skutkami dla reprezentowanego. Jeżeli więc pełnomocnik skarżących w określonej dacie dowiedział się o zapadłej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. jako ich reprezentant, to skutki tego są takie jakby skarżące dowiedziały się w tej dacie o przedmiotowej decyzji. W związku z tym nie ma znaczenia dla oceny zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z art. 148 § 2 k.p.a. faktyczna data poinformowania skarżących o podjętej decyzji, ani też przyczyny spóźnienia z przekazaniem tej informacji. Bowiem tak jak to wskazano wyżej skutki podejmowanych przez pełnomocnika czynności lub ich braku obciążają skarżące. Na marginesie można tylko wskazać, iż mogłyby być te okoliczności rozważone w ramach złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, jednakże w niniejszej sprawie wniosek taki nie został złożony. Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.