III OZ 1056/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 20/21 o wymierzeniu grzywny w sprawie z wniosku J.M. o wymierzenie A. w W. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 31 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku J.M. (dalej: skarżący) wymierzył A. w W. (dalej: organ) grzywnę w wysokości 5.000 zł, w trybie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem w terminie jego skargi z 13 stycznia 2021 r. Skarga wpłynęła do organu 18 stycznia 2021 r. i dotyczyła bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Odpowiadając na wniosek o wymierzenie grzywny organ wyjaśnił, że skarga omyłkowo nie została przekazana do Sądu. Z uwagi na pandemię pracownicy organu odbywają pracę w trybie zdalnym, natomiast z uwagi na nakładane na pracowników obowiązki odbywania kwarantanny lub izolacji obieg dokumentów został zaburzony. Wymierzając grzywnę Sąd I instancji wskazał, że skarga, która wpłynęła do organu 18 stycznia 2021 r. została przekazana do Sądu dopiero 10 czerwca 2021 r. Natomiast skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej 2 lutego 2021 r., czyli z upływem 15-dniowego terminu, o którym stanowi art. 21 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm. – dalej: u.d.p.). W ocenie Sądu I instancji, w tej sprawie przekroczenie terminu było znaczne i wyniosło ponad cztery miesiące. Ponadto, zdaniem Sądu I instancji, wymierzenie grzywny w kwocie 5.000 złotych jest adekwatne do uchybienia, jakiego dopuścił się organ, nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, a także spełni rolę prewencyjną. Sąd I instancji wskazał, że na bieg terminu do przekazania skargi nie miał wpływu ogłoszony stan zagrożenia epidemicznego, a następnie stan epidemii, ponieważ nie wynika to z powszechnie obowiązujących przepisów. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ zarzucając naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości ora zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 u.d.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się do obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (w tym przypadku w związku z art. 21 pkt 1 u.d.p.), sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.). Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie organ nie wykonał obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., ponieważ w terminie nie przesłał skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Zostały więc spełnione przesłanki do wymierzenia grzywny temu organowi. Wynika to jednoznacznie z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy. Zarzuty zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie. Wbrew ocenie organu, Sąd I instancji dokonał analizy całokształtu sprawy wszczętej wnioskiem o wymierzenie grzywny. Nie można uznać, że Sąd I instancji działał "automatycznie" i pominął okoliczności powoływane w zażaleniu. Przede wszystkim uwzględnił bowiem krótszy, przewidziany przepisem szczególnym termin wynikający z art. 21 pkt 1u.d.p. Wbrew jednak twierdzeniom organu, ten krótszy termin nie jest okolicznością usprawiedliwiającą opieszałość organu w przekazaniu skargi, ale okolicznością, która dodatkowo przemawia za koniecznością wymierzenia grzywny. Krótszy termin na przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy wynika bowiem bezpośrednio z przepisów powszechnie obowiązującego prawa i celowo został w ten sposób określony przez ustawodawcę. Wynika to z wagi jaką ustawodawca przykłada do spraw dostępu do informacji publicznej, które powinny zostać załatwione w jak najkrótszym terminie. Nie można również uznać, że przyczyny nieprzekazania skargi w terminie miały charakter obiektywny, skoro, jak wskazuje sam organ, wynikały z przeoczenia, a więc miały charakter niedbalstwa. Oczywiście Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega utrudnienia jakie wiążą się z obowiązywaniem stanu epidemii i świadczeniem przez pracowników pracy zdalnej, ale Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że obowiązujące przepisy, w tym przepisy szczególne, nie zwalniają organów z obowiązku terminowego przekazania skarg do sądu. W związku z tym to na organach, nawet w przypadku organów w znaczeniu funkcjonalnym, jak ma to miejsce w tej sprawie, spoczywa obowiązek zapewnienia prawidłowego obiegu korespondencji, w tym zapewnienia terminowego przekazania skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zaniedbania w tym zakresie nie mogą usprawiedliwiać braku nadania skardze prawidłowego biegu. Stąd też wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny był uzasadniony, a Sąd I instancji trafnie przyjął, że w okolicznościach tej sprawy uzasadnione było wymierzenie grzywny w wysokości 5000 zł. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.