II OSK 3849/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku N. B. i J. B. o wstrzymanie wykonania postanowień w sprawie ze skargi kasacyjnej N. B. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1824/18 w sprawie ze skargi N. B. i J. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia wymaganych dokumentów postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1824/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. B. i J. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia wymaganych dokumentów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący wnosząc w niej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], którym organ nałożył na skarżących obowiązek sporządzenia i przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów dotyczących samowolnie wybudowanej wiaty murowanej o wymiarach zewnętrznych 3,48 m x 5,90 m na terenie działki ew. nr A z obrębu [...] przy ul. A. w Warszawie. Motywując zasadność wniosku wskazano, że wykonanie tych postanowień spowoduje "nieodwracalne skutki prawne". Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 3841/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], z uwagi na brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania. Pismem z dnia 4 października 2021 r. pełnomocnik skarżących wniósł o wstrzymanie wykonalności objętych skargą kasacyjną zaskarżonych postanowień organów I i II instancji oraz postanowienia PINB Nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. o nakazaniu rozbiórki nieruchomości przy ul. A. w Warszawie objętej tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] września 2021 r. Z uwagi na nieodwracalne skutki w przypadku ich wykonania, tj. rozbiórki wiaty przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej, wobec nowych okoliczności, tj. doręczenia w dniu 27 września 2021 r. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 20 września 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77). Stosownie natomiast do art. 61 § 4 P.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie art. 61 § 2 i 3 P.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tak więc w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, po prawomocnym rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, żądanie takie powinno zostać potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia sądu w trybie przewidzianym w art. 61 § 4 P.p.s.a. Powoduje to, że zasadność wniosku w sposób bezpośredni podlega ocenie nie tyle przez pryzmat zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a., ile wymaga uwzględnienia treść art. 61 § 4 P.p.s.a. A zatem, odmowa wstrzymania wykonania danego aktu nie uniemożliwia ponowienia wniosku, jednakże wnioskodawca powinien mieć na uwadze to, że w sprawie objęcia strony ochroną tymczasową zapadło prawomocne orzeczenie sądowe i możliwość jego zmiany może zostać oparta nie na podważeniu stanowiska zajętego przez Sąd z powodu jego wadliwości, ale wskazaniu, że pozostaje ono nieadekwatne do stanu sprawy w świetle nowych okoliczności, które w niej zaistniały. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że postanowieniem z dnia 8 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 3841/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]. NSA wskazał, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek nie został umotywowany, a zatem nie jest możliwe dokonanie jego merytorycznej oceny w kontekście wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając obecnie ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień organów I i II instancji oraz postanowienia PINB Nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., związany jest granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 P.p.s.a. Oceniając zatem w powyższym zakresie ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanych w nim postanowień stwierdzić należy, że nie zawiera on żadnych dodatkowych argumentów w stosunku do wniosku zawartego w skardze kasacyjnej, który nie został uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Poza okolicznością doręczenia skarżącym dniu 27 września 2021 r. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 20 września 2021 r., we wniosku tym nie zawarto żadnych stosownych twierdzeń i dokumentów na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Oznacza to, że skarżący nie wykazali zmiany okoliczności, które można by rozpatrywać w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ponadto wskazywana nowa okoliczność, tj. egzekucja obowiązku rozbiórki, objęta tytułem wykonawczym z dnia 20 września 2021 r., nie może być utożsamiona z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w odniesieniu do aktu nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów, w sytuacji gdy na skutek niewykonania obowiązku doszło do wydania postanowienia o nakazaniu rozbiórki. Skoro bowiem doszło do doręczenia stronie postępowania egzekucyjnego tytułu wykonawczego obejmującego obowiązek rozbiórki, to w zakresie tego tytułu strona może domagać się od organu egzekucyjnego wstrzymania egzekucji lub zawieszenia postepowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., nie ma zaś prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności stosownie do art. 3 P.p.s.a. (patrz: postanowienie NSA z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt II FZ 601/15). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze art. 61 § 4 P.p.s.a., nie znalazł podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2021 r. oddalającego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i art. 61 § 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.