II SA/Lu 478/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr SKO.1873/21 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy Godziszów z 22 października 2021 r. znak: OPS.ŚP.5211.O.24.2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu na rzecz J. B. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Zaskarżoną do sądu decyzją z 25 kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu odwołania J. B. (dalej jako: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Godziszów z 22 października 2021 r., w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z 6 października 2021 r. (data wpływu do organu), skarżąca wystąpiła o ustalenie na jej rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem – W. B., legitymującym się orzeczeniem zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności. Decyzją z 22 października 2021 r. organ I instancji odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując w uzasadnieniu, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615; dalej jako: u.ś.r.), gdyż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu wieku określonego w ww. przepisie, a ponadto skarżąca pobiera emeryturę z KRUS. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił błędne zastosowanie w sprawie art. 17 ust. 1b u.ś.r., bez uwzględnienia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (K 38/13). Ponadto pełnomocnik zarzucił błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ) u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury z KRUS stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy obowiązkiem organu było poinformowanie skarżącej o możliwości wyboru pomiędzy emeryturą, a wnioskowanym świadczeniem. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 25 kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium zakwestionowało powołanie się przez organ I instancji na przesłankę negatywną związaną z wiekiem powstania niepełnosprawności osoby, nad którą ma być sprawowana opieka, ze względu na wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. Kolegium zgodziło się jednak z organem I instancji, że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna wyrażona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., gdyż skarżąca ma przyznaną emeryturę rolniczą. W ocenie Kolegium organy administracji nie mają żadnej podstawy prawnej by w zaistniałej sytuacji dokonać swoistego wyrównania pomiędzy kwotą przyznanej emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, ani nie mogą pomijać okoliczności, że emerytura jest wnioskującemu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wypłacana, co powoduje wykluczenie z kręgu uprawnionych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie: (1) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i jednoznaczne wskazanie, że osobie mającej ustalone prawo do emerytury nie jest możliwe przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej; (2) art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 108 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stronniczy, niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji oraz art. 10 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art 12 § 1 k.p.a. poprzez faktyczne uniemożliwienie stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów zgromadzonych w aktach, a także art. 9 k.p.a. poprzez nieinformowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy obydwu instancji, orzeczenie o ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce otrzymywanej emerytury ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jej uchylenia. Z uwagi na to, że uchybieniami dotknięta jest także decyzja wydana w I instancji, należało uchylić również i tą decyzję, działając w oparciu o art. 135 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu I instancji co do jednej z podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentacja Wójta Gminy Godziszów, w zakresie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wspomnianym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wypada przypomnieć, że wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu, tj. wyrok WSA w Lublinie z 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 55/19; wyrok z 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 87/19, wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 174/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 lutego 2022 r., II SA/Lu 20/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r., II SA/Lu 185/22; CBOSA). Przyczyną utrzymania w mocy przez Kolegium, decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego był niesporny fakt, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury i aktualnie pobiera to świadczenie. Rozstrzygnięcie organów obydwu instancji opiera się w tym zakresie na ścisłej, językowej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Wypada odnotować, że przywołany przepis został uznany za niezgodny z Konstytucją RP (art. 71 ust. 1 zd. drugie w zw. z art. 32 ust. 1 w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17). Wyrok Trybunału ma charakter zakresowy, co oznaczało wyeliminowanie z porządku prawnego tylko określonej normy prawnej. Sentencja wyroku nie odnosi się do sytuacji osób, w stosunku do których przesłanką odmowy przyznania świadczenia jest pobieranie emerytury (tak jak w przypadku skarżącej). Tym niemniej jednak argumenty podniesione w uzasadnieniu wyroku Trybunału mają znaczenie również dla wykładni analizowanego przepisu w odniesieniu do sytuacji osób pobierających emeryturę, o czym będzie mowa w dalszych wywodach uzasadnienia. Interpretacja art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.ś.r. wywołała rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozbieżności te występują na różnych poziomach analizy. W pierwszej kolejności istotne jest wskazanie, że obok orzeczeń przyjmujących literalną, ścisłą wykładnię analizowanego przepisu, w judykaturze bardzo silnie reprezentowane jest stanowisko przeciwne, akcentujące konieczność uzupełnienia wyników wykładni językowej o elementy wykładni funkcjonalnej (celowościowej) i systemowej, co prowadzi do zupełnie odmiennych konkluzji. W ocenie Sądu analiza orzecznictwa wskazuje, że ten nurt zaczyna dominować, a skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela to stanowisko. We wskazanej linii orzeczniczej, sądy zwracają uwagę na kontekst historyczny pojawienia się art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w systemie prawa. W dacie uchwalenia ustawy o świadczeniach rodzinnych (2003 r.) wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego była niższa niż najniższe ówczesne wysokości świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia. Tym samym wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, którego celem jest zrekompensowanie danej osobie strat, jakie ponosi w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, było uzasadnione i zgodne z aksjologią systemu prawa, wyrażoną w przepisach Konstytucji RP. W przypadku osób, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było konsekwencją posiadania źródła utrzymania (emerytury), którego wysokość przewyższała pierwotnie wysokość tego świadczenia. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r. kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie wynosiło 1.583 zł, podczas, gdy najniższa emerytura wynosiła 878 zł. Aktualnie, zgodnie z art. 17 ust. 3 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne wynosi 2119 zł, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 października 2021 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2022 (M.P. z 2021 r., poz. 1021). Intencją ustawodawcy wprowadzającego przedmiotowe wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy otrzymuje świadczenie wyższe. W obecnych jednakże warunkach, z uwagi na zasadnicze zmiany w zakresie relacji między kwotami świadczeń, ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. prowadzi do rezultatów zdecydowanie odmiennych, niż rezultaty wykładni językowej w dacie uchwalania ustawy. W efekcie konieczne jest sięgnięcie do dyrektyw wykładni systemowej oraz funkcjonalnej (celowościowej), celem zweryfikowania wyników wykładni językowej. Wykładnia systemowa musi uwzględniać kontekst aksjologii systemu prawa i obowiązek bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2), a zatem realizowania w procesie stosowania prawa takich wartości wyrażonych w ustawie zasadniczej jak: równość wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązek udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Z wywodów Trybunału Konstytucyjnego w powołanym wyżej wyroku z 26 czerwca 2019 r. wynika, że istotą (relewantną) cechą osób ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest fakt rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Na ten aspekt zwraca się również uwagę w prezentowanej linii orzeczniczej. Literalna, wyłącznie językowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę, tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Podmioty, które mają ustalone prawo do wymienionych w tym przepisie świadczeń nie mają prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na zbieg świadczeń. Tymczasem w art. 27 ust. 5 u.ś.r. ustawodawca przewidział mechanizm rozwiązania problemu zbiegu praw do świadczeń pełniących podobną funkcję w sposób gwarantujący należytą ochronę słusznych interesów osoby sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną. Osoby mające prawa do świadczeń wymienione w art. 27 ust. 5 u.ś.r. mają możliwość wyboru korzystniejszego świadczenia – w postaci świadczenia pielęgnacyjnego. Takiego wyboru pozbawione są osoby mające ustalone prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Nie sposób znaleźć przekonujących argumentów, które uzasadniałyby takie zróżnicowanie, zwłaszcza przy uwzględnieniu wspomnianych wyżej konstytucyjnych obowiązków udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej oraz osobom niepełnosprawnym. Sprzeczność zróżnicowania sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych z aksjologią konstytucyjną staje się tym bardziej widoczna, jeśli wziąć pod uwagę fakt, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości, niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo, że z powodu sprawowania opieki po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej. Powyższy wywód bazuje na poglądach wyrażonych w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. przykładowo wyroki z 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19; z 8 stycznia 2020 r., I OSK 2392/19; z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1546/19; z 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20, 30 października 2020 r., I OSK 1189/20; z 24 listopada 2020 r., I OSK 1416/20; z 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20). Jak wskazano wyżej, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko, wypada przy tym zauważyć, że jest ono dominujące również w orzecznictwie tutejszego sądu (por. przykładowo: wyroki WSA w Lublinie z 7 stycznia 2021 r., II SA/Lu 555/20; z 12 stycznia 2021 r., II SA/Lu 719/20; z 16 marca 2021 r., II SA/Lu 753/20). O ile zatem jedyną przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania emerytury, to organ winien poinformować wnioskodawcę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Jak wskazano w wyroku NSA z 18 czerwca 2020 r. (I OSK 254/20), taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury, renty, itd. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia np. prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, w koordynacji z organem emerytalno-rentowym, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas. Ponadto obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W rozpoznawanej sprawie, organ I instancji, nie odniósł się do przesłanki sprawowania opieki, pomimo, że analiza zgormadzonego materiału dowodowego - przeprowadzony wywiad środowiskowy, wskazuje, iż można było oczekiwać od organu oceny czy zachodzi przesłanka konieczności sprawowania opieki przez skarżącą nad niepełnosprawnym mężem w takim rozmiarze, który wyklucza podejmowanie jakiejkolwiek innej aktywności. Dopiero Kolegium jednoznacznie ustaliło, że mąż wymaga całodobowej opieki i tą stałą opiekę wykonuje skarżąca. Organ I instancji powołał się na przesłankę wieku powstania niepełnosprawności, a dopiero w drugiej kolejności na przesłankę pobierania emerytury, nie dokonując w tym zakresie żadnych ustaleń. W tej sytuacji nie można było wymagać, aby nawet pełnomocnik profesjonalny, znający orzecznictwo nakłaniał skarżącą do zawieszenia prawa do emerytury, nie mając żadnych przesłanek do uznania, że emerytura jest jedyną przesłanką negatywną, uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Samo Kolegium w istocie, również jest w błędzie powołując się w uzasadnieniu na wykluczenie możliwości pobierania przez skarżącą jednocześnie dwóch świadczeń. Wobec aktualnie ugruntowanej linii orzeczniczej, jest to oczywiste, co więcej argumentacja pełnomocnika przedstawiona w odwołaniu takiego wniosku nie zawierała. Pełnomocnik nie nawiązywał w żaden sposób do możliwości przyznania świadczenia w wysokości różnicy między świadczeniem a emeryturą, co czyni zbędnymi argumenty Kolegium w tym aspekcie. Podnosząc zarzut niepoinformowania skarżącej o możliwości zawieszenia emerytury, pełnomocnik wskazał jedynie na konieczność uprzedniego ustalenia przez organ, czy nie zachodzą inne przesłanki wykluczające możliwość przyznania świadczenia. Konkludując, organy zaniechały poinformowania skarżącej o możliwości wyboru świadczenia, jak również nie poinformowały jej o możliwości zawieszenia prawa do emerytury, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie, co skutkowało co najmniej przedwczesną odmową przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Działaniem takim organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1, ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. przez jego niewłaściwą wykładnię, jak i prawa procesowego, tj. art. 8, art. 9 i art. 79a § 1 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie podniesienia wymaga, że bez znaczenia jest, że skarżąca w toku postępowania była zastępowana przez zawodowego pełnomocnika i miała świadomość konieczności zawieszenia prawa do emerytury celem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak słusznie podnosiła strona, to organ powinien pouczyć ją o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Dopiero podjęcie takiego działania przez organ upewniłoby ją, że nie występują inne negatywne przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 grudnia 2018 r. (I OSK 1676/18), wyraził pogląd, zgodnie z którym nie zachodzi konieczność rezygnacji przez stronę z otrzymywanego świadczenia (tu: emerytury) przed otrzymaniem od organu zapewnienia, że strona ta otrzyma drugie, wyższe świadczenie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowało się stanowisko, że wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z otrzymywanego świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać (por. wyroki NSA z 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; z 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; z 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20; z 17 grudnia 2020 r., I OSK 2010/20; z 24 marca 2021 r., I OSK 2631/20; z 22 października 2021 r., I OSK 690/21). Wyżej wskazane stanowisko, podziela także Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Wyjaśnienia również wymaga, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury (tak słusznie NSA w wyroku z 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20). W realiach kontrolowanej sprawy, mimo złożenia wniosku w dniu 6 października 2021 r., przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stronie będzie możliwe od miesiąca, w którym przedstawi ona organowi decyzję o zawieszeniu emerytury. Obowiązkiem organu będzie natomiast bezzwłoczne poinformowanie skarżącej o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Powyższe prowadzi do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium z 25 kwietnia 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Godziszów z 22 października 2022 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa oraz podejmą działania w celu jednoznacznego przesądzenia istnienia przesłanek pozytywnych i negatywnych przyznania świadczenia, a w razie uznania, że jedyną przesłanką negatywną pozostaje pobieranie przez skarżącą emerytury – wezwą skarżącą do podjęcia działań zmierzających do usunięcia tej przeszkody, stosownie do wyżej przedstawionej oceny prawnej. Należy odnotować, że w skardze zostało zawarte żądanie "orzeczenia zgodnie z wnioskiem z 30 września 2021 r.", co należy rozumieć jako żądanie przyznania przez sąd świadczenia pielęgnacyjnego. Takie żądanie wykracza poza kompetencje orzecznicze sądu administracyjnego, mające zasadniczo kasacyjny charakter, ograniczające się do możliwości wyeliminowania z obrotu niezgodnej z prawem decyzji będącej przedmiotem skargi. Z dość oczywistych przyczyn w rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 145a § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Jak już wskazano wyżej, możliwość korzystnego dla skarżącej załatwienia sprawy zależy od podjęcia przez nią działań zmierzających do usunięcia zbiegu praw do emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na ich wysokość składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...]zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).