I OPP 69/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Małgorzata Pocztarek, Marek Stojanowski, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sygn. akt II SAB/Bk 46/11 postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Skarżąca J. W. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w sprawie z jej skargi na bezczynność Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania, zobowiązania Sądu do rozpoznania sprawy co do istoty w terminie 30 dni oraz o zasądzenie kwoty 16 000 zł. Z akt sprawy wynika, że skarga została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 23 maja 2011 r. Postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 191/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku zgodnie z właściwością miejscową. W dniu 14 lipca 2011 r. akta sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarządzeniem z dnia 18 lipca 2011 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w dniu 2 sierpnia 2011 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2011 r. przyznano J. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznanie prawa pomocy. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 17 sierpnia 2011 r. W dniu 23 sierpnia 2011 r. skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia 12 sierpnia 2011 r. W dniu 6 września 2011 r. skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że jeżeli skargę na przewlekłość postępowania wniesiono w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, to Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę na przewlekłość postępowania, mimo że strona nie uiściła opłaty, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej: ustawa). Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności Sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Zgodnie z powołanym przez skarżącą przepisem art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) skargę w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nakłada na sąd administracyjny obowiązek rozpatrzenia skargi w określonym terminie. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, iż sąd rozpatruje skargę w tym terminie, jeżeli nie występują okoliczności, które uniemożliwiają rozpatrzenie skargi. Dopiero bowiem gdy pismu z uwagi na zachowanie lub uzupełnienie wszystkich koniecznych wymogów formalnych może zostać nadany bieg i gdy zakończone zostaną ewentualne postępowania wpadkowe (np. w zakresie przyznania prawa pomocy), sprawa może być rozpoznana przez sąd administracyjny. Zatem Sąd nie może przystąpić do rozpoznania sprawy dopóki nie zostanie rozstrzygnięta kwestia kosztów sądowych. Dodać należy również, że wskazany termin (30 dni) na rozpatrzenie skargi w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej jest terminem procesowym. Ma on charakter instrukcyjny. Naruszenie tego terminu samo przez się nie uzasadnia stwierdzenia przewlekłości postępowania. Intencją ustawodawcy było skrócenie w tych sprawach, w stosunku do innego rodzaju spraw, czasu oczekiwania na rozpoznanie sprawy. W okolicznościach tej sprawy nie można mówić o przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 2 ustawy. Po przekazaniu skargi przez WSA w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podjął niezwłocznie niezbędne czynności mające na celu rozpoznanie sprawy, tj. wezwano skarżącą do uiszczenia należnego wpisu od skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który został niezwłocznie rozpoznany. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2011 r. przyznano J. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia w wyniku czego pozostaje do rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do czasu rozpoznania tego wniosku, bądź uiszczenia wpisu od skargi nie jest możliwe rozpoznanie sprawy. Biorąc pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym uwzględniając charakter spraw o dostęp do informacji publicznej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku tego postępowania czynności były prawidłowe oraz dokonano ich w rozsądnych terminach, czym nie naruszono prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki w rozumieniu ustawy. Od przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęły dwa miesiące, a rozpoznanie sprawy nie było możliwe w skutek konieczności rozpoznawania w pierwszej kolejności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.