III SA/Gd 407/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 26 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o unieważnienie, zmianę lub cofnięcie decyzji wydanych w sprawach dotyczących określenia należności celnych z tytułu cła antydumpingowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 listopada 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w C. 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w C. (dalej także jako "strona", "spółka" albo "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 26 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Pismem z dnia 7 października 2019 r., skierowanym jednocześnie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] oraz Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...], spółka wystąpiła z wnioskiem o wyeliminowanie z obrotu prawnego opisanych w piśmie decyzji jako wydanych bez podstawy prawnej. Jako podstawę wniosku spółka wskazała opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 9 września 2019 r. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 3 lipca 2019 r. w sprawie C-644/17, stwierdzający w punkcie trzecim sentencji, że rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, jest nieważne ze względu na to, iż zostało przyjęte z naruszeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej. Spółka wniosła o wyeliminowanie z obrotu prawnego: - łącznie 70 decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] (oznaczonych we wniosku numerami i datami), którymi to organ utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w [...], wydane na podstawie ww. rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r., którymi między innymi określono dla towarów objętych zgłoszeniami celnymi złożonymi przez spółkę, stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w wysokości 85% z kodem dodatkowym TARIC B999 oraz określono niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego, podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu (pkt 1); - wszystkich decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...], utrzymanych w mocy wymienionymi we wniosku decyzjami Dyrektora Izby Celnej w [...] i umorzenie postępowań w sprawach, w których decyzje te zostały wydane (pkt 2). W razie wyeliminowania przedmiotowych decyzji z obrotu prawnego spółka wystąpiła o zwrot ostatecznego cła antydumpingowego wraz z odsetkami, podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu, nałożonego na towary zadeklarowane przez spółkę utrzymanymi w mocy decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. Decyzją z dnia 7 listopada 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] działając jako organ pierwszej instancji odmówił przyjęcia przedmiotowego wniosku. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 11 ust. 1 lit. c rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. L 343z dnia 29 grudnia 2015 r.). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że do postępowań w sprawach celnych dotyczących długu celnego powstałego pod rządami przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny stosuje się aktualnie obowiązujące przepisy proceduralne zawarte w prawie unijnym oraz ustawie z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne. W myśl art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, do postępowania w sprawach celnych przed organem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art 141-143, art. 168, art. 170 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9,10,11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W przywołanych przepisach nie przewidziano innego niż odwołanie trybu weryfikacji decyzji celnych przez organ wyższego stopnia. Jak wynika z przepisów art. 69 pkt 2 lit. a i lit. c ustawy - Prawo celne, dyrektorzy izb administracji skarbowej, co do zasady, działają jako organy odwoławcze od decyzji wydanych przez naczelników urzędów celno-skarbowych lub przez nich samych. Jako organy pierwszej instancji rozstrzygają wyłącznie w sprawach przewidzianych w przepisie art. 69 pkt 2 lit. b tej ustawy. Możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w ramach wskazanych przez stronę trybów przewidzianych w art. 23 ust. 3, art. 27 i art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny dotyczy rozstrzygnięć wydanych przez ten sam organ (nie zaś inny organ, na przykład organ niższego stopnia). Sprawy celne niezastrzeżone do rozstrzygania przez Ministra Finansów, Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz dyrektorów izb administracji skarbowej, w tym sprawy dotyczące zwrotów należności celnych oraz cofania, zmiany czy unieważniania decyzji celnych wydanych przez naczelników urzędów celno-skarbowych (i ich poprzedników prawnych), należą - w pierwszej instancji - do właściwości tychże organów (art. 69 pkt 1 ustawy - Prawo celne). Organ podkreślił, że zwrot należności celnych nie wiąże się z koniecznością uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotyczących retrospektywnego zaksięgowania należności celnych. Wynika to z faktu, że w postępowaniu w sprawach celnych nie obowiązuje zasada trwałości decyzji ostatecznych w znaczeniu wynikającym z art. 128 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz z przyjęcia, że kwestie księgowania należności celnych oraz ich zwrotu stanowią odrębne sprawy celne. Przede wszystkim jednak sposób procedowania organów celnych w sprawach powstałych na tle stanu faktycznego i prawnego wynika wprost z przepisów rozporządzenia Komisji (UE)nr 2019/1374 z dnia 26 sierpnia 2019 r. dotyczącego wznowienia dochodzenia w następstwie wyroku z dnia 3 lipca 2019 r. w sprawie C-644/17 Eurobolt, w odniesieniu do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. Zgodnie z art. 2 rozporządzenia, krajowe organy celne czekają na publikację wyników wznowionego dochodzenia przed podjęciem decyzji w sprawie wszelkich wniosków o zwrot i umorzenie należności celnych, których dotyczy niniejsze rozporządzenie. O ile strona pozostaje na stanowisku, że zasadnym jest równocześnie prowadzenie postępowania w sprawie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji określających należności celne, ocena zasadności zastosowania jednego z trybów przewiedzianych odpowiednio w art. 23 ust. 3, art. 27 bądź art. 28 unijnego kodeksu celnego (dalej także jako "UKC") , a w dalszej kolejności wydanie merytorycznej decyzji w sprawie jej wniosku, należy do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. Od decyzji wydanej w tym zakresie przez organ celny pierwszej instancji będzie stronie przysługiwało odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]. W takim przypadku organ drugiej instancji rozpatrywałby sprawę w tym samym zakresie, w jakim byłaby ona przedmiotem postępowania pierwszoinstancyjnego. Analogiczna zależność zachodziła rzecz jasna w odniesieniu do decyzji organów obu instancji będących przedmiotem wniosku strony. Granic postępowania odwoławczego nie zawężają zarzuty i żądania zawarte w odwołaniu. Z tych przyczyn niedopuszczalnym byłoby rozpatrywanie sprawy zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z lat 2012 i 2013, ograniczających się do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, już na obecnym etapie. W ramach aktualnie obowiązujących przepisów procedowanie organu pierwszej instancji w sprawie zasadności unieważnienia (zmiany lub cofnięcia) jego decyzji nie jest natomiast ograniczone faktem pierwotnego utrzymania ich w mocy przez organ odwoławczy. Przeszkody prawnej w tym względzie nie stanowią też wyroki sądów administracyjnych i przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności jej art. 272 § 3. Jak wynika z art. 11 ust. 1 lit. c w zw. z art. 10 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego, organ celny odmawia przyjęcia wniosku, bez uprzedniego umożliwienia wnioskodawcy wypowiedzenia się w sprawie, jeżeli wniosek nie został złożony do organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. W tym świetle organ przyjął, że sytuacja taka zachodzi w odniesieniu do wniosku strony. W niniejszej sprawie nie miał przy tym zastosowania przepis art. 170 o.p., dotyczący przekazania sprawy zgodnie z właściwością, jako że wniosek strony został przez nią skierowany bezpośrednio również do właściwego w sprawie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. W wyniku rozpoznania odwołania spółki, zaskarżoną decyzją, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] jako organ odwoławczy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 7 listopada 2019 r. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "o.p.") oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1169). W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy powtórzył zaprezentowane uprzednio stanowisko. Odnosząc się do treści odwołania organ wskazał, że przywołany przez spółkę wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2019 r. (sygn. akt I SA/Sz 1022/18), z treści którego strona wywodzi właściwość Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, zapadł w sprawie innego przedsiębiorcy, posiadającej właściwy jej stan faktyczny i prawny. Wiąże on tylko właściwy w niej organ celny i to w tej konkretnej sprawie. Jako indywidualne, jednostkowe rozstrzygnięcie, nie wpisujące się w ukształtowaną linię orzeczniczą, trudno go nawet potraktować jako istotną wskazówkę interpretacyjną. Z żadnego przepisu unijnego lub krajowego prawa celnego nie wynika bowiem żeby organem właściwym do procedowania w sprawie był dyrektor izby administracji skarbowej. Organ wskazał przy tym, że w niemających (choćby przez analogię) w postępowaniu celnym zastosowania tzw. nadzwyczajnych trybach postępowania przewidziano niejednolite rozumienie dotyczące właściwości. Właściwość dyrektorów izb administracji skarbowej, o ile ma miejsce, każdorazowo wynika jednak z klarownych przepisów prawa, tj. z art. 248 § 2 pkt 1 (w charakterze organu wyższego stopnia), czy art. 244 § 1 o.p. (tylko o ile wydał decyzję w ostatniej instancji). Z kolei, w przypadku zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej (w trybie art. 253 o.p.), ustawodawca zdecydował się przed laty na nowelizację, w wyniku której zrezygnowano z alternatywnej właściwości (organ, który ją wydał lub organ wyższego stopnia wyłącznie na rzecz tej pierwszej). Rozwiązanie, w którym organ właściwy do wydania określonego rodzaju decyzji (nie tylko dotyczącej należności celnych, ale np. pozwolenia na prowadzenie składu celnego) może ją zmienić (lub uchylić), nawet jeżeli wcześniej była przedmiotem odwołania, wydaje się celowym zamysłem unijnego i krajowego prawodawcy. W skardze z dnia 20 marca 2020 r. spółka wniosła o uchylenie w całości wydanych w prawie decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, to jest.: 1) art. 23 ust. 3 w zw. z art. 5 pkt 1 oraz art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. b i c ustawy - Prawo celne poprzez błędne uznanie, że organem właściwym do rozpatrzenia i orzeczenia w sprawie wniosku jest Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], co skutkowało nieprawidłową odmową przyjęcia wniosku spółki przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], właściwego do jego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia; 2) art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez nieprawidłowe utrzymanie w mocy decyzji własnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku. W uzasadnieniu skargi spółka wyraziła stanowisko, że wskazywanie na obowiązek wstrzymania się z rozpatrzeniem wniosku do czasu publikacji wyników wznowionego dochodzenia antydumpingowego nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia, który z organów jest organem właściwym dla rozpatrzenia wniosku. Możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w ramach wskazanych przez stronę trybów przewidzianych w art. 23 ust. 3, art. 27 i art. 28 UKC dotyczy rozstrzygnięć wydanych przez ten sam organ (nie zaś inny organ, na przykład organ niższego stopnia). Z twierdzeń tych wynika co najwyżej, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] nie jest w ocenie organu właściwy do rozstrzygnięcia o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji wydanych przez uprzednio właściwy organ I instancji, to jest naczelnika urzędu celnego, jest jednak jak najbardziej właściwy do orzekania w sprawie decyzji wydanych przez siebie. W kontekście art. 69 pkt 1 ustawy - Prawo celne skarżąca zwróciła uwagę, że strona wnioskuje o wyeliminowanie decyzji wydanych przez poprzednika prawnego dyrektora izby administracji skarbowej, zaś art. 23 ust. 3 UKC stanowi właśnie przepis prawa celnego, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo celne, zgodnie z którym organem celnym, stosownie do swojej właściwości, jest dyrektor izby administracji skarbowej - jako organ pierwszej instancji w sprawach określonych w przepisach prawa celnego oraz przepisach odrębnych. Skoro w art. 23 ust. 3 UKC wskazano wyraźnie, że w każdej chwili organy celne, które wydały daną decyzję mogą unieważnić, zmienić lub cofnąć decyzję, jeżeli nie jest ona zgodna z przepisami prawa celnego, to przepis ten zastrzega do kompetencji Ministra Finansów, Szefa Krajowej Administracji Skarbowej czy dyrektora danej izby administracji skarbowej rozstrzygnięcie w sprawie unieważnienia, zmiany lub cofnięcia decyzji wydanych odpowiednio przez te organy. Twierdzenie, że z żadnego przepisu unijnego lub krajowego prawa celnego nie wynika aby organem właściwym do procedowania w sprawie takiej jaka będzie przedmiotem wniosku był dyrektor izby administracji skarbowej jest całkowicie niezrozumiałe i sprzeczne z literalną, jasną i logiczną wykładnią art. 23 ust. 3 UKC. Odnośnie skutków wyeliminowania z obrotu decyzji, co do których sąd oddalił skargi skarżąca wskazała, że stosowne jest wzruszenie decyzji przez właściwy organ administracji, a nie w oparciu o orzeczenie sądu. W kwestii indywidualnego charakteru powoływanego w odwołaniu wyroku WSA w Szczecinie, w ocenie skarżącej, przepisy proceduralne będące przedmiotem analizy w tym wyroku oraz środki prawne, z którymi wystąpiła skarżąca, są tożsame. W ramach postępowania celnego w pierwszej kolejności naczelnik urzędu celnego zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego, stanowiącą sumę kwoty cła oraz kwoty ostatecznego cła antydumpingowego. Następnie, dyrektor izby celnej wydał decyzję, którą utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Decyzja dyrektora izby celnej została poddana kontroli sądowoadministracyjnej zakończonej oddaleniem skargi przez sąd I instancji, a następnie oddaleniem skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca wniosła następnie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną organu celnego II instancji, w wyniku czego dyrektor izby administracji skarbowej wydał na podstawie art. 22 ust. 3 UKC decyzję, w której odmówił unieważnienia, zmiany lub cofnięcia decyzji dyrektora izby celnej. W przywołanym wyroku Sąd uznał natomiast, że: "wobec braku odpowiednika przepisu art. 248 § 2 o.p. w ustawie - Prawo celne (art. 70 dotyczy innych kwestii) i ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.- art. 25 dotyczy określenia zadań dyrektora izby administracji skarbowej, lecz nie wymienia tego rodzaju spraw) należało przyjąć, że w niniejszej sprawie właściwym do rozpoznania wniosku spółki był dyrektor izby administracji skarbowej na podstawie art. 23 ust. 3 UKC." Wyrok ten stanowi interpretację analogicznego stanu prawnego oraz art. 23 ust. 3 UKC, znajdującego zastosowanie do złożonego przez stronę wniosku. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpatrywał skargę na decyzję dyrektora izby celnej w przedmiocie odmowy unieważnienia na podstawie art. 23 ust. 3 WKC decyzji ostatecznej. Sąd ten oddalił skargę, nie podważając właściwości organu orzekającego w sprawie. Skarżąca zgodziła się z organem co do braku wiążącego charakteru powyższych rozstrzygnięć. Spółka wskazała ponadto, że w jej ocenie, treść art. 23 ust. 3 UKC jest tak samo jasna i klarowna, jak dotyczące nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji przepisy ustawy- Ordynacja podatkowa. Tryby przewidziane w art. 23 ust. 3 oraz art. 27 i art. 28 UKC są trybami nadzwyczajnymi, które pozwalają na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu celnego w trybie innym niż odwoławczy. Wymienione przepisy UKC pozwalają organom celnym unieważnić, zmienić i cofnąć swoje decyzje (korzystne i niekorzystne, wydawane na wniosek i z urzędu) obarczone wadami i przy spełnieniu przesłanek prawem przewidzianych. Możliwość zastosowania trybów nadzwyczajnych z UKC nie jest ograniczona żadnym terminem. Zgodnie z art. 29 UKC z wyjątkiem przypadków, gdy organ celny działa jako organ sądowy, art. 22 ust. 4-6 i ust. 7, art. 23 ust. 3 oraz art. 26, art. 27 i art. 28 stosuje się również do decyzji wydawanych przez organy celne bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby. Zgodnie z art. 5 pkt 1 UKC, "organy celne" oznaczają administracje celne państw członkowskich odpowiedzialne za stosowanie przepisów prawa celnego oraz wszelkie inne organy upoważnione na mocy prawa krajowego do stosowania niektórych przepisów prawa celnego. Przepisy polskiego prawa krajowego, w art. 69 ustawy - Prawo celne, wskazują zaś jako organy celne Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz Ministra Finansów. Zgodnie z art. 212 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, w sprawach unieważnienia, zmiany lub cofnięcia decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa celnego właściwe są organy, które stały się właściwe w takich sprawach po dniu wejścia w życie tej ustawy, to jest po 1 marca 2017 r. W miejsce urzędów celnych powołano wówczas urzędy celno-skarbowe, zaś izby celne - weszły w skład izby administracji skarbowej. Spółka wskazała, że nie ulega natomiast wątpliwości, że właściwość Naczelnika Urzędu Celnego w [...] mogłaby zachodzić w sprawie jedynie w przypadku, gdyby to ten organ wydał daną decyzję, której dotyczy wniosek o unieważnienie - w rozumieniu art. 23 ust. 3 UKC - która stałaby się najpierw ostateczna. Tymczasem, w sprawie spółki "daną decyzję" w rozumieniu przedmiotowego przepisu wydał zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy. W takiej sytuacji właściwym do załatwienia sprawy jest wyłącznie organ II instancji, jako organ wyższego stopnia, od którego decyzji stronie będzie przysługiwać odwołanie zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt c ustawy - Prawo celne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd bada zaskarżone orzeczenie (w realiach niniejszej sprawy decyzję administracyjną) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.),a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym kontekście trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wychodząc z tak zakreślonych granic kontroli Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzje o odmowie przyjęcia wniosku spółki zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, co zasadnie podniesiono w skardze. Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przyjęcia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] wniosku spółki o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organów celnych obu instancji oraz zwrotu cła antydumpingowego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku spółki oraz akt sprawy, 70-cioma wydanymi w latach 2012-2013 decyzjami Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy odpowiednio 70 decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] dotyczących określenia wysokości cła antydumpingowego w odniesieniu do towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie szeregu zgłoszeń celnych dokonanych przez spółkę. Przedmiotowe decyzje stanowiły akty wydane w wykonaniu rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. uznanego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej za nieważne, dlatego też zdaniem skarżącej decyzje te zostały wydane bez podstawy prawnej i powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Co istotne, przedmiotowe decyzje wydane zostały przed reformą organizacyjną administracji podatkowej i celnej, jaka nastąpiła z dniem 1 marca 2017 r. Mając zatem na uwadze zasadniczy powód, dla którego organ odmówił przyjęcia wniosku, to jest stwierdzenie swojej niewłaściwości, analizy wymagają przepisy tę właściwość kształtujące. W odwołaniu od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, jak i w skardze do sądu administracyjnego, skarżąca spółka powoływała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2019 r. (sygn. akt I SA/Sz 1022/18) wywodząc z jego treści korzystne dla siebie skutki prawne. O ile wyrok ten zapadł w indywidualnej sprawie to w ocenie Sądu poczyniona w przywołanym orzeczeniu analiza stanu prawnego jest prawidłowa i aktualna w realiach rozpoznanej sprawy. Stąd też w znacznej części argumentacja tam zawarta zasługuje na odpowiednie zastosowanie i powtórzenie. Wskazać w związku z tym należy, że zgodnie z art. 212 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.), w sprawach unieważnienia, zmiany lub cofnięcia decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa celnego właściwe są organy, które stały się właściwe w takich sprawach po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, to jest po 1 marca 2017 r. W wyniku przeprowadzonej reformy zniesiono dyrektorów izb celnych i naczelników urzędów celnych. Zgodnie z art. 162 ust. 1 pkt 3 i 4 wyżej wskazanej ustawy dyrektora izby administracji skarbowej oraz naczelnika urzędu celno -skarbowego ustanowiono organami Krajowej Administracji Skarbowej. Urzędy celne zostały zniesione. Utworzono urzędy celno – skarbowe. Z kolei izby celne weszły w skład izb administracji skarbowej (art. 160 ust. 1 pkt 4 i 6 i ust. 8; art. 163 pkt 2 wyżej wskazanej ustawy). W znowelizowanym art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo celne zapisano, że organem celnym, stosownie do swojej właściwości, jest: 1) naczelnik urzędu celno-skarbowego - jako organ pierwszej instancji; 2) dyrektor izby administracji skarbowej - jako: a) organ odwoławczy od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego, b) organ pierwszej instancji w sprawach określonych w przepisach prawa celnego oraz przepisach odrębnych, c) organ odwoławczy od decyzji wydanych przez ten organ w pierwszej instancji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wobec braku w ustawie - Prawo celne jak i ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (publikator w dacie wydania zaskarżonej decyzji: tekst jednolity: Dz.U. z 2019r. poz. 768 ze zm.) regulacji określającej organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przyjąć, że w niniejszej sprawie właściwym do rozpoznania wniosku spółki odnośnie wyeliminowania decyzji wydanych przez dyrektora izby celnej był - na podstawie art. 23 ust. 3 UKC - odpowiadający temu organowi w aktualnym stanie prawnym dyrektor izby administracji skarbowej. Stosownie do art. 23 ust. 3 UKC, nie naruszając przepisów obowiązujących w innych dziedzinach, określających przypadki, w których decyzje są wadliwe lub nieważne, organy celne, które wydały daną decyzję, mogą w każdej chwili ją unieważnić, zmienić lub cofnąć, jeżeli nie jest ona zgodna z przepisami prawa celnego. Z uwagi na to, że w dniu złożenia wniosku przez spółkę nie istniały już organy celne, które wydały decyzje objęte wnioskiem spółki, to jest Naczelnik Urzędu Celnego w [...] oraz Dyrektor Izby Celnej w [...], należało przyjąć, w ograniczonym do decyzji wydanych przez Dyrektora Izby Celnej w [...] zakresie, właściwość Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]. Należy mieć na uwadze, że z dniem 1 maja 2016 r. wszedł w życie UKC, którego przepisy nie zawierają przepisów przejściowych regulujących kwestie stosowania określonych norm prawnych do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) należy przyjąć, że aktualnie obowiązujące przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie, w odróżnieniu od przepisów materialnych, które są interpretowane w ten sposób, że nie obowiązują w stosunku do sytuacji powstałych przed ich wejściem w życie. W UKC oraz wydanych na jego podstawie przepisach (wykonawczych i delegowanych) zawarte zostały regulacje, które wprowadziły szereg nowych zasad dotyczących postępowania w sprawach celnych, w tym szczególnie odnoszących się do postępowań prowadzonych w pierwszej instancji. Zgodnie natomiast z art. 44 ust. 4 UKC procedury odwoławcze zostały pozostawione do uregulowania państwom członkowskim. Pomocniczość krajowych regulacji podkreśla art. 1 ustawy - Prawo celne, zgodnie z którym ustawa reguluje w zakresie uzupełniającym przepisy prawa unijnego. Koncepcja zawarta w art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne polega na znacznym ograniczeniu stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do postępowania celnego. Konieczność ograniczenia stosowania tych przepisów wynika zarówno z ustanowienia "na poziomie" prawa unijnego (UKC i akty wykonawcze) szczegółowych regulacji procesowych, które z uwagi na dyrektywę jednolitego stosowania na całym obszarze celnym Unii (art. 1 UKC) stosowane są bezpośrednio i z pierwszeństwem przed sprzecznymi z nimi regulacjami ustawy krajowej (art. 91 ust. 3 Konstytucji RP), jak i z poglądów TSUE. TSUE konsekwentnie stoi na stanowisku jednolitego stosowania prawa celnego na obszarze celnym UE, nawet gdyby miało to prowadzić do ograniczenia autonomii proceduralnej państw członkowskich. Zasady unijnego prawa celnego opisano w preambule do UKC, w tym w pkt 20, 21, 22, 24-27, 32 i 58. Odnoszą się one do takich zasad ogólnych jak zasada legalizmu, zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu, czy zasada zaufania do organów celnych. W art. 5 pkt 39 UKC wprowadzono z kolei definicję decyzji, którą jest każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób. Termin "decyzja" w UKC używany jest w szerszym znaczeniu niż w Ordynacji podatkowej, gdyż mieszczą się w tym pojęciu także postanowienia, akceptacje czy zgody. Zgodnie z art. 5 ust. 1 UKC, organy celne oznaczają administracje celne państw członkowskich odpowiedzialne za stosowanie przepisów prawa celnego oraz wszelkie inne organy upoważnione na mocy prawa krajowego do stosowania niektórych przepisów prawa celnego. Przepisy UKC dzielą decyzje na decyzje na wniosek albo z urzędu (tj. bez uprzedniego wniosku) oraz na decyzje korzystne albo niekorzystne dla osoby. Decyzje wydane zarówno na wniosek, jak i z urzędu są przy tym decyzjami korzystnymi albo niekorzystnymi dla osoby. Decyzją korzystną może być zarówno decyzja wydana na wniosek (jeżeli w pełni uwzględnia wniosek) jak i decyzja wydana z urzędu. Decyzją niekorzystną wydana na wniosek będzie decyzja, która w pełni go nie uwzględnia, jak i decyzja wydana z urzędu. Zdecydowana większość decyzji wydawanych z urzędu będzie oczywiście decyzjami niekorzystnymi (por. uzasadnienie do ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo celne oraz niektórych innych ustaw. Sejm VIII kadencji, druk nr 513). Tryb wydawania decyzji na wniosek reguluje art. 22 UKC. Tryb wydawania decyzji z urzędu reguluje art. 29 UKC. Zgodnie z wolą ustawodawcy unijnego, świadomie pominięto w przepisach UKC konieczność odrębnego wydawania przez organ aktu administracyjnego wszczynającego postępowanie. W większości przypadków postępowań wszczęcie zainicjowane będzie wnioskiem osoby, natomiast w przypadku inicjatywy organu będzie to konkretne przewidziane w przepisach prawa materialnego zdarzenie, czy też efekt działania organu lub osoby. Brak formalnego wszczęcia postępowania jest rezultatem takiego ukształtowania przepisów UKC (art. 22 - 37), które różnicują procedurę wydawania decyzji ze względu na to, czy są one wydawane na wniosek osoby, czy też są podejmowane z urzędu oraz od tego, czy są to decyzje korzystne, czy też niekorzystne dla osoby. Takie ukształtowanie procedury powoduje jej odformalizowanie przez wyeliminowanie tych aktów, które powodują jedynie pozorne i niesłużące szybkości procedowania czynności urzędowe. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, do postępowania w sprawach celnych nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji. Stosownie do art. 44 ust. 1 UKC, każda osoba ma prawo do odwołania się od wydanej przez organy celne decyzji w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, dotyczącej jej bezpośrednio i indywidualnie. Przepis ten wprowadza i gwarantuje zasadę dwuinstancyjności postępowania celnego. Przechodząc do istoty problemu, a także braku wyraźnie sformułowanego przez skarżącą żądania wniosku co do wyboru konkretnego sposobu odnośnie jego rozpoznania przez organ wskazać należy, że tryby przewidziane w art. 23 ust. 3 oraz art. 27 i art. 28 UKC są trybami nadzwyczajnymi, które pozwalają na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu celnego w trybie innym niż odwoławczy. Wymienione przepisy UKC pozwalają organom celnym unieważnić, zmienić i cofnąć swoje decyzje (korzystne i niekorzystne, wydawana na wniosek i z urzędu) obarczone wadami i przy spełnieniu przesłanek prawem przewidzianych. Ustawodawca unijny dla trybów przewidzianych w UKC posłużył się przy określeniu przesłanek, pojęciami ogólnymi, bardzo pojemnymi (niezgodność z przepisami prawa celnego) lub też posłużył się bardziej konkretnymi o węższym zakresie pojęciami (niekompletne lub nieprawidłowe dane). W przypadku trybów nadzwyczajnych uregulowanych w UKC (art. 23 ust. 3, art. 27 i art. 28) mamy do czynienia z materią kodeksową, która nie wymaga doregulowania przez ustawodawcę krajowego. Jest to całościowa logiczna i spójna konstrukcja prawna, dzięki której można unieważnić, cofnąć lub zmienić każdą decyzję organów celnych, jeśli nie jest zgodna z przepisami prawa celnego. Możliwość zastosowania trybów nadzwyczajnych z UKC nie jest ograniczona żadnym terminem. Przewidziana w art. 27 UKC procedura unieważnienia korzystnych decyzji może być zastosowana tylko w ściśle określonych sytuacjach. Unieważnienie decyzji może dotyczyć zarówno decyzji korzystnych jak również niekorzystnych. Działanie organu celnego w tym zakresie może nastąpić z urzędu lub na wniosek. Tryb cofnięcia lub zmiany decyzji zawarty jest w art. 28 UKC i może być stosowany jedynie w przypadkach innych niż określone w art. 27 UKC (to jest dotyczące unieważnienia decyzji). Zdaniem Sądu, zarówno art. 23 ust. 3 UKC jak i art. 29 UKC ma zastosowanie również do decyzji niekorzystnych. Podkreślić należy, że art. 29 UKC ma zastosowanie do decyzji wydawanych przez organ z urzędu i ustawodawca unijny nie zastrzegł, iż należy stosować go wyłącznie do decyzji korzystnych. Należy pamiętać, że większość decyzji wydawanych przez organ z urzędu jest decyzjami niekorzystnymi. Skoro na podstawie art. 29 UKC organ może zastosować tryb z art. 23 ust. 3 UKC do decyzji wydawanych z urzędu oznacza to, że może on być stosowany również do decyzji niekorzystnych. Bezsporne jest, że decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...], których wyeliminowania domaga się skarżąca spółka są decyzjami niekorzystnymi wydanymi z urzędu. W konsekwencji, zdaniem Sądu, przepis art. 23 ust. 3 UKC ma zastosowanie także do decyzji niekorzystnych wydanych z urzędu w związku z odesłaniem zawartym w art. 29 UKC. Sąd podziela zapatrywanie organu, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w ramach wskazanych przez stronę trybów przewidzianych w art. 23 ust. 3, art. 27 i art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającym unijny kodeks celny dotyczy rozstrzygnięć wydanych przez ten sam organ (nie zaś inny organ, na przykład organ niższego stopnia). W przeciwieństwie do organu Sąd jest jednak zdania, że argumentacja ta potwierdza właśnie właściwość dyrektora izby administracji skarbowej, który na skutek przeprowadzonej reformy zajął miejsce dyrektora izby celnej w systemie administracji celnej. Podzielić należy też zapatrywanie organu, że zwrot należności celnych nie wiąże się z koniecznością uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotyczących retrospektywnego zaksięgowania należności celnych. Prawdą jest, że w postępowaniu w sprawach celnych nie obowiązuje zasada trwałości decyzji ostatecznych w znaczeniu wynikającym z art. 128 o.p., a kwestie księgowania należności celnych oraz ich zwrotu stanowią odrębne sprawy celne. Nie oznacza to jednak, że strona nie może wystąpić z takim wnioskiem. Zwrot należności celnych leży w interesie strony, przez co to ona decyduje o wyborze najkorzystniejszej z jej punktu widzenia prawnej drogi do osiągnięcia zamierzonego rezultatu. Prawodawca przewidział bowiem tryby wzruszenia takich decyzji. Jeżeli zatem strona uważa, że środek taki jest właściwy do ochrony jej interesów i jej zamiarem jest skorzystanie z jednego spośród omawianych trybów, zakładając jego właściwość, organ obowiązany jest ten wniosek do rozpoznania przyjąć. W ocenie Sadu przyjęcie wniosku o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dyrektora izby celnej nie doprowadzi przy tym do naruszenia zasady dwuinstancyjności, ponieważ zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo celne, dyrektor izby administracji skarbowej, stosownie do swojej właściwości, jest organem celnym jako organ odwoławczy od decyzji wydanych przez ten organ w pierwszej instancji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W rezultacie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], jako organ właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy w zakresie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...], nie mógł odmówić przyjęcia wniosku do rozpoznania z powołaniem się na swoją niewłaściwość, a w sprawie znajdował zastosowanie art. 23 ust. 3 UKC w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo celne. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w stosunku do żądania określonego we wniosku organ nie miał w sprawie podstaw do zastosowania art. 11 ust. 1 lit. c w zw. z art. 10 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny odmawia przyjęcia wniosku, bez uprzedniego umożliwienia wnioskodawcy wypowiedzenia się w sprawie, jeżeli wniosek nie został złożony do organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. Przedmiotowy wniosek z dnia 7 października 2019 r., w zakresie żądania wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanych w przeszłości przez organ odwoławczy (to jest Dyrektora Izby Celnej w [...]), określonego w pkt 1 jego petitum, został zatem prawidłowo złożony do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]. Mając na uwadze przedstawione rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na rzecz skarżącej spółki zasądzono od organu 997 zł, na które składa się wpis od skargi w wysokości 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego - 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Wyrok w niniejszej sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Uznać należało, że rozpoznanie sprawy jest konieczne, zaś aktualna sytuacja związana z pandemią COVID-19 uzasadnia przyjęcie, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Rozprawy nie można było nadto przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uwzględni ww. wskazania Sądu i dokonana rozpoznania wniosku spółki, we wskazanym wyżej zakresie, w oparciu o przepisy UKC. Na marginesie zauważyć należy, że zgodnie art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 2019/1374 z dnia 26 sierpnia 2019 r. dotyczącego wznowienia dochodzenia w następstwie wyroku z dnia 3 lipca 2019 r. w sprawie C-644/17 Eurobolt, w odniesieniu do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r., krajowe organy celne czekają na publikację wyników wznowionego dochodzenia przed podjęciem decyzji w sprawie wszelkich wniosków o zwrot i umorzenie należności celnych, których dotyczy niniejsze rozporządzenie. Przepis ten wskazywał sposób procedowania organów celnych w sprawach o zwrot cła, jednakże jego treść w żadnym razie nie uzasadniała odmowy przyjęcia przedmiotowego wniosku do rozpoznania. Przepis ten wskazywał jedynie na konieczność wstrzymania się z merytorycznym rozpoznaniem spraw o zwrot cła do momentu publikacji wyników wznowionego dochodzenia. W tym kontekście należy jedynie zaznaczyć, że w dnu 30 kwietnia 2020 r. Komisja (UE) wydała rozporządzenie wykonawcze nr 2020/611 nakładające ponownie ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. W art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia, obowiązującego od dnia 6 maja 2020 r., zapisano, że cła pobrane na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 723/2011 nie podlegają zwrotowi.