II SAB/Lu 65/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. dotyczącego specjalistycznych usług opiekuńczych I. zobowiązuje Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. działającego z upoważnienia Wójta Gminy do rozstrzygnięcia – w terminie 30 dni od daty doręczenia akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku – wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2011 r. dotyczącego specjalistycznych usług opiekuńczych; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych należnego podatku od towarów i usług. UZASADNIENIE Z. W. wniósł w dniu [...] listopada 2011 r. (data wpływu) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Wójta Gminy [...] polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wyjaśnił, iż wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r. skarżący zwrócił się o przyznanie zasiłku okresowego na opłacenie pomocy osób drugich oraz zasiłku celowego na zakup drewna. W dniu [...] sierpnia 2011 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] – działając z upoważnienia Wójta Gminy [...] – wydał decyzję Nr [...] odmawiającą przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału (utrzymaną następnie w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2011 r., Nr [...]) oraz decyzję Nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku okresowego z przeznaczeniem na opłacenie pomocy osób drugich. Ponadto – jak wskazał organ – decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] odmówiono skarżącemu przyznania usług opiekuńczych, a organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2011 r.. Nr [...] utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r., nadesłanym do tut. Sądu, skarżący stwierdził, iż "odpowiedź na skargę nie dotyczy skargi z dnia 14 października 2011 r." Wskazał, iż przedmiotem niniejszej sprawy są specjalistyczne usługi opiekuńcze i dotyczy ona wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. Wymienione przez organ w odpowiedzi na skargę decyzje zostały natomiast wydane w innych przedmiotach. Do złożonego pisma skarżący załączył kserokopię przedmiotowego wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. Na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. Sąd postanowił zwrócić się do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o nadesłanie decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2011 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2011 r. (wskazanych w odpowiedzi na skargę). Następnie – w wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 21 czerwca 2012 r. – sekretariat Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał pełnomocnika Z. W. – adwokata A. S. - do sprecyzowania w terminie 7 dni zakresu bezczynności zarzucanego Wójtowi Gminy [...]. Pomimo doręczenia pełnomocnikowi skarżącego powyższego wezwania w dniu 30 czerwca 2012 r., nie wykonał on nałożonego obowiązku w wyznaczonym terminie. W dniu 31 lipca 2012 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r. zatytułowane "Pismo wyjaśniające", w którym wskazał, iż zarzucana przez niego Wójtowi Gminy [...] bezczynność dotyczy braku orzeczenia w sprawie wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie usług opiekuńczych specjalistycznych. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna Nr [...] zostały zaś – zdaniem skarżącego – wydane w przedmiocie usług opiekuńczych "zwykłych" i dotyczą jego wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. Do powyższego pisma skarżący załączył kserokopię skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenia z dnia [...] września 2011 r. na bezczynność Wójta Gminy [...], polegającą na nierozpoznaniu złożonych przez niego wniosków, w tym wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. oraz kserokopię postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] uznającego wniesione zażalenie za nieuzasadnione. Ustosunkowując się do treści powyższego pisma działający z upoważnienia Wójta Gminy [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w piśmie z dnia [...] września 2012 r. wskazał, iż na mocy jego decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] Z. W. miał przyznane specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Skarżący wiedział o tym fakcie składając w dniu [...] lipca 2011 r. wniosek o tożsame usługi. Rozpatrując ten wniosek organ nie pozostawał zatem w bezczynności, bowiem powyższa decyzja obowiązywała do dnia 31 grudnia 2011 r. Ponadto Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wyjaśnił, iż wskazana we wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2011 r. T. Z. nie posiada kwalifikacji do wykonywania specjalistycznych usług opiekuńczych, o czym świadczy pismo Prezesa Zarządu Stowarzyszenia S. z dnia [...] lutego 2011 r. (którego kserokopię załączono do przedmiotowego pisma organu). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz.270), dalej p.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności wynikających z przepisów prawa, a także stwierdza czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż skarżący w dniu [...] lipca 2011 r. zwrócił się do działającego z upoważnienia tego organu Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dwoma wnioskami. Pierwszy dotyczył przyznania świadczeń w postaci zasiłku okresowego na opłacanie pomocy osób drugich oraz specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału. Drugi z wniosków Z. W. z dnia [...] lipca 2011 r. dotyczył zaś specjalistycznych usług opiekuńczych. Wprawdzie w rozpoznawanej skardze Z. W. nie określił w sposób niebudzący wątpliwości zakresu bezczynności zarzucanego Wójtowi Gminy N. (wskazał bowiem jedynie, iż zarzucana bezczynność polegała na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2011 r., nie precyzując przy tym, o który wniosek chodzi), jednakże treść pisma skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r., jak również treść pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] września 2012 r. jednoznacznie wskazują, iż rozpoznawana skarga dotyczy braku rozstrzygnięcia w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych, a zatem skarżący zarzuca organowi w niniejszej sprawie bezczynność polegającą na nieropoznaniu drugiego z jego wniosków z dnia [...] lipca 2011 r. Ubocznie zaś należy wskazać, iż pierwszy z powyższych wniosków – jak wynika z akt sprawy – został przez organ I instancji rozpatrzony, co skutkowało wydaniem w dniu [...] sierpnia 2011 r. decyzji Nr [...]odmawiającej przyznania zasiłku okresowego na opłacenie pomocy osób drugich oraz decyzji Nr [...] odmawiającej przyznania pomocy pieniężnej w postaci zasiłku celowego specjalnego z przeznaczeniem na zakup opału. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż organ administracji pozostaje w bezczynności, gdy w prawie określonym terminie (w terminie wskazanym w art. 35 k.p.a., to jest w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania) nie podjął w sprawie żadnych czynności, albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym lub nie podjął wymaganej czynności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 lipca 1999r., sygn. akt I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87 oraz z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1904/09 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga Z. W. na bezczynność Wójta Gminy [...] polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych jest zasadna. Jak wynika bowiem z akt sprawy, wniosek ten dotychczas nie został rozpoznany, a okoliczności wskazywane przez organ I instancji nie usprawiedliwiają jego bezczynności. Przede wszystkim należy podnieść, iż nie stanowi rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku decyzja organu I instancji z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiająca przyznania usług opiekuńczych. Świadczy o tym zarówno sentencja tej decyzji, jak i treść jej uzasadnienia, w którym organ, jako podstawę odmowy przyznania skarżącemu usług opiekuńczych "zwykłych" wskazał fakt, iż "najkorzystniejszą formą wsparcia dla Z. W. w związku z choroba psychiczną są (...) specjalistyczne usługi opiekuńcze", które zostały przyznane skarżącemu decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., w okresie od dnia 3 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. w wymiarze pięciu dni w tygodniu po 6 godzin, z wyłączeniem sobót, niedziel i dni świątecznych. Analiza treści powołanej decyzji prowadzi zatem do stwierdzenia, iż zapadła ona jedynie w przedmiocie usług opiekuńczych "zwykłych" i tym samym dotyczyła jedynie wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2011 r., zaś w żaden sposób nie rozstrzygała wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych, pomimo, iż wniosek ten został powołany w uzasadnieniu tej decyzji. W tym miejscu podkreślić należy, iż usługi opiekuńcze, o których mowa w art. 36 pkt 2 lit. "l" ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) są innym rodzajem niepieniężnego świadczenia z pomocy społecznej, niż wskazane pod lit. "m" tego przepisu specjalistyczne usługi opiekuńcze. Ustawodawca w sposób wyraźny rozróżnił te świadczenia w art. 50 powołanej ustawy. Ich różnorodność związana jest przede wszystkim z koniecznością dostosowania do indywidualnych potrzeb świadczeniobiorcy (por. I. Sierpowska: Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Wydanie 2. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. 2009, s.199). Z tego względu, w sytuacji gdy strona złożyła dwa wnioski – jeden o przyznanie usług opiekuńczych "zwykłych", zaś drugi w przedmiocie usług opiekuńczych specjalistycznych - decyzję odmawiającą przyznania jedynie usług opiekuńczych "zwykłych" nie można interpretować w sposób rozszerzający jako rozstrzygającą jednocześnie w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wyrażona w piśmie z dnia [...] września 2012 r., zgodnie z którą organ ten nie pozostaje w bezczynności polegającej na nierozpoznaniu w terminie wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2011 r., bowiem w chwili złożenia tego wniosku, skarżący był objęty specjalistycznymi usługami opiekuńczymi, przyznanymi na mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. Należy podkreślić, iż złożenie przez skarżącego wniosku w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych obligowało organ do wszczęcia postępowania w tej sprawie, niezależnie od tego, czy w tym czasie był on już objęty przedmiotową formą wsparcia. Organ powinien również - w myśl art. 104 § 1 k.p.a. - zmierzać do załatwienia tej sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Przedstawione powyżej stanowisko organu mogłoby natomiast uzasadniać umorzenie postępowania, pod warunkiem, że nie budziłoby wątpliwości, iż żądanie skarżącego dotyczy wydania kolejnej decyzji przyznającej mu specjalistyczne usługi opiekuńcze. Postępowanie w tym przedmiocie należałoby bowiem wówczas uznać za bezprzedmiotowe. Z powyższych względów należy stwierdzić, że Wójt Gminy [...] pozostaje w bezczynności, a tym samym skarga Z.W. jest zasadna. Dlatego też Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).