II SA/Po 622/12

SENTENCJA Dnia 04 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St.sekr.sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2012 r. sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] kierownik Działu Kadr Zakładu Karnego podając w podstawie prawnej przepisy art. 104 kpa oraz art. 96 ust. 1 pkt 2 i art. 98 w związku z art. 268 ust. 1 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej /Dz. U. Nr 79 z 2010 r. poz. 523. ze zm./ - zwolnił Ł. G. z dniem 14 lipca 2010 r. ze Służby Więziennej z powodu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. W motywach uzasadniających decyzje przedstawiono przebieg postępowania. Wynika z niego, ze mł. chor. Ł. G. w dniu 15 kwietnia 2010 r. złożył pisemny raport o zwolnienie ze służby. W związku ze złożonym raportem Dyrektor Zakładu Karnego w dniu [...] kwietnia 2010 r. podjął decyzję o zwolnieniu Ł. G. ze służby w Służbie Więziennej w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia raportu tj. w terminie ustawowym. Odwołanie do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej nie zostało uwzględnione i Ł. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 07 grudnia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Znak [...]. Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających Dyrektor Zakładu Karnego podjął w dniu [...] marca 2011 r. decyzję o zwolnieniu wymienionego ze służby z dniem 14 lipca 2010 r. Odwołanie od decyzji o zwolnieniu nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia [...] maja 2011r. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozpoznając kolejną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 29 września 2011r. Sygn. akt II SA/PO 599/11 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] Znak[...]. Wobec konieczności przesłuchania w charakterze świadka płk B. W. Dyrektora Zakładu Karnego i ppłk M. S. zastępcy dyrektora Zakładu Karnego konieczne było zastosowanie przypisu art. 24 § 1 pkt 4 kpa i art. 26 § 1 kpa tj. wyłączenie organu i pracownika. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. wyłączył płk. B. W., ppłk M. S. od udziału w postępowaniu dotyczącym zwolnienia ze służby na własną prośbę Ł. G. Ponadto postanowił wyznaczyć por. M. N. kierownika działu kadr Zakładu Karnego do prowadzenia sprawy dotyczącej zwolnienia ze służby na własną prośbę Ł. G. Ł. G. w dniu [...] stycznia 2011 r. złożył do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie o zwolnienie go ze służby wszystkich pracowników Zakładu Karnego. W związku ze złożonym wnioskiem Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej postanowił odmówić wyłączenia wszystkich pracowników od udziału w postępowaniu dotyczącym zwolnienia ze służby na własna prośbę Ł. G. W toku ponownego postępowania ustalono, że Ł. G. przybył do służby w dniu 15 kwietnia 2010 r. w stanie wskazującym na spożycie alkoholu. Potwierdzeniem tego faktu było badanie wykonane przez Policjantów z Komisariatu Policji urządzeniem elektronicznym typu Alkometr A2.0, zgodnie, z którym oznaczono ilość alkoholu w wydychanym powietrzu na 0,22 mg/dm3 . W związku z powyższym około godziny 15.30 doszło w gabinecie Dyrektora Zakładu Karnego płk B. W. do spotkania Dyrektora z Ł. G. Jak wynika z zeznań płk B. W. i Pana G. w spotkaniu uczestniczyli również ppłk M. S. i mjr T. N. W uzasadnieniu wskazano, że ustalono ponad wszelką wątpliwość, że w trakcie spotkania w gabinecie dyrektora jednostki głos zabierał tylko płk B. W. Z zeznań ppłk M. S. wynika, że pytał on Pana G., przed przybyciem Dyrektora W., jaki alkohol i kiedy pił. W odpowiedzi usłyszał, że spożywał alkohol do późnych godzin. Powyższy fakt potwierdza oświadczenie umieszczone w protokole z badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu . Jak wynika z zeznań świadków rozmowy płk B. W. - Dyrektora Zakładu Karnego z Panem Ł.G., w jej trakcie Dyrektor wyjaśnił Panu G., jakie czynności będą podejmowane w związku ze stawieniem się wymienionego do służby w stanie wskazującym na spożycie alkoholu. Dalej podano, że raport o zwolnienie ze służby nie był napisany przez Pana G. w czasie tego spotkania. Z zeznań Pana G. wynika, że raport o zwolnienie ze służby napisał własnoręcznie, a następnie przekazał go po zdaniu oddziału, w którym pełnił służbę mjr P. K. Fakt własnoręcznego napisania raportu o zwolnienie świadczy w ocenie organu orzekającego o działaniu po zastanowieniu się, a żaden ze świadków nie potwierdza aby wywierano presję wobec funkcjonariusza. Świadkowie spotkania zeznają, że w jego trakcie Dyrektor Zakładu Karnego przedstawił Panu G. wyłącznie informacje o dalszym postępowaniu Jak wynika z polecenia wydanego przez Dyrektora Zakładu Karnego na notatce służbowej sporządzonej przez ppłk A. W., decyzja o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zapadła w dniu 15 kwietnia 2010 r. Pan G. zapoznał się z postanowieniem o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego w dniu 21 kwietnia 2010r. Oceniając zebrane dowody osobowe wskazano, że funkcjonariusz z ponad dwuletnim stażem służby, po ukończeniu w marcu 2010 roku Szkoły Oficerskiej, powinien znać pragmatykę służbową na tyle, aby orientować się w konsekwencji napisania raportu o zwolnienie ze służby. Powinien zdawać sobie również sprawę z konsekwencji stawienia się do służby w stanie wskazującym na spożycie alkoholu. Z zeznań złożonych przez Pana G. podczas czynności wyjaśniających wynika, że został on wprowadzony w błąd przez kierownictwo jednostki, a przede wszystkim przez Dyrektora. Podkreśla, że gdyby dano mu czas do namysłu np. jeden dzień to wybrałby opcję postępowania dyscyplinarnego. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wyjaśniającego raport o wycofanie raportu o zwolnienie ze służby złożył w jednostce 05 maja 2010 r. W raporcie o wycofanie złożonego raportu o zwolnienie ze służby, Pan G. również nie porusza kwestii zmuszenia go do napisania raportu o zwolnienie. Pan G. dopiero w odwołaniu od decyzji Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] czerwca 2010 roku w sprawie nieuwzględnienia wniosku o wycofanie raportu, podnosił kwestie zmuszenia go do napisania raportu o zwolnienia ze służby. Analiza zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego materiału dowodowego nie wykazała faktu zasadności twierdzenia Pana G., iż był zmuszony przez kogokolwiek do napisania raportu o zwolnienie ze służby. Odwołując się do uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 września 2011 r. podano, że w procesie ustalania przebiegu spotkania w dniu 15 kwietnia 2010 r. najważniejszym jest osobowe źródło dowodowe, w związku z powyższym w toku postępowania przesłuchano wszystkich uczestników spotkania odbytego w dniu 15 kwietnia 2010 r. w gabinecie Dyrektora Zakładu Karnego. Zeznania wyżej wymienionych świadków są zgodne i świadkowie ci są w ocenie organu orzekającego w pełni wiarygodni. Wszyscy uczestnicy spotkania wezwani na świadków potwierdzili okoliczności, miejsce i czas rozmowy. Nie ma żadnych dowodów potwierdzających zmuszanie Pana G. do napisania raportu. Potwierdzenie znalazło tylko nieregulaminowe, wysoce naganne zachowanie się funkcjonariusza, który stawił się do pracy pod wpływem alkoholu, do służby na stanowisku wychowawcy działu penitencjarnego, który powinien swoim bezpośrednim przekładem oddziaływać na powierzoną grupę wychowawczą osadzonych. Pan Ł. G. wypowiadając się na temat zebranego w toku postępowania materiału, porusza także kwestię procesu nieprawidłowego zwalniania funkcjonariusza tzn. odebranie w dniu napisania raportu o zwolnienie ze służby karty kryptograficznej i identyfikatora przez mjr P. K. i kpr. M. G. Czynności te w ocenie orzekającego nie mają wpływu na przedmiot niniejszego postępowania tj. fakt własnoręcznego napisania raportu o zwolnienie ze służby, czyli złożenia oświadczenia woli przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych, które Dyrektor jednostki przyjął i podjął decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Biorąc powyższe pod uwagę podjęto decyzję o zwolnieniu Pana Ł. G. ze służby w Służbie Więziennej uznając, że okoliczności, w jakich został złożony raport o zwolnienie ze służby wskazują na świadome działanie strony i złożenie prawidłowego oświadczenia woli w tym zakresie. Brak jest obiektywnych dowodów potwierdzających zmuszanie strony do napisania raportu o zwolnienie ze służby. Jako termin zwolnienia podano dzień 14 lipca 2010 roku w związku z faktem upływy w tym dniu trzech miesięcy od dnia złożenia raportu. Odwołanie od decyzji złożył Ł. G. zarzucając naruszenie ogólnych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie odwołującego nie ustalono w sposób wyczerpujący stanu faktycznego , a wyznaczony do prowadzenia sprawy por. M. N., który jest podwładnym dyrektora nie zapewnia gwarancji bezstronności. Odwołujący wyraził także opinię, że i Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej nie będzie w stanie bezstronnie wyjaśnić sprawę. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej na zasadzie art. 138 §2 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 96 ust.1 pkt.2 w zw. Z art. 268 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o służbie więziennej / Dz. U. nr 79 poz.523 / uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W motywach uzasadniających wskazano, że przesłanką uchylenia decyzji jest jej wydanie przez nieuprawniony organ tj. przez Kierownika Działu Kadr Zakładu Karnego, w sytuacji gdy organem właściwym jest dyrektor jednostki. Przypomniano, że z uwagi na konieczność przesłuchania w charakterze świadka B. W. znalazły zastosowanie przepisy art. 24 §1 pkt.4 kpa i art. 26 §1 kpa. Wydano postanowienie o wyłączeniu dyrektora jednostki i jego zastępcę, ponieważ są świadkami w sprawie. Odmówiono natomiast wyłączenia z postępowania wskazanych imiennie dwóch zastępców dyrektora i innych pracowników. Dalej wyjaśniono, że wyłączeni od prowadzenia sprawy są konkretni pracownicy w trybie art. 24 §1 pkt. 4 kpa. Natomiast nie wyłączono organu, a jest to zupełnie inna instytucja. W przypadku wyłączenia pracownika, sprawa pozostaje nadal we właściwości organu, zmienia się tylko osoba uprawniona do jej prowadzenia. Oznacza to, że organem uprawnionym do wydania decyzji pozostaje Dyrektor Zakładu Karnego, ale postępowanie w sprawie prowadzi wyznaczony pracownik – kierownik Działu Kadr. Powyższa decyzja jest przedmiotem mniejszego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym z racji złożenia skargi przez Ł. G. Skarżący zarzucił naruszenie art. 107 §3 kpa z powodu braku ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu, art. 24 i 26 kpa .Skarżący domaga się uchylenia decyzji jako wydanych z naruszeniem prawa oraz do przekazania sprawy do rozpatrzenia przez inny organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.270 z 2012 .), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Rozpoznając w tym zakresie skargę należy wskazać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa , a zarzuty formułowane przez skarżącego nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Nie trafny jest zarzut naruszenia art. 107 §3 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Zgodnie z § 3 omawianego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponieważ przedmiotem skargi jest decyzja kasacyjna, przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na braki proceduralne polegające na wydaniu decyzji przez osobę nie będąca upoważnioną, to decyzja ta nie zawiera ustaleń merytorycznych. W tym przypadku nie jest to błędem, jeśli zważyć, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym i koniecznym jest aby dana sprawa administracyjna miała szansę być dwukrotnie rozpoznana w trybie instancyjnym. W sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie wydał decyzji przez uprawniony do tego organ, wystarczające było wskazanie na powyższe uchybienie, aby umożliwić je wyeliminować. Nie trafne są zarzuty naruszenia przepisów art. 24 i 26 kodeksu postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy przypomnieć, że Sąd Administracyjny sprawę zwolnienia skarżącego ze służby bada po raz trzeci. Zgodnie z przepisem art. Art. 153 ustawy z 30.08.2002 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wyroku o Sygn. II SA/PO 599/11 sąd napisał, że z uwagi na konieczność przesłuchania w charakterze świadka B.W przy ponownym rozpoznaniu sprawy znajdą zastosowanie przepisy art. 24 §1 pkt.4 kpa i art. 26 kpa. Art 24 §1 pkt. 4 kpa stanowi, że pracownik administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron , albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt.2 i 3. Natomiast art. 26 kpa stanowi. W przypadku wyłączenia pracownika (art. 24) jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy. Tak się stało w toku niniejszego postępowania, kiedy postanowieniem z [...] grudnia 2011 wyłączono określonych imiennie pracowników od udziału w postępowaniu i wyznaczono imiennie innego pracownika do jego prowadzenia. Nie ma natomiast żadnych podstaw do wyłączenia organu w trybie art. 25 §1 kpa. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z ustawą z 9 kwietnia 2010 r. o służbie więziennej / Dz.U. z 2010 nr 79 poz. 523 / i jej art. 7. organami Służby Więziennej są: 1) Dyrektor Generalny Służby Więziennej, zwany dalej "Dyrektorem Generalnym"; 2) dyrektor okręgowy Służby Więziennej, zwany dalej "dyrektorem okręgowym"; 3) dyrektor zakładu karnego i dyrektor aresztu śledczego; 4) Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendant ośrodka szkolenia Służby Więziennej i komendant ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej. Art. 13. 1 wskazanej ustawy podaje, że zakładem karnym i aresztem śledczym kieruje dyrektor. Zgodnie z art. 98 cyt. ustawy zwolnienia ze służby albo stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego dokonuje przełożony właściwy do mianowania funkcjonariusza na ostatnio zajmowane stanowisko służbowe, a z kolei z art. 46 ustawy wynika, że mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, z wyjątkiem wyższego stanowiska kierowniczego w Służbie Więziennej, o którym mowa w rozdziale 8, dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej. Wskazane przepisy wskazują, że sprawy mianowania i odwołania funkcjonariusza należą do organu, którym jest dyrektor zakładu karnego. W strukturze organizacyjnej zakładu, dyrektor może działać przez swoich zastępców. Trafnie wobec powyższego organ odwoławczy wskazał, że decyzje może wydać nadal tylko Dyrektor Zakładu Karnego. Reasumując zarzuty skarżącego nie mają usprawiedliwionych podstaw. Konieczne jest aby sprawa wróciła do organu pierwszej instancji, który jest jedynie władny do jej merytorycznego załatwienia w toku postępowania instancyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako nieuzasadniona oddalił.