II OSK 1574/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Stanisław Nowakowski sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz ( spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. i A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 335/05 w sprawie ze skargi R. G., Z. Ł. oraz H. i A. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE II OSK 1574/06 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 335/05 po rozpoznaniu skargi R. G., Z. Ł. oraz A. i H. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o Państwowej straży Pożarnej /Dz. U. z 1991 r. Nr 88. poz. 100 ze zm./ - oddalił skargi. W uzasadnieniu wyroku podano, że po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w zakresie ochrony przeciwpożarowej w obiekcie "[...]" organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą współwłaścicielom i współużytkownikom wieczystym obiektu wykonanie w określonych terminach obowiązków dotyczących wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie niewłaściwego stanu bezpieczeństwa pożarowego obiektu, w tym instalacji i urządzeń przeciwpożarowych oraz użytkowych. Stwierdzono, że inwestor realizując inwestycję dopuścił się istotnych odstępstw od projektu budowlanego w zakresie wymogów przeciwpożarowych, a ponadto warunki przeciwpożarowe nie były uzgodnione z odpowiednim rzeczoznawcą. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywiedziono obowiązki inwestora w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego oraz organów te kwestie nadzorujących. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję podnosi się, że jej uzasadnienie nie spełnia wymogów art. 107 ( 1 i 2 kpa i nie daje możliwości zrozumienia, z jakich przyczyn nałożono rozliczne obowiązki. Inwestycja została oddana do użytku w [...] 2001 r., co powoduje zdaniem skarżących, iż brak jest możliwości prawnych do wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu pierwszej instancji zastosowany w sprawie art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej uprawnia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej w ustalonym w decyzji terminie. Zdaniem Sądu bezsprzecznie przedmiotowy budynek nie spełniał wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego określonych w powyższej ustawie, rozporządzeniu Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów /Dz. U. Nr 121, poz. 1138/, rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej /Dz. U. Nr 121, poz. 1137/, a także w ustawie Prawo budowlane i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. z 2002 r. Nr 175, poz. 690 ze zm./. Zasadność nałożonych obowiązków została szczegółowo uzasadniona w decyzji organu pierwszej instancji, nie jest więc zasadny zarzut skargi dotyczący wadliwości uzasadnienia. Również podnoszona w skardze kwestia oddania obiektu do użytkowania /decyzją z dnia [...]./ nie ma wpływu na możliwość wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 26 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Sąd nie podzielił stanowiska skarżących, że brak jest podstaw do posłużenia się w niniejszej sprawie przepisami z 2003 roku, które nie obowiązywały jeszcze w dacie budowy a następnie oddania do użytku przedmiotowego obiektu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. i H. P., reprezentowani przez radcę prawnego J. G., zarzucając: 1/ naruszenie prawa materialnego, to jest art. 1 i art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz przepisów wykonawczych, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych - przez błędną, jednostronną i zawężoną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu, że przedmiotowy budynek nie spełniał wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, 2/ naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest art. 106 ( 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa’, przez nie przeprowadzenie dowodów w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, a to, czy istotnie stwierdzone uchybienia zagrażały bezpieczeństwu pożarowemu budynku, które to dowody Sąd powinien powołać z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż Sąd bezkrytycznie przyjął stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, oparte na nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym w kwestii braku bezpieczeństwa pożarowego, podczas gdy w budynku zastosowano właściwe i nowoczesne zabezpieczenia i rozwiązania przeciwpożarowe. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyli uczestnicy postępowania działający na prawach strony, to jest A. T. w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik córki M. M., W. K. i L. S. - wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej jako bezzasadnej, wskazując na to, że orzeczenie w sprawie zostało wydane w sytuacji, gdy była ocena zabezpieczenia przeciwpożarowego w budynku dokonana przez Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do art. 174 ppsa skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/. Art. 175 ( 1 ppsa wymaga, aby skarga kasacyjna była sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z ( 2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych. W niniejszej sprawie w podstawach skargi kasacyjnej zarzuca się Sądowi pierwszej instancji wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem prawa materialnego /art. 1 i art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych/ wobec zastosowania "błędnej, jednostronnej i zawężonej wykładni" oraz "niewłaściwe zastosowanie", przy czym przypisywana Sądowi wadliwość strona wiąże z ustaleniem, że przedmiotowy budynek nie spełniał wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, zaś jak to wynika z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, ten brak spełnienia wskazanych wymagań w istocie wynika stąd, że już "prawomocnie" został przesądzony fakt prawidłowej realizacji inwestycji, skoro została ona legalnie przekazana do użytkowania. Otóż należy stwierdzić, że takie sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej nie może być uznane za prawidłowe, bowiem nie tyle opiera się tę skargę na podstawie naruszenia prawa materialnego /art. 7 pkt 1 ppsa/ lecz faktycznie strona jest przekonana, że organ administracji publicznej wydający zaskarżoną decyzję ustalił nieprawidłowo stan faktyczny sprawy, zaś Sąd pierwszej instancji nie podzielił w tym zakresie zarzutów podnoszonych w skardze do tego Sądu. To jednak mogłoby stanowić podstawę ewentualnego podniesienia zarzutu odpowiadającego podstawie z art. 174 pkt 2 ppsa. Taka podstawa w skardze kasacyjnej została wprawdzie wskazana, bowiem zarzuca się w niej "naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest art. 106 ( 3 ppsa", przez nieprzeprowadzenie przez Sąd dowodów w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, a to, czy stwierdzone uchybienia zagrażały bezpieczeństwu pożarowemu budynku, zaś strona jest przekonana, że dowody na tę okoliczność Sąd powinien powołać z urzędu, to jednak należy z całą mocą podkreślić, że również zarzut naruszenia prawa procesowego został sformułowany w sposób, który uniemożliwia jego uwzględnienie. Jak to jednoznacznie wynika z przepisu art. 106 ( 3 ppsa, rozpoznający sprawę sąd administracyjny, może wprawdzie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody, jednakże dotyczy to wyłącznie "dowodów uzupełniających", a nadto tylko wówczas przepis ten ma zastosowanie, gdy przeprowadzenie dowodu uzupełniającego dotyczy dopuszczenia jako dowodu dokumentu, i tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie może natomiast budzić wątpliwości, że podstawową kwestią w sprawie było to, czy uchybienia w obiekcie budowlanym stwierdzone w toku czynności wykonywanych przez organ wydający zaskarżoną decyzję /pierwszej instancji/, zagrażały bezpieczeństwu pożarowemu. Nie może więc w tym przypadku jako dowód uzupełniający /w stosunku do materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym/ być dopuszczony jedynie dowód z dokumentu, a nadto taki, który Sąd miałby dopuścić z urzędu. Na taką ewentualność nie powoływały się strony w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji jak też nie przedstawiają argumentacji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w istocie wskazując, że Sąd niezależnie od tego, co ustalono w sprawie administracyjnej, we własnym zakresie, z urzędu, powinien prowadzić postępowanie dowodowe. Taki pogląd pozostaje całkowicie w sprzeczności z zasadą wynikającą z art. 106 ust. 3 w myśl której sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, zaś wyłącznie wyjątkowo, dla przyśpieszenia postępowania i załatwienia sprawy całościowo, może /lecz nie musi/, dopuścić dowód uzupełniający z dokumentu. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.