I OZ 1029/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1541/18 o odrzuceniu zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1541/18 o odrzuceniu skargi kasacyjnej J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2019 r., akt II SA/Wa 1541/18 w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/18 oddalił skargę J.W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Odpis nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 14 maja 2019 r. Pismem z dnia 20 maja 2019 r. skarżący wniósł sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od ww. wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę tę odrzucił postanowieniem z dnia 4 lipca 2019 r., wskazując, że wniesienie skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżącego stanowi o jej niedopuszczalności. Pismem z dnia 15 lipca 2019 r. J.W. wniósł sporządzone osobiście zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2019 r., wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie to zostało odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 sierpnia 2019 r. W uzasadnieniu sąd ten podniósł, że skarżący nie należy do kręgu osób uprawnionych do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, przy czym był on prawidłowo pouczony o trybie wniesienia zażalenia i wymogu sporządzenia tego środka zaskarżenia przez adwokata lub radcę prawnego. Zdaniem sądu wobec faktu, że wymóg ten nie został spełniony, zażalenie z dnia 15 lipca 2019 r. było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Kolejno pismem z 28 sierpnia 2019 r. J.W. wniósł zażalenie również na powyższe postanowienie (z 21 sierpnia 2019 r.). Następnie postanowieniem z 16 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zarządzeniem z tego samego dnia zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla J.W. Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu zostało odebrane 7 października 2019 r. Pismem z dnia 22 października 2019 r., wyznaczony z urzędu pełnomocnik poparł w całości zażalenie z 28 sierpnia 2019 r. oraz wniósł o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 sierpnia 2019 r. Pełnomocnik wskazał, że odrzucenie zażalenia przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy pozbawiło skarżącego prawa do obrony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), dalej jako "p.p.s.a.", zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 P.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 169/12; z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 713/04; z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 832/12 oraz z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt I OZ 683/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący wniósł osobiście sporządzone zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2019 r. odrzucające skargę kasacyjną (również sporządzoną osobiście). Z akt sprawy nie wynika by skarżący należał do kręgu podmiotów uprawnionych na podstawie art. 194 § 4 p.p.s.a. do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W tej sytuacji sąd prawidłowo uznał, że przedmiotowe zażalenie należało odrzucić jako uchybiające wymogowi określonemu w art. 194 § 4 p.p.s.a. Do podjęcia takich działań sąd jest zobligowany z uwagi na treść powyższych przepisów. W zażaleniu skarżący nie wskazuje żadnych okoliczności mogących podważyć trafność zaskarżonego postanowienia, podobnie jak wyznaczony pełnomocnik w piśmie z 22 października 2019 r. Powyższego nie zmienia fakt, że po wydaniu zaskarżonego postanowienia, skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a świadczy to jedynie o tym, że istniała możliwość podjęcia przez profesjonalnego pełnomocnika stosownych działań Należy też zaakcentować, że skarżący o przyznanie prawa pomocy wystąpił dopiero w zażaleniu z 15 lipca 2019 r., mimo że stosowne pouczenia otrzymał już na etapie doręczenia odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 marca 2019 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 194 § 4 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.