I SAB/Wa 74/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S., A. S., R. W., Z. P., G. W. i D. Z. na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r., nr [...], miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz skarżących Z. S., A. S., R. W., Z. P., G. W. i D. Z. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z 19 lutego 2021 r. Z. S., A. S., R. W., Z. P., G. W. i D. Z. (dalej jako "skarżący") złożyli skargę na bezczynność Ministra Rozwoju (poprzednika prawnego Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii) w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r., nr [...]. Skarżący zarzucili Ministrowi naruszenie art. 7, 12, 35 § 1 w zw. z art. art. 37 § 1 k.p.a. Powołując się na powyższe wnieśli o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 15.000 złotych oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie wskazując na skomplikowany charakter przedmiotowej sprawy wymagający szczegółowej analizy akt sprawy oraz wnikliwej oceny prawnej materiału dowodowego. Przedmiotowe postępowanie powiązane jest bowiem z pięcioma podobnymi sprawami, co z uwagi na treść zarzutów skarżących wymagało od organu przeanalizowania również stanów faktycznych tych spraw. Ponadto, organ wskazał na dużą liczbę spraw pozostających do załatwienia w zakresie jego obowiązków, złożoność toczących się postępowań i związany z nimi nakład pracy. Minister podkreślił również, że decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], rozstrzygnął przedmiotową sprawę, co odpowiada żądaniom podniesionym przez skarżących w skardze na bezczynność. W piśmie procesowym z [...] sierpnia 2021 r. skarżący podtrzymał żądania skargi wskazując na kwalifikowany charakter bezczynności organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1 a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Jak wynika z akt niniejszej sprawy odwołanie z [...] listopada 2019 r. od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r. wpłynęło do Ministra w dniu [...] grudnia 2019 r. (data prezentaty). Pismem z [...] grudnia 2020 r. skarżący wystąpili do organu odwoławczego z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, zaś pismem z [...] lutego 2021 r. wnieśli do tutejszego Sądu skargę na bezczynność organu. Decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r. Wobec wskazanych okoliczności nie budzi wątpliwości Sądu, że Minister Rozwoju, Pracy i Technologii pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r. Trzeba mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy, jaki przewiduje art. 35 § 3 k.p.a. (jeden miesiąc) został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy decyzja z [...] kwietnia 2021 r. rozpoznająca odwołanie skarżących została wydana po upływie ponad roku i czterech miesięcy od daty wpływu odwołania do organu odwoławczego ([...] grudnia 2019 r.) oraz po wniesieniu skargi na bezczynność do Sądu. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie Minister rozpoznał odwołanie skarżących wydając decyzję z [...] kwietnia 2021 r. Wydanie powyższej decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania odwołania od decyzji z [...] października 2019 r. (pkt 2 sentencji wyroku). Oceniając z kolei charakter zaistniałej w sprawie bezczynności organu w przedmiocie rozpoznania odwołania Sąd uznał, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy zwłoka organu przybrała postać kwalifikowaną, tj. rażąco naruszyła prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie przedmiotowej sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych czy wymagających od organu analizy akt sprawy oraz oceny materiału dowodowego. Nie można pominąć również faktu, że prowadząc postępowanie odwoławcze organ nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Suma pieniężna ma charakter kompensacyjny. Ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Ten dodatkowy środek powinien być stosowany w szczególnych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje, bowiem organ rozpoznał odwołanie skarżących, choć nastąpiło to dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność. Z tego względu formułowane w tym względzie żądanie skargi nie mogło zostać uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie określone w pkt 2 sentencji wydano na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W punkcie 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art.119 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie powyższego trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania