I SO/Bd 14/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik - Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy z wniosku K. S. w przedmiocie wymierzenia D. C. O. F. P. P. S.A. grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność do Sądu postanawia: 1. Wymierzyć D. C. O. F. P. P. S.A. grzywnę w kwocie 2000 zł (dwa tysiące złotych), 2. Oddalić wniosek w pozostałym zakresie, 3. Zasądza od D. C. O. F. P. P. S.A. na rzecz skarżącej K. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Sygn. akt I SO/Bd 14 /19 UZASADNIENIE Pismem z dnia 26 sierpnia 2019r. K. S. wniosła o wymierzenie D. C. O. F. P. P. S.A. grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), z uwagi na nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność organu. Podniosła, że pismem z dnia 16 maja 2019r., doręczonym 20 maja 2019r. wniosła, za pośrednictwem D. C. O. F. P. S.A., skargę na bezczynność tego organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w zakresie wniosków o stwierdzenie nadpłaty w abonamencie RTV dwukrotnie złożonych do tego organu. Wskazała, że mimo upływu terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarżąca ustaliła to na podstawie informacji uzyskanej telefonicznie od pracownika sekretariatu WSA oraz pisma organu, wraz z którym zwrócono jej wniesioną skargę oraz odpis skargi. Dodała, że brak reakcji ze strony organu, oraz odesłanie oryginału skargi skarżącej uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Sąd. Z tych względów zdaniem strony uzasadnione jest wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Strona do wniosku załączyła m.in. skargę na bezczynność organu z dnia 16 maja 2019r., w której zarzucała organowi nierozpatrzenie złożonych przez nią wniosków z dnia 20 grudnia 2017r. i 12 kwietnia 2018r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w opłacie abonamentowej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do ustosunkowania się do złożonego przez stronę wniosku o ukaranie grzywną, organ w piśmie z dnia 23 września 2019r. potwierdził, że pismem z dnia 16 maja 2019 r., doręczonym w dniu 20 maja 2019r., K. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność D. C. O. F. P. S.A. Wyjaśnił, że złożoną skargę pismem z dnia 31 maja 2019r. organ zwrócił skarżącej z powodu jej niedopuszczalności. W ocenie organu, wniesiona skarga na bezczynność D. C. O. F. P. SA jest niedopuszczalna, zgodnie bowiem z treścią art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r., spod kontroli sądowo-administracyjnej zostały wyłączone postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem, których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Oznacza to, że spod kognicji sądów administracyjnych zostało wyłączone orzekanie w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadku postanowień przedmiotem, których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W piśmie procesowym z dnia 30 października 2019r. skarżąca stwierdziła, że skarga na bezczynność organu dotyczyła stwierdzenia nadpłaty w abonamencie RTV za okres od 18 grudnia 2012r. do sierpnia 2014r., a nie jak wynika z pisma organu stanowiska wierzyciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożony przez skarżącą w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. wniosek o wymierzenie grzywny D. C. O. F. P. S.A. podlega uwzględnieniu. Przepis ten w zdaniu pierwszym stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Cytowany przepis uprawnia sąd, na wniosek skarżącej, do wymierzenia organowi grzywny w wysokości wynikającej z art. 154 § 6 p.p.s.a., w sytuacji nieprzekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi. W myśl bowiem art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie natomiast do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez uprawniony podmiot skutkuje wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Skoro w takim wypadku, art. 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje bezwzględny obowiązek przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, to niedopuszczalny jest taki sposób wykładni tego przepisu, który faktycznie pozbawia stronę prawa do sądu i uzyskania wnioskowanego rozstrzygnięcia. Należy również podkreślić, że postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny jest odrębnym postępowaniem wszczynanym na wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08 ( ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42 ) stwierdził, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 pobiera się wpis sądowy. Zatem nie ulega najmniejszej wątpliwości, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, niezależnie od tego czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. Grzywnie tej nadano mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter (por. np. postanowienie NSA z 5 lipca 2006 r., II OSK 1024/06), czyniąc z niej podstawową gwarancję procesową gwarantującą stronie realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Uzupełniająco można wskazać, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie, chociaż nie wyklucza odstąpienia od wymierzenia grzywny, zwłaszcza gdy uchybienie terminu jest nieznaczne (v. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2009 r., postanowienie NSA z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 387/11 ). Wobec tego, przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na towarzyszące temu przyczyny i okoliczności. Natomiast przyczyny nieprzekazania skargi sądowi, mogą mieć wpływ na wymiar grzywny ( v. postanowienie NSA z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt l OZ 703/10 ). W rozważanej sprawie nie budzi wątpliwości, że pismem z dnia 16 maja 2019 r., doręczonym do K. P. P. S.A. w dniu 20 maja 2019 r., K. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność D. C. O. F. P. S.A. Okoliczność tę potwierdza P. P. S.A. w piśmie z dnia 23 września 2019r. skierowanym do tut. Sądu, wskazując jednocześnie, że pismem z dnia 31 maja 2019 r. zwrócono Skarżącej oryginał skargi z dnia 16 maja 2019 r. z powodu jej niedopuszczalności. P. P. S.A. wyjaśniła, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2018 r. poz. 1302) obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 roku, spod kontroli sądowo-administracyjnej zostały wyłączone postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem, których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Zdaniem P. P. S.A. oznacza to, że spod kognicji sądów administracyjnych zostało wyłączone orzekanie w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadku postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Zatem nie budzi wątpliwości, że P. P. S.A. nie wykonała obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., bezpodstawnie i z przekroczeniem swoich kompetencji uznając, że skarga jest niedopuszczalna. Tymczasem, ocena dopuszczalności skargi należy do kompetencji wojewódzkich sądów administracyjnych, a nie organu, wobec którego strona formułuje zarzut bezczynności, w złożonej do sądu skardze. Należy przy tym jednocześnie podkreślić, że organ błędnie utożsamia złożoną skargę na bezczynność, z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym i wniesionymi na to postępowanie zarzutami oraz wyrażonym przez wierzyciela stanowiskiem w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z treści kopii skargi wynika bowiem, że dotyczy ona bezczynności organu związanej z niezałatwieniem wniosku skarżącej o stwierdzenie i zwrot nadpłaty abonamentu RTV za okres od 18 grudnia 2012r. do sierpnia 2014r., a nie toczącego się postępowania egzekucyjnego i stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. Przedmiot skargi skarżąca potwierdziła w złożonym do Sądu piśmie procesowym z dnia 30 października 2019r. Niemniej, nawet błędna ocena przedmiotu złożonej skargi na bezczynność, nie zwalniała organu od nadania jej biegu zgodnie z przepisem art. 54 § 2 p.p.s.a. Obowiązkiem organu, niezależnie od subiektywnej oceny prawnej złożonej skargi, było bowiem wypełnienie dyspozycji tego przepisu i przekazanie skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, czego P. P. S.A. dotychczas nie wykonała. Natomiast, oceny przekazanej skargi pod względem formalnym, także w zakresie jej ewentualnej dopuszczalności, dokona Sąd, w oparciu o przekazane mu przez organ akta sprawy. Wobec powyższego, mając na uwadze złożony przez skarżącą wniosek, w sprawie zachodzą podstawy do zastosowania przez Sąd przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny, w granicach wskazanych w przepisie art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018r. ( M.P. z 2019r., poz. 154 ) ogłoszono, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2018 r. wyniosło 4585,03 zł. Wymierzając grzywnę w wysokości 2.000 zł, Sąd miał na uwadze z jednej strony fakt niewykonania przez organ obowiązku wynikającego z przepisu 54 § 2 p.p.s.a. oraz czas zwłoki. Z drugiej natomiast, Sąd wziął pod uwagę, że niewykonanie obowiązku było wynikiem błędnej kwalifikacji i oceny prawnej złożonej skargi, a także, pozostawaniem w błędnym przekonaniu o możliwości uznania przez organ niedopuszczalności skargi i jej zwrotu stronie skarżącej. W ocenie Sądu, wysokość grzywny uwzględnia okoliczności sprawy i stopień zaniedbania ustawowego obowiązku organu. Wymiar grzywny uzasadniony jest faktem wystąpienia stanu niezgodności z prawem i wyraża dezaprobatę dla takiego postępowania. Spełnia również rolę prewencyjną i powinien przyczynić się do przestrzegania prawa w przyszłości przez organ. Natomiast Sąd w granicach tej sprawy, nie był uprawniony do orzekania w przedmiocie bezczynności organu oraz stwierdzenia, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Orzekanie w tym przedmiocie może nastąpić w sytuacji rozpoznawania skargi na bezczynność organu. Natomiast, jak wcześniej już wskazano, postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny na podstawie przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem, wszczynanym na wniosek. Złożony przez skarżącą w tym trybie wniosek wyznaczał przedmiot i zakres procedowania przez Sąd i w takich też granicach został rozpoznany w niniejszym postępowaniu. Z podanych względów, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., na które złożył się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.