V SA/Wa 2281/08

SENTENCJA Przewodniczący – Sędzia WSA - Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia - odrzucić wniosek; UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wraz z uzasadnieniem został on doręczony skarżącemu w dniu 29 stycznia 2009 r. Postanowieniem z dnia 23 marca 2009 r. uwzględniając wniosek o prawo pomocy ustanowiono dla skarżącego adwokata. Działając na podstawie art. 253 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata celem reprezentowania E. S. przed tutejszym Sądem. Stosownie do treści § 35 ust. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 19, poz. 1646) w piśmie tym poinformowano że ustanowienie adwokata nastąpiło po wydaniu w niniejszej sprawie wyroku z dnia 18 listopada 2008 r. oddalającego skargę oraz o fakcie doręczenia tegoż wyroku wraz z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek skarżącego w dniu 29 stycznia 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 22 kwietnia 2009 r. poinformowała tutejszy Sąd o wyznaczeniu dla strony skarżącego adwokata T. K. Wyznaczony w sprawie adwokat 10 czerwca 2009 r. złożył w Wydziale Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącego w dniu 22 maja 2009 r. Upoważniony przez pełnomocnika z urzędu aplikant adwokacki przeglądał akta sprawy w siedzibie Sądu 10 czerwca 2009 r. W dniu 1 lipca 2009 r. (data nadania pocztowego.) wpłynęła do tutejszego Sądu sporządzona przez adwokata T. K. skarga kasacyjna. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu. Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik strony skarżącej m.in. zakwestionował obowiązek składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż takie rozwiązanie zdaniem pełnomocnika skracałoby 30 dniowy terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez tego rodzaju pełnomocnika jedynie do 7 dni. Ponadto uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że strona nie ponosi żądnej winy, gdyż nie była w stanie wnieść skargi kasacyjnej w tak krótkim terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Ratio legis instytucji przywrócenia terminu stanowi niewątpliwie ochrona stron postępowania przed negatywnymi skutkami w zakresie postępowania sądowego, w przypadku braku ich winy w niedokonaniu w terminie czynności procesowej. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ustawy). Przenosząc powołane przepisy na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, iż pierwszorzędną kwestią jest ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy przyjąć, iż jest to dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej, nie później jednak, niż dzień, w którym upłynęło trzydzieści dni od dnia udzielenia mu pełnomocnictwa. W przypadku zatem spóźnienia pełnomocnika ustanowionego z urzędu z wniesieniem skargi kasacyjnej, 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1) będzie niejako przedłużony do końca trzydziestodniowego terminu, liczonego od dnia podpisania pełnomocnictwa upoważniającego pełnomocnika do działania. Zastosowanie tego terminu zapobiega bowiem sytuacji, w której pełnomocnik ustanowiony z urzędu będzie ograniczony do terminu 7 dni w sporządzeniu skargi kasacyjnej i tym samym nierówno traktowany w porównaniu z pełnomocnikiem ustanowionym z wyboru. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt I FZ 198/06 wyraźnie wskazał, że "w wypadku ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie" (zob. również: postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2006r., sygn. akt I FZ 569/06; postanowienie NSA z dnia 12 października 2006r., sygn. akt I FZ 371/06; postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 667/06;). Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy na gruncie przepisów postępowania cywilnego wskazując konkretny nieprzekraczalny termin stwierdzając, że ustaje on nie później niż z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej liczonego od dnia zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnikiem (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt III CZP 117/08). Jak wynika ze złożonego pełnomocnictwa, upoważnienie adwokata do reprezentowania strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w przedmiotowej sprawie nastąpiło w dniu 22 maja 2009 r. (dzień podpisania pełnomocnictwa przez skarżącego). Faktycznie dopiero z tym dniem wyznaczony pełnomocnik uzyskał możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz sporządzenia skargi kasacyjnej. Od tego też dnia należy liczyć wskazany trzydziestodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz z jednoczesnym wniesieniem skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z 29 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 750/09). Mając na uwadze datę ustanowienia przez skarżącego pełnomocnika i udzielenie jemu pełnomocnictwa w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, iż przedmiotowy termin upływał z dniem 22 czerwca 2009 r. Dla skutecznego dotrzymania tego terminu, niezbędnym zatem było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej do dnia jego upływu, tj. do dnia 22 czerwca 2008 r. Skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 1 lipca 2009 r. (data nadania pocztowego) natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został wniesiony w dniu 6 sierpnia 2009 r. (data nadania pocztowego). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został wniesiony po upływie ponad 2 miesięcy od daty udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa adwokatowi, a zatem został złożony po upływie terminu. Na koniec należy wyjaśnić, że wina pełnomocnika jest równoznaczna z winą strony, stąd jego uchybienia wpływają na sytuację strony. Zgodnie z art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 88 powołanej ustawy postanowił jak w sentencji.