II SA/Łd 572/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant Asystent sędziego Marcelina Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie zdalnej w dniu 28 października 2021 r. w sprawie ze skargi K.M. i A.M. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2020 r. w sprawie II SAB/Łd 66/20 w przedmiocie bezczynności organu w sprawie legalności budowy parkingu postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. M. i A. M. solidarnie wpis sądowy w wysokości 200 (dwieście) złotych zaksięgowany pod pozycją [...] w dniu 23 czerwca 2021 r. dc UZASADNIENIE II SA/Łd 572/21 Uzasadnienie Wyrokiem z 27 listopada 2020 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 66/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi K. i A.M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w sprawie legalności budowy parkingu, stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji wyroku), wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. grzywnę w wysokości 1.500 zł (pkt 2 sentencji wyroku), zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie Sąd w sentencji wyroku nie wyznaczył ponownie terminu załatwienia sprawy, wskazując, iż uczynił to już prawomocnym wyrokiem z 10 lipca 2018 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 73/18. Wyrok powyższy stał się prawomocny z dniem 15 czerwca 2021 r. Sąd przekazał odpis wyroku wraz z aktami administracyjnymi organowi w dniu 21 lipca 2021 r. (wpływ akt do organu maiła miejsce w dniu 23 lipca 2021 r.). W dniu 21 czerwca 2021 r. K. i A. M., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę na niewykonanie ww. wyroku żądając wymierzenia organowi grzywny, przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie 500 zł oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021, poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zauważyć w tym względzie jednak należy, iż skarga z art. 154 ustawy p.p.s.a. nie może dotyczyć niewykonania orzeczenia w części dotyczącej zasądzenia kosztów sądowych, ponieważ w takiej sytuacji nie występuje konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej (np. wszczęcia postępowania administracyjnego, wydania aktu itp.) zastrzeżonych prawem do jego właściwości, lecz powstaje pomiędzy osobą prawną (Skarbem Państwa, jednostką samorządu terytorialnego itp.), której strukturom przypisany jest konkretny organ administracji publicznej, a osobą, na której rzecz orzeczono zwrot kosztów sądowych, cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, w którym osoba ta jest dłużnikiem, a strona wierzycielem. Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w części dotyczącej zasądzonych na rzecz strony kosztów (w tym kosztów sądowych) odbywa się w drodze egzekucji sądowej zgodnie z przepisami ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1805) [dalej: k.p.c.], po stwierdzeniu przez sąd prawomocności orzeczenia w myśl art. 169 ustawy p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie WSA w Szczecinie z 25 marca 2004 r., SA/Sz 229103; wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2007 r., II SA/Wa 1258/06 i wyrok WSA we Wrocławiu z 12 czerwca 2008 r., I SA/Wr 287/08). Wyrok taki stanowi tytuł egzekucyjny w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. W myśl art. 781 § 2 k.p.c. tytułom egzekucyjnym pochodzącym od sądu administracyjnego klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Podobnie rzecz ma się co do orzeczenia sądu administracyjnego w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny (art. 55, 112 i 154 ustawy p.p.s.a.), także i w tych przypadkach podlegają one wykonaniu w drodze egzekucji sądowej na zasadach określonych w art. 228 ustawy p.p.s.a., a więc bez nadawania orzeczeniu klauzuli wykonalności (por. komentarz do art. 228 ustawy p.p.s.a.). Zatem, w tym samym trybie będzie też przebiegała egzekucja wyroku o wymierzeniu organowi grzywny z powodu uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 149 § 2). Przechodząc natomiast do kwestii niewykonania wyroku w zakresie w jakim tutejszy Sąd uwzględnił skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zauważyć należy, iż zgodnie z art. 154 § 1 ustawy p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z treści przywołanego uregulowania prawnego wynika, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi w tym trybie jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. W kwestii tej w orzecznictwie sądowym i literaturze prawniczej utrwalonej jest stanowisko, że warunek uprzedniego pisemnego wezwania właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy jest spełniony, jeżeli wezwanie organu nastąpiło po doręczeniu organowi administracyjnemu orzeczenia sądowego ze stwierdzeniem prawomocności wraz z aktami sprawy (por. np. postanowienie NSA z 13 maja 2016 r., I OSK 2706/15; zob. także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, teza 7 do komentarza dotyczącego art. 154 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tak też: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, teza 23 do komentarza dotyczącego art. 154 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lex 2009, wydanie III). Wynika to wprost z treści art. 286 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 286 § 2 ustawy p.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Stosowanie zaś do art. 286 § 1 ustawy p.p.s.a., po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Z tego powodu przyjęto uregulowanie, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi prawomocnego orzeczenia sądu wraz z jego uzasadnieniem i aktami sprawy. Zatem warunkiem prawidłowego wezwania organu do wykonania wyroku jest jego złożenie nie wcześniej niż po otrzymaniu przez organ orzeczenia sądowego wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności. Jednocześnie wezwanie nie może nastąpić później niż data złożenia skargi (por. wyrok NSA z 26 lutego 2008 r., I OSK 1529/07). Wezwanie skierowane w innym czasie jest albo przedwczesne (gdy nastąpi przed doręczeniem organowi prawomocnego wyroku), albo spóźnione (gdy nastąpi po wniesieniu skargi) i nie wywiera skutku, o którym mowa w art. 154 § 1 ustawy p.p.s.a. Podkreślić zatem należy, że przepis art. 286 ustawy p.p.s.a. konstytuuje zasadę "realnej możliwości" wykonania wyroku sądowego. Organ musi bowiem dysponować aktami sprawy w sposób możliwy do podjęcia rozstrzygnięcia, a zatem aktami kompletnymi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że w skarżący nie dopełnili obowiązku prawidłowego wezwania organu do wykonania wyroku. Jak wynika z akt administracyjnych wyrok z 27 listopada 2020 r., III SAB/Łd 66/20 stał się prawomocny z dniem 15 czerwca 2021 r. i został doręczony organowi wraz ze zwrotem akt administracyjnych 23 lipca 2021 r. Z dokumentów zaś przedłożonych przy aktach administracyjnych sprawy niniejszej wynika, że wezwanie - datowane na 21 czerwca 2021 r. - zostało doręczone organowi administracji 1 lipca 2021 r. Tak więc wezwanie zostało wniesione przed otrzymaniem przez organ orzeczenia sądowego wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, było więc przedwczesne. Również skarga została skierowana do Sądu w dniu 21 czerwca 2021 r., a zatem także przed formalnym przekazaniem organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania. Zgodnie więc z tym co wyżej wskazano wezwanie organu do wykonanie wyroku nie wywiera skutku, nie został więc dochowany warunek formalny do wniesienia skargi. Skoro zostało skierowane przedwcześnie to, jako takie nie może stanowić wyczerpania przesłanki formalnej z art. 154 § 1 ustawy p.p.s.a. i w związku z tym nie mogło odnieść skutków prawnych. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Ponieważ warunkiem wniesienia skargi na podstawie art. 154 § 1 ustawy p.p.s.a. jest skuteczne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, a takowe - wobec przedwczesności wezwania - w niniejszej sprawie nie miało miejsca, warunek nie został spełniony. Konkludując Sąd orzekł jak w pkt 1 postanowienia na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 154 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie wpisu od skargi Sąd postanowił jak w punkcie 2 postanowienia, czyniąc za podstawę przepis art. 232 § 1 pkt 1 powoływanej ustawy p.p.s.a. dc