KIO 824/26

Sygn. akt: KIO 824/26 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 17 marca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Ryszard Tetzlaff po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz uczestników postępowania odwoławczego w dniu 17 marca 2026 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu23 lutego 2026 r. przez wykonawcę ZAB-BUD Sp.z o.o., ul. Nowosielecka 14A/2, 00-466 Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez 5 Wojskowy Szpital Kliniczny z POlikliniką SP ZOZ w Krakowie, ul. Wrocławska 1-3, 30-901 Kraków postanawia: 1.Umorzyć postępowanie odwoławcze 2.Nakazać zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzeczwykonawcę ZAB-BUD Sp. z o.o., ul. Nowosielecka 14A/2, 00-466 Warszawa kwoty 20.000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy), uiszczonej tytułem wpisu od odwołania. Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych. Przewodniczący: …………...…….……. Sygn. akt: KIO 824/26 Uzasadnienie 5 Wojskowy Szpital Kliniczny z POlikliniką SP ZOZ w Krakowie , ul. Wrocławska 1-3, 30-901 Kraków zwany dalej: „Zamawiającym”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, na podstawie przepisów ustawy z dnia z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1605 ze zm.) zwanej dalej: „ustawy Pzp” albo „Pzp” w trybie przetargu nieograniczonego na: „Wykonanie robót budowlanych w ramach zadania pn.: „Przebudowa z nadbudową oraz z rozbudową budynku nr 2 wraz z łącznikiem, w których mieszczą się Klinika Kardiologii, Klinika Chorób Wewnętrznych w systemie projektuj i zbuduj - zadanie nr 91837”, znak sprawy: 124/ZP/2025, zwane dalej: „postępowaniem”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dnia 06.11.2025 r. w Dz. Urz. UE pod numerem 737687 -2025 (numer wydania Dz.U. S: 214/2025). W dniu 12.02.2026 r. Zamawiający zamieścił (na stronie internetowej prowadzonego postępowania) Wyjaśnienia wraz ze zmianą treści Specyfikacji Warunków Zamówienia zwanej dalej: „SWZ” oraz w odpowiedzi na pytania wykonawców udostępnił szereg dodatkowych dokumentów, w sposób istotny zmieniający przedmiot zamówienia. Ponadto, Zamawiający dokonał zmiany (obniżenia) warunku udziału w postępowaniu w zakresie osób zdolnych do realizacji, tj. poprzez dodanie zapisu: Zamawiający wskazuje, iż poprzez obiekty na obszarze objętym ochroną konserwatorską rozumie również obiekty objęte ochroną konserwatorską, zmienił zapisy związane z prawem opcji i termin realizacji II do 17.05. 2028 r. Wprowadzone przez Zamawiającego zmiany w sposób istotny wpłynęły na treść ofert wykonawców oraz (teoretycznie) rozszerzyły krąg wykonawców zainteresowanych udziałem w niniejszym postępowaniu. W dniu 20.02.2026 r. (na stronie internetowej prowadzonego postępowania) Zamawiający dokonał sprostowania udzielonych Wykonawcom odpowiedzi na pytania z dnia 12.02.2026 r. oraz dokonał kolejnych zmian SW Z m.in. poprzez uchylenie swojej odpowiedzi na pytanie nr 4 ze str. 62 pliku odpowiedzi z 12.02.2026 r. W dniu 23.02.2026 r. (wpływ przez usługi e-doręczenia) odwołanie względem czynności Zamawiającego z 12 i 20.02.2026 r. złożyła ZAB-BUD Sp. z o.o., ul. Nowosielecka 14A/2, 00-466 Warszawa zwana dalej:„ZAB-BUD Sp. z o.o.” albo „Odwołującym”. Kopie odwołania Zamawiający otrzymał w dniu 23.02.2026 r. (e-mailem). Odwołanie zostało podpisane przez radcę prawnego umocowanego na podstawie pełnomocnictwa z 23.02.2026 r. udzielonego przez P.Z. osobę ujawnioną i umocowaną do samodzielnej reprezentacji zgodnie załączonym do odwołania dokumentem rejestrowym. Zarzucił naruszenie: 1. art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp w zw. z art. 131 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1) w zw. z art. 226 ust. 1 pkt. 18 ustawy Pzp w zw. z art. 286 ust. 3 ustawy Pzp, art. 283 ustawy Pzp, w zw. z art. 99 ust. 4 ustawy Pzp, poprzez naruszenie zasad równości wykonawców, uczciwej konkurencji, naruszenie zasady przejrzystości i proporcjonalności z uwagi na nie wyznaczenie dodatkowego terminu przeprowadzenia obligatoryjnej wizji lokalnej po dokonaniu istotnej zmiany SW Z polegającej na zmianie opisu przedmiotu zamówienia oraz zmianie warunku udziału w postępowania w zakresie osób zdolnych do realizacji, tj. poprzez dodanie zapisu: Zamawiający wskazuje, iż poprzez obiekty na obszarze objętym ochroną konserwatorską rozumie również obiekty objęte ochroną konserwatorską, wpływającej w sposób istotny na sporządzenie i przygotowanie oferty oraz krąg podmiotów zainteresowanych złożeniem oferty w Postępowaniu; zaniechanie wyznaczenia dodatkowego terminu obligatoryjnej wizji lokalnej i odpowiedniego przedłużenia terminu składania ofert, uniemożliwia wykonawcom mogącym ubiegać się o udzielenie zamówienia, po publikacji zmiany warunku udziału w postępowaniu, złożenia niepodlegającej odrzuceniu oferty, z uwagi na brak możliwości odbycia obligatoryjnej wizji lokalnej, co prowadzi do uprzywilejowania wykonawców którzy spełniali warunki udziału w postępowaniu w brzmieniu przed ich modyfikacją, z tego też powodu rozszerzenie kręgu wykonawców, którzy mogą ubiegać się o udzielenie przedmiotowego zamówienia publicznego, należy uznać za „teoretyczne”, ponieważ i tak ofertę niepodlegającą odrzuceniu mogą złożyć tylko ci wykonawcy, którzy odbyli wizję lokalną w pierwotnym terminie, co również wskazuje na rażące uprzywilejowanie tego wykonawcy który doprowadził do zmiany warunku udziału w postępowaniu (odpowiedź na pytanie nr 10 str. 55 pliku Odpowiedzi na pytania udostępnionych 12.02.2026 r.), w stosunku nie tylko do już zakreślonego kręgu wykonawców, ale i w stosunku do wykonawców, którzy mogliby złożyć oferty, gdyby mieli szansę odbyć wizję lokalną w dodatkowym terminie, po dokonanej modyfikacji warunku; a w sytuacji, gdy Zamawiający pomimo złożenia niniejszego odwołania, nie przedłuży terminu składania ofert i nie wyznaczy dodatkowego terminu wizji lokalnej celem umożliwienia udziału w postępowaniu wszystkim wykonawcom zainteresowanym złożeniem oferty, 2. art. 255 pkt 6 ustawy Pzp w zw. z art. 457 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp w zw. z art. 286 ust. 3 w zw. z art. 99 ust. 4 ustawy Pzp, w zw. z art. 131 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1) ustawy Pzp, art. 283 ustawy Pzp oraz w zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp oraz art. 17 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez brak unieważnienia postępowania, w sytuacji gdy w postępowaniu doszło do powstania niemożliwej do usunięcia wady, która uniemożliwia zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, tj. niewyznaczenia dodatkowego terminu wizji lokalnej po dokonaniu przez Zamawiającego istotnej zmiany SW Z tj. zmiany warunku udziału w postępowaniu, a tym samym uniemożliwieniu udziału w wizji wykonawcom, którzy po dokonanej zmianie SW Z byli zdolni do złożenia oferty niepodlegającej odrzuceniu (spełniali warunek), a z uwagi na brak dodatkowego terminu wizji, nie mogli złożyć oferty niepodlegającej odrzuceniu; 3. art. 90 ust. 2, art. 137 ust. 6 w zw. art. 16 Pzp, przez dokonanie istotnej zmiany warunku udziału w postepowaniu, a w konsekwencji dopuszczenie do udziału szerszego kręgu wykonawców i jednocześnie niewystarczające przedłużenie terminu składania ofert o minimalny okres na jej złożenie, lecz jedynie pozorne przedłużenie tego terminu w dniu 11.02.2026 r., tj. przed wprowadzeniem zmian do SW Z czynnością z dnia 12 lutego br. oraz 20 lutego br., co skutkuje zatem naruszeniem zasad przejrzystości postępowania, równości wykonawców i uczciwej konkurencji, a także porównywalności ofert i w efekcie uzasadnia unieważnienie całego postępowania; W związku z powyższymi zarzutami i wobec naruszenia przez Zamawiającego wyżej wskazanych przepisów, Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu, aby: 1) Zamawiający dokonał modyfikacji postanowień specyfikacji warunków zamówienia w zakresie wyznaczenia dodatkowego terminu wizji oraz zmiany terminu składania ofert umożliwiającego wykonawcom odbycie wizji lokalnej oraz przygotowanie oferty tj. przedłużenia terminu składania ofert o nie mniej niż 10 dni roboczych liczonych od dnia, w którym odbędzie się dodatkowa wizja lokalna; 2) poinformował wykonawców o przedłużonym terminie składania ofert oraz wyznaczeniu dodatkowego terminu wizji lokalnej przez zamieszczenie informacji na stronie internetowej prowadzonego postępowania, na której została udostępniona SWZ; 3) informację o przedłużonym terminie składania ofert zamieścił w ogłoszeniu, o którym mowa w art. 267 ust. 2 pkt 6 ustawy Pzp, a ewentualnie w przypadku, gdy Zamawiający pomimo złożonego odwołania, nie przedłuży terminu składania ofert i nie wyznaczy dodatkowego terminu wizji lokalnej – z uwagi na nieprzejrzystość działania Zamawiającego i brak zapewnienia konkurencyjności procedury, a także porównywalności ofert, Odwołujący wnosił o unieważnienie postępowania. Zamawiający w dniu 11.03.2026 r. (na stronie internetowej prowadzonego postępowania) wezwał wraz kopią odwołania, w trybie art. 524 Pzp, uczestników postępowania przetargowego do wzięcia udziału w postępowaniu odwoławczym. Żadne zgłoszenie przystąpienia do 16.03.2026 r. (ostatni dzień na przystąpienie) - nie miało miejsca. Izba podkreśla, że nie może uznać, że Zamawiający w dniu 27.02.2026 r. faktycznie poinformował o odwołaniu, tj. podczas dodatkowej wizji lokalnej. Termin na zgłoszenie przystąpienia biegnie zgodnie z art. 524 w związku z art. 525 ust. 1 Pzp - 3 dni od dnia otrzymania kopii odwołania, w konsekwencji Zamawiający przez swoje uchybienia formalne, czyli działanie przyczynił się do odsunięcia w czasie terminu wydanie przedmiotowego postanowienia, z uwagi na konieczność odczekania wskazanego czasookresu na ewentualne zgłoszenie przystąpienia. W dniu 04.03.2026 r. (e-mailem) Odwołujący złożył wniosek o umorzenie postępowania. Stwierdził: „(…) w związku z wyznaczeniem przez Zamawiającego dodatkowego terminu obowiązkowej wizji lokalnej oraz przedłużeniem terminu składania ofert, a więc de facto uznania odwołania w całości, niniejszym Odwołujący wnosi o: − umorzenie postępowania odwoławczego wywołanego odwołaniem z dnia 23 lutego 2026 r. oraz − zwrot wniesionego wpisu na rachunek należący do Odwołującego. (…)”. Pismo zostało podpisane tak jak odwołanie. W dniu 11.03.2026 r. (e-mailem) Zamawiający poinformował m.in. o wezwaniu dopiero w tym dniu uczestników postępowania przetargowego do wzięcia udziału w postępowaniu odwoławczym. Niezależnie od powyższego, Zamawiający wskazał, iż decyzją (należy w tym zakresie zauważyć na marginesie że postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego nie jest postępowaniem administracyjnym) z 25.02.2026 r. został wyznaczony dla Wykonawców dodatkowy termin wizji lokalnej, która odbyła się w dniu 27.02.2026 r., a także został przedłużony termin składania i otwarcia ofert na dzień 04.03.2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje. Izba umorzyła postępowanie na podstawie art. 568 pkt 2 Pzp, zgodnie z którym Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny Podstawą do umorzenia postępowania jest również stwierdzenie przez Izbę, że postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. Ustawodawca nie doprecyzował, o jakie sytuacje chodzi. Z pewnością dyspozycją przepisu objęte będą sytuacje utraty bytu prawnego przez stronę odwołania, ​na skutek likwidacji lub śmierci odwołującego. Wydaje się również, że podstawa umorzenia zaistnieje, jeśli zamawiający przed zakończeniem rozprawy unieważni postępowanie, wówczas spór stanie się bezprzedmiotowy, a ewentualnemu zaskarżeniu w drodze odwołania będzie podlegała nowa czynność zamawiającego.” (Komentarz Prawo Zamówień Publicznych, pod red. Marzeny Jaworskiej, Wydawnictwo C. H. Beck, W-wa 2021, str. 1236). W ocenie Izby do takich sytuacji zalicza się również sytuacja, która zaistniała ​w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz postępowaniu odwoławczym. Wymaga podkreślenia, że dla możliwości rozpoznania przez Izbę wniesionego odwołania konieczne jest, aby dotyczyło ono czynności bądź zaniechania Zamawiającego. Oznacza to, że na moment wniesienia odwołania musi istnieć substrat zaskarżenia, stanowiący podstawę dla Wykonawcy do wniesienia środka ochrony prawnej w postaci odwołania, zawierającego uzasadnienie faktyczne i prawne odnoszące się do zaskarżanych czynności bądź zaniechań. W niniejszej sprawie niewątpliwie substratem zaskarżenia były czynności Zamawiającego z 12 i 20.02.2026 r., w kontekście których Odwołujący w odwołaniu wnosił o dodatkowy terminu obowiązkowej wizji lokalnej oraz przedłużenie terminu składania ofert. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 Pzp, Izba wydając orzeczenie jest zobowiązana wziąć pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia rozprawy. Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której może dojść do zmian w toku postępowania o udzielenie zamówienia – co Izba zobowiązana jest uwzględnić wydając orzeczenie w sprawie. Podkreślenia wymaga – co jest istotne dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu – że przepisy Pzp nie zobowiązują Zamawiającego do zawieszenia postępowania o udzielenie zamówienia, na skutek wniesienia odwołania. Zaś, zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 Pzp, Izba wydając orzeczenie zobowiązana jest uwzględnić stan rzeczy ustalony w toku postępowania, zatem zobowiązana jest również uwzględnić czynności Zamawiającego, które miały miejsce po wniesionym odwołaniu - do czasu zamknięcia rozprawy. Izba wskazuje, że treść art. 552 ust. 1 Pzp, podobnie jak interpretacja art. 316 § 1 kpc, w myśl którego podstawą wydania przez sąd wyroku jest stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy – nakazuje uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto stan rzeczy - o którym mowa jest w przepisie art. 552 ust. 1 Pzp - należy analogicznie - jak w art. 316 § 1 kpc - interpretować jako okoliczności faktyczne ustalone przed zamknięciem rozprawy oraz stan prawny, tj. obowiązujące przepisy, które mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia (wyrok SN z 25.06.2015r., sygn. akt: V CSK 535/14, wyrok Sądu Apelacyjnego ze Szczecina z 13.09.2018 r., sygn. akt: I Aga 159/18). Mając powyższe na uwadze, niewątpliwe zadaniem Izby jest rozstrzyganie na datę zamknięcia rozprawy - zgodnie z art. 552 ust. 1 Pzp. W tym jednakże wypadku brak jest substratu zaskarżenia. Odwołujący bowiem w dniu 25.02.2026 r. wyznaczył dla Wykonawców dodatkowy termin wizji lokalnej, która odbyła się w dniu 27.02.2026 r., a także został przedłużony termin składania i otwarcia ofert na dzień 04.03.2026 r. Inaczej mówiąc przychylił się do wniosków zawartych w odwołaniu nie uwzględniając formalnie odwołania (kolejne uchybienie formalne Zamawiającego), w efekcie je wykonał, co skutkowało utratą substratu zaskarżenia, tj. definitywnym jego odpadnięciem (zgodnie z informacją przekazaną przez Zamawiającego dopiero w dniu 11.03.2026 r.). Wnioski bowiem Odwołującego zawarte w odwołaniu zostały skonsumowane przez działanie faktyczne Zamawiającego. Wobec powyższego Izba umorzyła postępowanie na podstawie art. 568 pkt 2 Pzp.  O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 Pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437) z którego wynika, że w przypadku umorzenia na skutek stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne, koszty o których mowa w § 5 pkt 2, znosi się wzajemnie, a przez art. 574 Pzp należy rozumieć, że Izba orzeka o dokonaniu zwrotu Odwołującemu uiszczonego wpisu w wysokości 20 000 zł 00 gr., o czym orzeczono w pkt 2 sentencji orzeczenia. Przewodniczący: ………………………………