II KK 507/23
Sąd Najwyższy2024-12-15
Sygnatura
II KK 507/23
Sąd
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia
2024-12-15
Rodzaj
Postanowienie
Treść orzeczenia
II KK 507/23
POSTANOWIENIE
Dnia 18 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2024 r.,
w sprawie P. Ś. i H. G. skazanych za czyn z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in.,
wniosków obrońcy skazanego P. Ś. oraz H. G. o wyłączenie SSN Antoniego
Bojańczyka od rozpoznania sprawy II KK 507/23
p o s t a n o w i ł:
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Antoniego
Bojańczyka od rozpoznania sprawy II KK 507/23.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 4 grudnia 2024 r. SSN Antoni
Bojańczyk został wyznaczony do rozpoznania sprawy II KK 507/23. W dniu 9
grudnia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego P. Ś. ,
zaś w dniu 16 grudnia 2024 r. skazanego H. G. - o wyłączenie SSN Antoniego
Bojańczyka od rozpoznania sprawy z uwagi na podniesione w obu kasacjach
wywiedzionych na rzecz skazanych, zarzutu zaistnienia bezwzględnej podstawy
odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związanej z niewłaściwą obsadą
sądu na etapie postępowania apelacyjnego, co przekonuje, że w sprawie zachodzi
uzasadniona wątpliwość, czy wskazany sędzia zachowa bezstronność.
Uzasadniając swoje wnioski obrońca i skazany podlił, że zarzut niewłaściwej
obsady sądu II instancji związany jest z powołaniem sędziów zasiadających w
II KK 507/23 2
składzie tego sądu w wadliwej procedurze nominacyjnej, w której został powołany
na urząd sędziego Sądu Najwyższego również SSN Antoni Bojańczyk.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie.
Podstawą wyłączenia sędziego jako iudex suspectus może być każda
okoliczność, jeśli tylko uzasadnia wątpliwość co do bezstronności sędziego, którą
należy rozumieć zarówno jako subiektywne odczucie sędziego, jak i jego
bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych
przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez
przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (por. np. wyroki
Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 27 stycznia 1999 r., K 1/98, OTK-A 1999, z. 1,
poz. 3, oraz z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A 2004, z. 7, poz. 67, uchwała
Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007, z. 5, poz.
39, wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08, LEX nr
532400, oraz z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543). Również
Europejski Trybunał Praw Człowieka zwraca uwagę na bezstronność sędziego w
aspekcie subiektywnym. Kryterium subiektywne opiera się na ocenie osobistego
przekonania sędziego orzekającego w danej sprawie, przy czym osobista
bezstronność członka składu sędziowskiego jest dorozumiana, chyba że pojawią
się dowody przeciwne (por. wyroki ETPCz: z dnia 10 października 2000 r., nr
42095/98, Daktaras v. Litwa, LEX nr 76722, oraz z 10 kwietnia 2003 r., nr 39731/98,
Sigurdsson v. Islandia, LEX nr 78238).
Podkreślić należy, że instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy
zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru
sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności. Zatem o
potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie
zasadność in casu zarzutu leżącego u podstaw wniosku o wyłączenie, ale również
ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy,
wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości
II KK 507/23 3
co do bezstronności sędziego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16
marca 2022 r., IV KO 20/22).
Faktem jest, że w niniejszej sprawie, w kasacjach, które zostały wniesione
od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023
r, sygn. akt II AKa 165/20, podniesiono m.in. zarzut zaistnienia bezwzględnej
przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie
orzeczenia przez Sąd odwoławczy, w którego składzie orzekającym zasiadały
osoby powołane na stanowisko sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy
ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
oraz niektórych innych ustaw.
W tej sytuacji, skoro SSN Antoni Bojańczyk został powołany na stanowisko
sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady
Sądownictwa, jest oczywiste, że jego udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy
mógłby w odbiorze zewnętrznym zostać odebrany jako niezapewniający
bezstronnego rozpoznania tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł.]