I NKRS 57/21
Sąd Najwyższy2021-12-15
Sygnatura
I NKRS 57/21
Sąd
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia
2021-12-15
Rodzaj
Wyrok
Treść orzeczenia
Sygn. akt I NKRS 57/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 grudnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Oktawian Nawrot
SSN Tomasz Demendecki
w sprawie z odwołania M. P.
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […]/2020 z 18 listopada 2020 r.
w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na
stanowisku sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w K., ogłoszonym w
Monitorze Polskim z 2019 r., poz. 1144,
z udziałem K. D.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 15 grudnia 2021 r.
oddala odwołanie.
UZASADNIENIE
Krajowa Rada Sądownictwa (dalej: KRS lub Rada) 18 listopada 2020 r.
podjęła uchwałę nr […]/2020 w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie
do pełnienia urzędu na stanowisko sędziego sądu okręgowego w Sądzie
Okręgowym w K., ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2019 r., poz. 1144.
2
W uchwale wskazano, że na podstawie dyspozycji art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy
z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (t.j. Dz.U. 2019, poz. 84
ze zm. – w ówczesnym brzmieniu; dalej: ustawa o KRS), Krajowa Rada
Sądownictwa przedstawi Prezydentowi RP wniosek o powołanie K. D. do pełnienia
urzędu na stanowisko sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w K. (ust.
1 uchwały). Rada we wskazanej uchwale zadecydowała także o nieprzedstawianiu
Prezydentowi RP wniosku o powołanie M.K. do pełnienia urzędu na wskazanym
wyżej stanowisku (ust. 2 uchwały).
W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że w toku procedury konkursowej KRS
wzięła pod uwagę, że wszyscy kandydaci spełnili wymagania ustawowe określone
przez art. 63 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo ustroju sądów
powszechnych (t.j. Dz.U. 2020, poz. 365 z poźń. zm. – w ówczesnym brzmieniu;
dalej: prawo o ustroju sądów powszechnych). Dokonując oceny Krajowa Rada
Sądownictwa kierowała się kryteriami wymienionymi w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS,
w tym ocenami kwalifikacyjnymi, doświadczeniem zawodowym kandydatów,
opiniami przełożonych oraz opinią Kolegium Sądu Okręgowego w K..
Przedstawiając sylwetkę K. D. KRS wskazała, że urodził się w 1983 r. w S..
W 2007 r. ukończył wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie (…) w K. (z oceną
dobrą plus). Od lipca 2006 r. do marca 2011 r. był zatrudniony w Sądzie
Okręgowym w K., kolejno na stanowiskach: referenta stażysty, referenta w
Wydziale Cywilnym, a następnie asystenta sędziego (w Wydziale Karnym
Odwoławczym oraz Wydziale Cywilnym Odwoławczym). Po odbyciu aplikacji
sądowej we wrześniu 2010 r., złożył egzamin sędziowski z łącznym wynikiem
dobrym plus. W 2011 r. uzyskał stopień naukowy doktora nauk prawnych w
zakresie prawa (nadany uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji
Uniwersytetu (…) w K., na podstawie obrony rozprawy doktorskiej pt. „Występek o
charakterze chuligańskim”, pod kierunkiem prof. dr hab. A. Z.). Uchwałą Okręgowej
Rady Adwokackiej w […]. z 18 lutego 2011 r. został wpisany na listę adwokatów.
Od kwietnia 2011 r. wykonuje zawód adwokata w indywidualnej kancelarii
adwokackiej w K.. Od stycznia 2014 r. posiada uprawnienia doradcy
restrukturyzacyjnego. Był członkiem zarządu Fundacji A.. Obecnie jest członkiem
3
Stowarzyszenia „P.” w T.. K. D. prowadzi zajęcia dydaktyczne w W. z zakresu
podstaw prawa karnego i prawa wykroczeń oraz pozakodeksowego prawa karnego.
Ocenę kwalifikacji K. D. sporządził Z. D. – sędzia Sądu Okręgowego w K..
Sędzia Opiniujący wskazał, że dokonując analizy pism procesowych K. D., należy
podkreślić ich styl (nie są nadmiernie rozbudowane oraz zawierają syntetyczne
odniesienie się do problemów). Na podkreślenie zasługuje także precyzyjne
formułowanie żądań. Argumentacja prawna w nich zawarta dostosowana jest do
potrzeb procesu. Na podkreślenie zasługuje również okoliczność, że K. D. nie dąży
do składania apelacji za wszelką cenę. Sporządził ich stosunkowo niewiele, jednak
ich lektura uprawniła Sędziego Opiniującego do wniosku, że były to skutecznie
wniesione środki odwoławcze. K. D. dba tym samym o interesy mocodawców.
Stara się też osobiście uczestniczyć w rozprawach i tylko sporadycznie, gdy
zachodzi taka potrzeba korzysta z substytucji. K. D. jest autorem kilku publikacji
dydaktycznych oraz artykułów naukowych. Przedmiotem analizy Sędziego
Opiniującego było 16 opinii prawnych sporządzonych przez K. D. (dotyczyły
tematyki zakupu leków, prawa autorskiego, wzorów przemysłowych, zamówień,
przetargów, kwestii podatkowych, pracowniczych, bezpieczeństwa i higieny pracy,
pełnomocnictw oraz możliwości podnoszenia zarzutu potrącenia w procesie
cywilnym). Wszystkie opinie zostały ocenione pozytywnie. K. D. jest także autorem
4 regulaminów i związanych z nimi dokumentów. W ocenie Sędziego Opiniującego
są one napisane dobrym językiem prawnym. Regulują w sposób kompleksowy i
wyczerpujący określony w nich tryb postępowania. Ich struktura zbudowana jest na
wzór aktów prawnych. Od strony formalnej przygotowane są w przejrzysty sposób.
Zdaniem Sędziego Opiniującego, działalność K. D. daje podstawę do stwierdzenia,
że spełnia on wymogi formalne i merytoryczne niezbędne do ubiegania się o
stanowisko sędziego sądu okręgowego. Niewątpliwą jego zaletą jest
wszechstronność. Zakres spraw, którymi się zajmował jest szeroki. Na podkreślenie
zasługuje, że K. D. zajmował się legislacją (tworzył regulaminy), co w ocenie
Sędziego Opiniującego nie jest łatwym zadaniem i powszechną praktyką wśród
adwokatów. Prowadził nadto sprawy o bardzo różnorodnej tematyce. Jest
sumiennym prawnikiem, który wykonuje pracę z dużym zaangażowaniem.
4
Następnie przedstawiając sylwetkę M. P. Rada wskazała, że urodziła się w
1980 r. w Z.. W latach 2003-2004 uczęszczała do szkoły prawa amerykańskiego i
szkołę tę ukończyła. W 2004 r. ukończyła w [...] Uniwersytecie (…) wyższe studia
prawnicze z oceną bardzo dobrą i uzyskała tytuł magistra. W roku akademickim
2004/2005 była zatrudniona na stanowisku nauczyciela akademickiego. Prowadziła
zajęcia z zakresu publicznego prawa gospodarczego. W 2005 r. otrzymała
stypendium Instytutu K. w Paryżu. Od sierpnia 2005 r. do marca 2010 r. była
zatrudniona na stanowisku analityka prawnego w P. S.A. Po odbyciu aplikacji
sądowej, we wrześniu 2008 r. złożyła egzamin sędziowski z łącznym wynikiem
dostateczny plus. W 2008 r. ukończyła studia doktoranckie na [...] Uniwersytecie
(…) [...] na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji w zakresie nauk
prawnych – prawo – prawo administracyjne. Uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej
w […]. z 14 stycznia 2009 r. została wpisana na listę adwokatów tej Izby. Od
kwietnia 2009 r. do sierpnia 2012 r. wykonywała zawód adwokata w ramach
indywidualnej kancelarii adwokackiej w W.. Na swój wniosek w 2012 r. została
skreślona z listy adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w […].. Uchwałą
Okręgowej Izby Radców Prawnych w […]. z 11 lipca 2012 r. została wpisana na
listę radców prawnych i rozpoczęła wykonywanie zawodu radcy prawnego w
ramach indywidualnej kancelarii w W.. Od stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2019 r.
była zatrudniona w banku P. S.A. kolejno na stanowiskach: radcy prawnego,
Dyrektora Departamentu Prawnego oraz od 24 stycznia 2019 r. ponownie na
stanowisku radcy prawnego. Ponadto, w 2001 r. M. P. ukończyła kurs dla
wolontariuszy organizowany przez [...] Hospicjum dla Dzieci. W roku akademickim
2002/2003 i 2003/2004 udzielała porad prawnych w ramach Uniwersyteckiej
Poradni Prawnej oraz czynnie uczestniczyła Uczelnianym Samorządzie Studentów
[...] Uniwersytetu (…). Z oceny kwalifikacji Skarżącej wynika, że w latach 2009-
2019 prowadziła szkolenia i warsztaty dla pracowników i współpracowników banku
z zakresu prawa dewizowego, ksiąg wieczystych, prawa zabezpieczeń
wierzytelności, prawa spadkowego, postępowania egzekucyjnego i upadłościowego
oraz prawa bankowego.
Opinię odnośnie do kwalifikacji M. P. sporządził Sędzia Sądu Okręgowego
w K. Z. D.. Dokonując analizy pism procesowych sporządzonych przez M. P.,
5
Sędzia Opiniujący stwierdził, że nie są one nadmiernie rozbudowane, syntetycznie
odnoszą się do problemu, a zastosowana w nich argumentacja prawna odpowiada
potrzebom procesu. Uczestnictwo M. P. w toczących się postępowaniach
pokazuje, że podejmuje ona stosowne czynności i nie uchybia terminom
procesowym. Osobiście uczestniczy w rozprawach i tylko w niezbędnym zakresie
korzysta z substytucji. Odnosząc się do pracy na stanowisku Dyrektora
Departamentu Prawnego P. S.A., Sędzia Opiniujący stwierdził następnie, że
wskazuje ona na bardzo duże doświadczenie M. P., ponadto wymagała ona od niej
bardzo dobrego warsztatu pracy. Sędzia Opiniujący podkreślił wreszcie, że
zdecydowana większość ocenionych jej spraw dotyczyła umów kredytowych, umów
pożyczki oraz pozbawienia wykonalności tytułu egzekucyjnego związanego z
umową kredytu (jedna sprawa dotyczyła uznania stosowanej przez bank klauzuli
umownej za abuzywną).
W świetle powyższego Sędzia Opiniujący stwierdził, że M. P. jest
specjalistką z zakresu prawa bankowego. Znacząca część jej pracy zawodowej
związana jest z wykonywaniem zawodu radcy prawnego i pełnieniem funkcji
Dyrektora Departamentu Prawnego w P. S.A., dzięki czemu zdobyła bardzo duże
doświadczenie o tym profilu zawodowym. Pełniąc wskazane funkcję brała również
udział w tworzeniu wewnętrznych regulacji prawnych niezbędnych dla
prawidłowego funkcjonowania banku. Sędzia Opiniujący podkreślił, że M. P. jest
niewątpliwie starannym i sumiennym prawnikiem, wykonującym pracę z
zaangażowaniem. Mankamentem może być jednak wąski zakres spraw, którymi się
zajmowała – sprawy z zakresu kredytów bankowych. W podsumowaniu Sędzia
Opiniujący wyraził pogląd, że Skarżąca spełnia wymogi do objęcia stanowiska
sędziego sądu okręgowego i jest dobrym kandydatem. Zaznaczył przy tym, że
sformułowanie „dobrym” nie należy rozumieć w kategorii ocen szkolnych i nie
oznacza to oceny gorszej od „bardzo dobrej” czy „celującej”.
KRS zauważyła nadto, że M. P. posiada opinię prof. dr. hab. W. Ł. –
Dyrektora Departamentu Prawnego P. S.A. i sędziego patrona z okresu aplikacji
sędziowskiej, z której wynika, że jest osobą sumienną i pracowitą, a powierzone
zadania wykonuje profesjonalnie i na najwyższym poziomie.
6
Oceniając łącznie wszystkie kryteria wyboru, wynikające z art. 35 ustawy
o KRS, Rada uznała, że K. D. i M. P. posiadają porównywalny staż pracy oraz
odpowiednie doświadczenie zawodowe, przy tym Rada dostrzegła opinię Sędziego
Sądu Okręgowego w K. Z. D., który uznał, że zakres spraw jakimi zajmowała się M.
P. nie był szeroki. Brak wszechstronności i różnorodności prowadzonych spraw
jest w ocenie Rady o tyle teraz istotny, że w niniejszym postępowaniu
konkursowym kandydaci pretendują do objęcia urzędu sędziego sądu okręgowego.
Wymagana jest zatem od nich duża wiedza i doświadczenie. Rada wyjaśniła,
że wprawdzie dostrzega, że materia spraw, w których specjalizuje się M. P. jest
specyficzna i wymaga fachowej wiedzy, jednakże jest wąska. Natomiast kandydat
wybrany specjalizuje się w prowadzeniu spraw z zakresu różnych dziedzin prawa,
w tym szeroko rozumianego prawa cywilnego. Dodatkowo, prowadzi zajęcia
dydaktyczne z zakresu prawa karnego oraz legitymuje się wyższą oceną uzyskaną
z egzaminu sędziowskiego. Posiada nadto stopień naukowy doktora nauk
prawnych. Krajowa Rada Sądownictwa wzięła także pod uwagę opinię Kolegium
Sądu Okręgowego w K. odnośnie do obu kandydatów, chociaż nie nadała jej
decydującego znaczenia.
Według końcowej oceny KRS, K. D. posiada więc wieloletnie i różnorodne
doświadczenie zawodowe wynikające z prowadzenia spraw z zakresu różnych
dziedzin prawa. Przedstawiony kandydat łączy praktykę adwokacką z działalnością
dydaktyczną i naukową, posiada stopień doktora nauk prawnych, jest autorem
publikacji naukowych oraz otrzymał pozytywną opinię wykonywanej pracy i
posiadanych kwalifikacji zawodowych, z której wynika, że to dobry kandydat do
objęcia stanowiska w zaskarżonym konkursie. W stosunku do M. P. KRS
stwierdziła natomiast ostatecznie, że posiada ona porównywalny staż pracy do
kandydata przedstawionego i podobnie jak on otrzymała pozytywną opinię
wykonywanej pracy (wskazującą, że jest dobrym kandydatem). Zespół wziął jednak
pod uwagę okoliczność, że zakres spraw, którymi się zajmowała nie był szeroki
(dominowały sprawy z zakresu kredytów bankowych). W końcowej ocenie KRS
podkreśliła też, że kandydat rekomendowany uzyskał wyższą ocenę z egzaminu
sędziowskiego oraz posiada tytuł doktora nauk prawnych, co prowadzi do uznania,
że spełnił kryteria w wyższym stopniu niż M. P..
7
W ocenie Rady, wszystkie te okoliczności zadecydowały o uznaniu K. D. za
kandydata spełniającego w tym postępowaniu nominacyjnym kryteria wyboru w
najwyższym stopniu, uzasadniającym przedstawienie jego kandydatury
Prezydentowi RP do powołania na urząd sędziego sądu okręgowego w Sądzie
Okręgowym w K..
Powyższe okoliczności spowodowały, że w trakcie posiedzenia Krajowej
Rady Sądownictwa 18 listopada 2020 r. w głosowaniu jawnym na K.D. oddano 12
głosów „za”, nie oddając głosów „przeciw”, przy 6 głosach „wstrzymujących się”, w
rezultacie ten kandydat uzyskał wymaganą bezwzględną większość głosów.
Na M. P. oddano 12 głosów „za”, nie oddając głosów „przeciw”, przy 6
głosach „wstrzymującym się”. W rezultacie uzyskała ona wymaganą bezwzględną
większość głosów.
Z uwagi na okoliczność, że obydwoje kandydaci uzyskali równą,
bezwzględną większość głosów, na postawie § 12 ust. 3 Regulaminu Krajowej
Rady Sądownictwa stanowiącego załącznik do uchwały nr 158/2019 Krajowej Rady
Sądownictwa z dnia 24 stycznia 2019 r. w sprawie Regulaminu Krajowej Rady
Sądownictwa (M.P. 2019, poz. 192; dalej: regulamin Rady lub regulamin KRS)
przeprowadzono jednorazowo ponowne głosowanie.
W jego wyniku K. D. uzyskał 11 głosów „za”, 1 głos „przeciw”, przy 8
głosach „wstrzymujących się”, wobec czego ten kandydat uzyskał wymaganą
bezwzględną większość głosów. Na M. P. oddano 9 głosów „za”, 2 głosy „przeciw”,
przy 9 głosach „wstrzymujących się”. W rezultacie Skarżąca nie uzyskała
wymaganej bezwzględnej większość głosów.
We wskazanych okolicznościach KRS podjęła uchwałę o treści wskazanej
wyżej.
Pismem z 21 grudnia 2020 r., działając na podstawie art. 44 ust. 1 zd. 1
ustawy o KRS, M. P. złożyła odwołanie od uchwały z 18 listopada 2020 r.,
zaskarżając ją w całość, tj.:
1) w zakresie ust. 1 dotyczącego przedstawienia Prezydentowi RP wniosku
o powołanie K. D. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu okręgowego
w Sądzie Okręgowym w K.;
8
2) w zakresie ust. 2 dotyczącego nieprzedstawienia wniosku o powołanie M.
P. do pełnienia tego urzędu.
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:
I. w zakresie podstawy prawnej uchwały:
art. 7, art. 87 ust. 1 i art. 187 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 21 ust. 2 ustawy
o KRS, a w konsekwencji naruszenie art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 31 ust. 3 i art. 60
Konstytucji RP, poprzez przeprowadzenie ponownego głosowania w sprawie
z udziałem Skarżącej w oparciu o przepis § 12 ust. 3 pkt 2) regulaminu Rady,
będącego z definicji aktem prawa wewnętrznie obowiązującego, który to przepis
w nieuprawniony sposób rozszerza ustawowo przewidziany przypadek i warunki
reasumpcji głosowania przez KRS, co skutkowało niedopuszczalnym
pozbawieniem skutków prawnych podjętej uchwały, a dalej nieuprawnionym
ograniczeniem zakresu prerogatywy Prezydenta RP do powołania na stanowisko
sędziego oraz zakresu prawa M. P. do korzystania z konstytucyjnie
gwarantowanego prawa dostępu do służby publicznej równych zasadach;
II. w zakresie ustawowo określonych zasad postępowania przed KRS:
1. naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy o KRS, poprzez przeprowadzenie
ponownego głosowania w sposób tajny oraz przy innym kworum w toku trwającego
głosowania jawnego (imiennego);
2. naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy o KRS, poprzez zaniechanie
transmitowania za pośrednictwem Internetu fragmentu przebiegu obrad Rady
18 listopada 2020 r., bezpośrednio po przerwie zarządzonej przez
Przewodniczącego tuż po głosowaniu, w którym kandydaci uzyskali równą,
bezwzględną większość głosów;
3. naruszenie art. 29 ust. 2 ustawy o KRS, poprzez zaniechanie
poinformowania uczestnika postępowania o terminie posiedzenia Rady 18 listopada
2020 r., na którym rozpatrywana była sprawa;
4. naruszenie art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ust. 1-3 ustawy o KRS, poprzez
brak wszechstronnego rozważenia sprawy, wobec przywołania złożonych
dokumentów lub faktów dotyczących kontrkandydata z pominięciem analogicznych
dokumentów/faktów na poparcie kandydatury Skarżącej oraz wobec
niewyjaśnienia, jakie przyczyny o rekomendowaniu kandydata na wolne stanowisko
9
sędziowskie rozstrzygały w tym konkursie (jakie kryteria przyjęto).
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów M. P. wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, zniesienie postępowania
przed KRS w zakresie reasumpcji głosowania nad kandydaturami uczestników
18 listopada 2020 r. oraz przekazanie sprawy w celu nadania biegu podjętej
uchwale a w przedmiocie przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie do
pełnienia urzędu sędziego na jedno stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym
w K. (MP 2019, poz. 1144) K. D. (adwokata) bądź M. P. (radcy prawnego);
ewentualnie
2. uchylenie zaskarżonej uchwały w całości oraz przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania KRS,
w każdym wypadku
3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z odtworzenia przebiegu
obrad KRS 18 listopada 2020 r. dostępnego na stronie internetowej
https://krs.pl/pl/dzialalnosc/posiedzenia/170-transmisja/821-transmisja-z-
posiedzenia-krajowej-rady-sadownictwa-w-dniu-25-wrzesnia 2030.html w czasie od
00:15:45 do 01:05:50 na okoliczność zaniechania transmitowania
za pośrednictwem Internetu fragmentu przebiegu obrad KRS bezpośrednio po
przerwie zarządzonej przez Przewodniczącego przebiegu obrad 18 listopada
2020 r. tuż po głosowaniu, w którym kandydaci uzyskali równą, bezwzględną
większość głosów (przerwa w transmisji: czas 00:39:00; ponowienie transmisji:
czas 00:57:07);
4. przeprowadzenie dowodu z załączonego wydruku ze strony
internetowej https://enominacja.ms.gov.pl/portal/portal, na okoliczność zaniechania
poinformowania uczestnika postępowania o terminie posiedzenia Krajowej Rady
Sądownictwa, na którym rozpatrywana była jego sprawa.
W uzasadnieniu odwołania M. P. przedstawiła argumenty popierające
podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na odwołanie K. D. wniósł o:
1. wezwanie Skarżącej do uzupełnienia odwołania, tak aby spełniało
wymogi określone w art. 3984 § 2 k.p.c., to jest zawierało wniosek o przyjęcie
odwołania oraz uzasadnienie tego wniosku;
10
2. odmowę przyjęcia odwołania do rozpoznania;
3. oddalenie zgłoszonych wniosków dowodowych;
4. w przypadku rozpoznania odwołania wniósł o jego nieuwzględnienie.
W odpowiedzi na odwołanie Przewodniczący KRS wniósł o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Ustawa o KRS w art. 44 ust. 1 przyznaje uczestnikowi postępowania
możliwość wniesienia do Sądu Najwyższego odwołania od uchwały KRS z powodu
jej sprzeczności z prawem, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Treść
przepisu jest doprecyzowana przez znajdujące się w art. 44 ust. 3 ustawy o KRS
odesłanie do przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego (t.j. Dz.U. 2020, poz. 1575 z późn. zm.; dalej: k.p.c.), dotyczących skargi
kasacyjnej. Wyłączone jest tutaj stosowanie art. 871 k.p.c., który w postępowaniu
przed Sądem Najwyższym ustanawia przymus adwokacko-radcowski.
Ze wskazanych względów Sąd Najwyższy rozpoznaje odwołanie
w granicach zaskarżenia, biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania
(art. 39813 § 1 k.p.c.). Odwołanie można zatem wnieść z powodu sprzeczności
uchwały z prawem materialnym oraz przepisami postępowania (wyroki Sądu
Najwyższego: z 29 lipca 2014 r., III KRS 12/14; z 17 lipca 2014 r., III KRS 17/14).
Z tych też względów, podstawą odwołania nie mogą być zarzuty dotyczące
ustalenia faktów lub oceny dowodów (wyroki Sądu Najwyższego z: 27 marca
2019 r., I NO 59/18; 15 stycznia 2019 r., I NO 1/18; 8 listopada 2017 r., III KRS
29/17; 8 października 2014 r., III KRS 45/14). Okoliczność ta przesądza o tym,
że Sąd Najwyższy nie może zastępować Rady w ocenie kandydata oraz sposobie
zastosowania ustawowych kryteriów nominacji (wyroki Sądu Najwyższego
z 27 marca 2019 r., I NO 59/18 oraz z 14 stycznia 2010 r., III KRS 24/09).
W konsekwencji, odwołanie wniesione na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy o KRS
może prowadzić tylko do formalnej kontroli stosowania przez Radę reguł
postępowania dotyczących przestrzegania z prawem określonych kryteriów
i procedur postępowania (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
11
z 20 grudnia 1993 r., III AZP 20/93, a także wyroki Sądu Najwyższego z: 27 marca
2019 r., I NO 8/19; 13 lipca 2017 r., III KRS 17/17; 7 marca 2017 r., III KRS 3/17;
26 stycznia 2017 r., III KRS 37/16). Takie stanowisko zostało potwierdzone przez
pełny skład Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 15 grudnia 1999 r., P 6/99,
a następnie w kolejnych orzeczeniach (wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia:
29 listopada 2007 r., SK 43/06 oraz 27 maja 2008 r., SK 57/06). Oznacza to,
że przedmiotem sprawowanej przez Sąd Najwyższy kontroli nie może być
merytoryczna ocena dokonanego wyboru.
W świetle art. 33 i art. 35 ustawy o KRS, Rada ma obowiązek procedować
na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników
postępowania, kierując się oceną ich kwalifikacji, uwzględniając doświadczenie
zawodowe, w tym doświadczenie w stosowaniu przepisów prawa, dorobek
naukowy, opinie przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne dokumenty
dołączone do karty zgłoszenia. Uwzględnieniu podlega nadto opinia kolegium
właściwego sądu oraz ocena właściwego zgromadzenia ogólnego sędziów.
Dodatkowo, na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o KRS, Rada zobowiązana jest do
sporządzenia uzasadnienia uchwały.
Wskazane regulacje prawne oraz art. 60 Konstytucji RP, który chroni prawo
obywateli korzystających z pełni praw publicznych do dostępu do służby publicznej
tworzą zasadnicze ramy kontroli legalności uchwał Krajowej Rady Sądownictwa.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego precyzuje się, że sprawowana kontrola
obejmuje w szczególności ocenę, czy w odniesieniu do wszystkich uczestników
procedury nominacyjnej zastosowano przejrzyste, jednolite i sprawiedliwe kryteria
selekcyjne (wyrok Sądu Najwyższego z 13 lipca 2017 r., III KRS 17/17).
W ustawie o KRS oraz w regulaminie KRS w szczególny sposób
uregulowano zasady głosowania w sprawie indywidualnej, której przedmiotem jest
rozpatrzenie i ocena kandydatów do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziów
oraz przedstawianie Prezydentowi RP ich wniosków o powołanie.
Artykuł 37 ust. 1 ustawy o KRS stanowi tutaj, że jeżeli na stanowisko
sędziowskie zgłosił się więcej niż jeden kandydat, Rada rozpatruje i ocenia
wszystkie zgłoszone kandydatury łącznie. W takim przypadku podejmuje uchwałę
obejmującą rozstrzygnięcia w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do
12
pełnienia urzędu sędziego w stosunku do wszystkich kandydatów. Regulamin Rady
w § 12 ust. 2 przewiduje natomiast, że Rada podejmuje wówczas uchwałę
w przedmiocie przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie do pełnienia
urzędu sędziego w stosunku do wszystkich kandydatów w wyniku przeprowadzenia
odrębnych głosowań dotyczących każdego z nich. Za wybranych do przedstawienia
z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu sędziego uznaje się tych
kandydatów, którzy uzyskali kolejno najwięcej głosów spośród osób, które
otrzymały bezwzględną większość głosów. W § 12 ust. 3 regulaminu Rady
doprecyzowano, że w przypadku, gdy żaden z kandydatów nie uzyskał
bezwzględnej większości głosów lub liczba kandydatów, którzy uzyskali
bezwzględną większość, jest mniejsza niż liczba wolnych stanowisk, przeprowadza
się jednorazowo ponowne głosowanie z udziałem tych kandydatów, na których
oddano największą liczbę głosów „za” (§ 12 ust. 3 pkt. 1). Jeżeli natomiast dwóch
lub więcej kandydatów otrzymało równą, bezwzględną większość głosów –
jak w niniejszej sprawie – w stosunku do tych kandydatów przeprowadza się
jednorazowo ponowne głosowanie (§ 12 ust. 3 pkt 2).
Powtórzenie (reasumpcja) głosowania, na którą powołuje się Skarżąca
unormowana jest natomiast w art. 21 ust. 3 ustawy o KRS i może nastąpić
w przypadku naruszenia zasad postępowania lub ujawnienia nowych istotnych
okoliczności, na podstawie uchwały Rady podjętej na wniosek członka Rady
zgłoszony w terminie określonym do zgłaszania zastrzeżeń do protokołu
posiedzenia. Przepis ten wskazuje podstawę reasumpcji głosowania – naruszenie
zasad postępowania oraz tryb reasumpcji głosowania – uchwała Rady podjęta na
wniosek członka Rady zgłoszony najpóźniej w terminie określonym do zgłaszania
zastrzeżeń do protokołu posiedzenia. Odrębną instytucją jest jeszcze ponowne
rozpatrzenie sprawy, które następuje z urzędu, albo na wniosek uczestnika
postępowania, albo na wniosek Prezydenta RP (wyrok Sądu Najwyższego
z 6 listopada 2009 r., III KRS 21/09 z glosą aprobującą J. Sułkowskiego, Prz. Sejm.
2011, nr 6, s. 175-179). W takim przypadku nie dochodzi do ponownego
głosowania, lecz Rada rozstrzyga w drodze uchwały o ponownym rozpatrzeniu
sprawy albo odmowie ponownego rozpatrzenia sprawy.
Nie sposób zatem przyznać racji twierdzeniu M. P., że w wyniku
13
ponownego głosowania przez KRS nastąpiło niedopuszczalne pozbawienie
skutków prawnych podjętej uchwały oraz nieuprawnione ograniczenie zakresu
prerogatywy Prezydenta RP do powołania na stanowisko sędziego, jak również
ograniczenie zakresu jej prawa do korzystania z konstytucyjnie gwarantowanego
prawa dostępu do służby publicznej. Nie sposób bowiem uznać, że nastąpiło
powtórzenie (reasumpcja) głosowania w wymaganym trybie i terminie.
Jednocześnie wskazać należy, że Krajowa Rada Sądownictwa ma
kompetencję do: 1) nierekomendowania żadnego z kandydatów;
2) rekomendowania kandydatów na część z wolnych stanowisk;
3) rekomendowania tylu kandydatów, ile jest wolnych stanowisk;
4) rekomendowania kandydatów w liczbie przekraczającej liczbę wolnych
stanowisk. Możliwość nie rekomendowania przez Krajową Radę Sądownictwa
żadnego z kandydatów albo niektórych z nich znajduje potwierdzenie w jej
konstytucyjnej funkcji oraz orzecznictwie Sąd Najwyższego (wyroki Sądu
Najwyższego: z 7 marca 2019 r., I NO 1/19; z 7 marca 2019 r., I NO 2/19;
z 11 marca 2014 r., z 27 marca 2019 r., I NO 59/18; III KRS 3/14; z 6 listopada
2013 r., III KRS 215/13; z 21 lipca 2015 r., III KRS 35/15). Ponadto należy założyć,
że KRS może oczywiście rekomendować kandydatów w liczbie przekraczającej
liczbę wolnych stanowisk, ale nie musi tego zrobić. W związku z tym należy tutaj
przywołać stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym „Wybór kandydata do
objęcia stanowiska sędziego jest konstytucyjną (art. 179) i ustawową (art. 3 ust. 1
pkt 1 i 2 ustawy o KRS) kompetencją Rady i Sąd Najwyższy nie może go
zakwestionować, gdy został dokonany z poszanowaniem wymagań przewidzianych
prawem” (wyrok Sądu Najwyższego z 10 października 2012 r., III KRS 29/12).
Następnie trzeba jeszcze dostrzec skutki, jakie wynikają z „uchwały nr 158/201
Krajowej Rady Sądownictwa z 24 stycznia 2019 r. w sprawie Regulaminu Krajowej
Sądownictwa (M.P. z 2019 r. poz. 192)”, gdyż zadecydowała ona ogólnie w jej § 12
ust. 3 pkt 2, że nie będzie rekomendowała nigdy kandydatów w liczbie
przekraczającej liczbę wolnych stanowisk.
Jednocześnie należy odnieść się do wyroków Trybunału Konstytucyjnego:
z 14 kwietnia 1999 r., K 8/99 oraz z 12 listopada 2009 r., K 62/07, w których
wyrażono pogląd, że „W przypadku kompetencji należących do organów
14
kolegialnych należy rozróżnić z jednej strony określenie przedmiotu i zakresu
kompetencji oraz podstawowych zasad procedury niezbędnej do ich realizacji,
a z drugiej strony szczegółowe, wewnętrzne zasady obradowania danego organu
kolegialnego, do których należą m.in. zasady dotyczące zwoływania posiedzeń,
prowadzenia obrad i porządku głosowania oraz szczegółowe prawa i obowiązki
członków organu kolegialnego związane z udziałem w obradach. Pierwsza grupa
spraw wymaga zawsze uregulowania w Konstytucji RP lub w ustawie. Natomiast
druga grupa zagadnień może zostać przekazana do unormowania w regulaminie
danego organu, w ramach przyznanej mu przez prawo autonomii regulaminowej”.
W konsekwencji trzeba uznać, że zagadnienie unormowane w § 12 ust. 3 pkt 2
regulaminu KRS mieści się w drugiej grupie zagadnień, które mogło znaleźć się
w regulaminie KRS, ponieważ przynależy do jej autonomii regulaminowej. Trudno
dopatrzeć się zatem jakiejkolwiek niezgodności między art. 22 ustawy o KRS i § 12
ust. 3 pkt 2 regulaminu KRS, a wręcz przeciwnie zostały one ze sobą skorelowane
w prawnie dopuszczalnym zakresie.
Rozpoznając w świetle poczynionych uwag przedstawiony w ust. I petitum
odwołania zarzut naruszenia art. 7, art. 87 ust. 1 i art. 187 ust. 4 Konstytucji RP
oraz art. 21 ust. 2 ustawy o KRS, a w konsekwencji naruszenia art. 144 ust. 3
pkt 17, art. 31 ust. 3 i art. 60 Konstytucji RP, poprzez przeprowadzenie ponownego
głosowania w sprawie z udziałem M. P. na podstawie § 12 ust. 3 pkt 2. regulaminu
Rady, nie może zostać przez Sąd Najwyższy podzielony. W niniejszej sprawie
KRS przeprowadziła bowiem ponowne głosowanie, ale z przyczyn
spowodowanych uzyskaniem przez kandydatów równej, bezwzględnej większości
głosów na zasadach przewidzianych w regulaminie Rady. W tym zakresie nie
można zatem dopatrzeć się zdaniem Sądu Najwyższego sprzeczności regulaminu
KRS z ustawą o KRS.
Odnosząc się teraz do zarzutów podniesionych w ust. II petitum odwołania,
trzeba w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii naruszenia art. 21 ust. 2
ustawy o KRS (ust. II pust. 1 petitum odwołania). W powołanym przepisie prawa
określono warunki przeprowadzenia głosowania – z zachowaniem tajności bądź
jawności. Zasadą jest, że Rada podejmuje uchwały w głosowaniu jawnym,
jednakże na żądanie członka głosowanie jest tajne. Zasada jawności zapewnia
15
przejrzystą procedurę rozstrzygania zawisłych przed nią spraw. Od koniecznych
i uzasadnionych konstytucyjnie zewnętrznych znamion jawności procedowania
odróżnić należy konieczność zapewnienia członkom Rady prawa do suwerennego
i zgodnego z wewnętrznym przekonaniem głosowania w sprawach poddanych
rozstrzygnięciu, co może być w pełni zrealizowane w głosowaniu tajnym. Trybunał
Konstytucyjny odnosząc się do tego problemu stwierdził niezgodność art. 12 ust. 4
ustawy o KRS (w brzmieniu z 2001 r.), w części obejmującej zwrot „w głosowaniu
jawnym” z art. 2 i art. 186 ust. 1 Konstytucji RP, podkreślając, że:
„W demokratycznym głosowaniu zakłada się, że każdy z członków uczestniczących
w głosowaniu ma prawo swobodnie przejawiać swą wolę, bez nacisków
i w warunkach, które pozwoliłyby tę swobodną wolę bez zniekształceń czy
ograniczeń uzewnętrzniać. Obowiązujące w demokratycznym państwie prawnym
procedury prawne zapewniają gwarancje swobodnego wyrażania swej woli
w głosowaniu i eliminują możliwe w tym zakresie naciski i ograniczenia. Zasada
tajności głosowania sprzyja zapewnieniu możliwości wyrażenia swego stanowiska
w sposób wolny i nieskrępowany. Można to też osiągnąć, przy generalnym
przyjęciu w danych sprawach ogólnej zasady jawnego głosowania, przez
dopuszczenie na żądanie członka gremium głosującego – głosowania tajnego (...)”
(wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2008 r., K 40/07, OTK A 2008,
nr 3, poz. 44). Zdaniem Sądu Najwyższego stwierdzić należy, że Rada działając
zgodnie z prawem przystąpiła do drugiego głosowania, które na wniosek jednego
z członków zostało przeprowadzone z wyłączeniem jawności. Ponowne głosowanie
przeprowadzone zostało zgodnie z § 12 regulaminu KRS. Konieczność
przeprowadzenia ponownego głosowania była zaś spowodowana uzyskaniem
przez kandydatów równej, bezwzględnej większości głosów w głosowaniu
pierwotnym, które odbyło się dnia 18 listopada 2020 r. (strona 10 uchwały). Czyni to
tym samym zarzut podniesiony w ust. II pust. 1 petitum odwołania niezasadnym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy o KRS, poprzez
zaniechanie transmitowania fragmentu przebiegu obrad Rady 18 listopada 2020 r.,
bezpośrednio po przerwie zarządzonej przez Przewodniczącego tuż po głosowaniu,
w którym kandydaci uzyskali równą, bezwzględną większość głosów
(za pośrednictwem Internetu) wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią powołanego
16
przepisu prawa Rada obraduje na posiedzeniach plenarnych (art. 20 ust. 1 zdanie
pierwsze ustawy o KRS). Obrady są transmitowane za pośrednictwem Internetu,
chyba że Rada podejmie uchwałę o wyłączeniu jawności posiedzenia (art. 20 ust. 1
zdanie drugie ustawy o KRS). Powołując dodatkowo art. 22 ust. 1 ustawy o KRS
wskazać należy, że w postępowaniu nominacyjnym nie przyjęto zasady,
że posiedzenia plenarne są jawne, pozostawiając tę kwestię do unormowania
w wydanym na podstawie delegacji ustawowej regulaminie, który określa
szczegółowy tryb działania Rady. Kwestię tę rozstrzyga § 10 regulaminu stanowiąc,
że: „Posiedzenia odbywają się niepublicznie, chyba że Rada postanowi inaczej”
oraz § 7 regulaminu Rady, zgodnie z którym: „Przewodniczący Rady może
zapraszać na posiedzenia osoby spoza Rady, których obecność jest uzasadniona
przedmiotem posiedzenia. Zaproszone osoby mogą za zgodą Przewodniczącego
Rady i po przyjęciu porządku posiedzenia zabierać głos i udzielać wyjaśnień”.
Na mocy § 10 regulaminu Rada posiada uprawnienie do samodecydowania
o formie odbywania posiedzeń plenarnych: z wyłączeniem jawności albo jawnie.
Zasada ta wyłącza możliwość bezpośredniej obserwacji przebiegu obrad zarówno
przez publiczność, jak też przez prasę i inne środki masowego przekaz
(INTERNET). Dotyczy to całości przebiegu posiedzeń plenarnych, przy czym
ostateczne stanowisko w tej kwestii regulamin pozostawił Radzie.
Oznacza to, że Rada może postanowić w drodze uchwały, że całość lub
część posiedzenia będzie jawna, jak w niniejszej sprawie (strona 10 uchwały).
Odnosząc się do rozwiązania przyjętego w § 10 regulaminu, które co do zasady
wyłącza jawność posiedzeń plenarnych Rady, zauważyć trzeba, że na mocy art. 61
ust. 2 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do
dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej
pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub
obrazu. Normę tę rozwija art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie
do informacji publicznej (Dz.U. 2020, poz. 2176 z późn. zm.; dalej: ustawa
o dostępie do informacji publicznej), który stanowi, że posiedzenia kolegialnych
organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów są jawne
i dostępne. Krajowa Rada Sądownictwa nie jest organem pochodzącym
„z powszechnych wyborów”, wobec tego ograniczenie zawarte w § 10 regulaminu
17
KRS nie narusza powołanej wyżej normy konstytucyjnej. Trzeba przy tym mieć na
uwadze to, że przedmiotem posiedzeń jest przede wszystkim postępowanie
w sprawach indywidualnych, dotyczących rozpatrywania kandydatur i oceny
kandydatów na urząd sędziowski różnych szczebli, rozpatrywanie i rozstrzyganie
wniosków o przeniesienie w stan spoczynku, a także kwestii dotyczących sfery
etyki i spraw dyscyplinarnych. W związku z tym niejednokrotnie dotyczy to kwestii
o charakterze osobistym, objętych ochroną ustawy o ochronie danych osobowych
lub – w przypadku niektórych spraw dyscyplinarnych – k.p.k. Dlatego też od
koniecznych i uzasadnionych konstytucyjnie zewnętrznych znamion jawności
procedowania odróżnić należy konieczność zapewnienia z jednej strony
konstytucyjnego prawa do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego,
czci i dobrego imienia (art. 47 Konstytucji RP) i wynikającego z tej normy prawa do
ochrony danych osobowych w sprawach indywidualnych, a z drugiej strony –
potrzebę zapewnienia członkom Rady swobodnego prezentowania swoich opinii
w tych sprawach. Zaznaczyć również trzeba, że Rada zobowiązana jest do
przyjęcia protokołu z posiedzenia plenarnego, który jest dokumentem jawnym,
spełniającym konstytucyjne wymogi dostępu do informacji publicznej. Wyłączenie
jawności posiedzeń Rady nie wpływa na jawność dokumentów Rady, tj. protokołów
i uchwał Rady. Dostęp do tych dokumentów Rady jest zagwarantowany przez
art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz przez ustawę z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2021, poz. 2176 z późn. zm.; dalej:
ustawa o dostępie do informacji publicznej). Udostępnienie informacji publicznej
odbywa się zatem między innymi na wniosek zainteresowanej osoby, jeżeli żądana
informacja nie jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej. W takim przypadku
udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnych
z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany
do udostępnienia, uniemożliwiają udostępnienie informacji w sposób i w formie
określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona
w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do
udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku
możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób
lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim
18
przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży
wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych
w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14
ustawy o dostępie do informacji publicznej).
Reasumując, trzeba podkreślić, że zasada wyłączenia jawności posiedzeń
Rady nie wyłącza dostępności dokumentów i materiałów stanowiących przedmiot
posiedzenia Rady, w tym protokołów posiedzeń plenarnych Rady na zasadach
określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Kwestie te zostały
szczegółowo uregulowane w rozdziale 4 regulaminu KRS „Ogłaszanie informacji
publicznych dotyczących postępowania przed Radą w Biuletynie Informacji
Publicznej Krajowej Rady Sądownictwa”. Stosownie do § 24 ust. 1 regulaminu KRS
imiona i nazwiska kandydatów, stanowisko zespołu oraz uchwałę Rady
w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego
wraz z uzasadnieniem, po jej uprawomocnieniu się, umieszcza się w Biuletynie
Informacji Publicznej Krajowej Rady Sądownictwa. Na stronie internetowej Krajowej
Rady Sądownictwa zamieszcza się nieprawomocną uchwałę, o której mowa wyżej.
Ponadto Przewodniczący Rady zarządza zamieszczenie na stronie internetowej
Rady stanowisk, opinii oraz innych uchwał Rady lub ich publikację w inny sposób
(§ 25 regulaminu).
Odnosząc powyższe rozważania do podniesionego w ust. II pust. 2 petitum
odwołania stwierdzić należy, że Rada wyłączając jawność podczas ponownego
głosowania przeprowadzonego zgodnie z § 12 regulaminu KRS, którego
przeprowadzenie było spowodowane uzyskaniem przez kandydatów równej,
bezwzględnej większości głosów w głosowaniu pierwotnym (strona 10 uchwały),
zaniechała jednocześnie transmitowania tego fragmentu przebiegu obrad. Stanowi
to naturalną konsekwencję wyłączenia jawności posiedzenia (art. 20 ust. 1 zdanie
drugie ustawy o KRS). Czyni to tym samym zarzut podniesiony w ust. II pust. 2
petitum odwołania niezasadnym.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy o KRS.
Naruszenie wskazanej normy M. P. upatruje w zaniechaniu poinformowania o
terminie posiedzenia KRS, na którym rozpatrywana była jej sprawa – 18 listopada
2020 r. Odnosząc się do powyższego Sąd Najwyższy wyjaśnia, że w stanie
19
faktycznym niniejszej sprawy M. P. nie może powoływać się na brak wiedzy o
terminie posiedzenia Rady wyznaczonego na 18 listopada 2020 r. Zgodnie z § 11
regulaminu Rady, uczestnika postępowania informuje się o terminie posiedzenia,
na którym będzie rozpatrywana jego sprawa, przez zamieszczenie stosownej
informacji w Biuletynie Informacji Publicznej Krajowej Rady Sądownictwa.
Poinformowania można dokonać również za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego albo poczty elektronicznej. Dodać należy, że wykładnia
funkcjonalna unormowania art. 29 ust. 2 ustawy o KRS nie może być
utożsamiana z wezwaniem na posiedzenie Rady, ani zawiadomieniem o takim
posiedzeniu w znaczeniu, jakie tym instytucjom nadaje k.p.c. Wspomniana
informacja nie służy bowiem umożliwieniu uczestnikowi postępowania
obowiązkowego lub dobrowolnego stawiennictwa na posiedzenie tego organu, gdyż
poza przypadkami skorzystania przez Radę z możliwości wezwania na posiedzenie
celem wysłuchania uczestnika postępowania, posiedzenia Krajowej Rady
Sądownictwa odbywają się bez udziału uczestników postępowania. Stąd też nie
można czynić Radzie zarzutu naruszenia przepisów o trybie informacyjnym, które
to naruszenie rzutowałoby na wynik sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6
marca 2013 r., III KRS 70/13).
Podejmując teraz rozważania w zakresie ust. II pust. 4 petitum odwołania
wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o KRS, do kompetencji
Rady należy rozpatrywanie i ocena kandydatów do pełnienia urzędu na
stanowiskach sędziowskich oraz podjęcie uchwały w przedmiocie przedstawienia
lub nieprzedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie sędziego. Przepis
art. 33 ust. 1 ustawy o KRS zobowiązuje, aby przed podjęciem uchwały
w indywidualnych sprawach Rada wszechstronnie rozważyła sprawę, na podstawie
udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych
osób, jeśli zostały złożone. Z kolei, według art. 35 ust. 1 ustawy o KRS, jeżeli na
stanowisko sędziowskie zgłosił się więcej niż jeden kandydat, Zespół KRS
opracowuje listę kandydatów rekomendowanych. Przy ustalaniu kolejności
kandydatów na liście Zespół kieruje się przede wszystkim oceną kwalifikacji oraz
uwzględnia doświadczenie zawodowe, opinie przełożonych, rekomendacje,
publikacje i inne dokumenty dołączone do karty zgłoszenia, a także opinie kolegium
20
właściwego sądu oraz ocenę właściwego zgromadzenia ogólnego sędziów (art. 35
ust. 2 ustawy o KRS). Nie stanowi przeszkody do opracowania listy
rekomendowanych kandydatów brak opinii organów, o których mowa w art. 35
ust. 2 ustawy o KRS, tj. kolegium i zgromadzenia (stosownie do treści art. 35 ust. 3
ustawy o KRS). Wreszcie art. 42 ust. 1 ustawy o KRS stanowi, że uchwały Rady
w sprawach indywidualnych wymagają uzasadnienia, nie określając przy tym jego
wymaganej treści.
Sąd Najwyższy nie dostrzegł sprzeczności pomiędzy ustaleniami KRS
zawartymi w uzasadnieniu uchwały z 18 listopada 2020 r. a zgromadzonym
materiałem. Uzasadnienie jest transparentne, zawiera szczegółowe charakterystyki
kandydatów wraz z ich oceną, jest też wskazanie kryteriów decydujących o ich
wyborze. Rada zastosowała jednolite kryteria rzutujące na ocenę predyspozycji do
pełnienia urzędu sędziego Sądu Okręgowego w K. i dochowała wynikającego z art.
33 ust. 1 ustawy o KRS wymagania wszechstronnego rozważenia sprawy, przy
uwzględnieniu przyjętych i określonych w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS kryteriów. W
uzasadnieniu uchwały wyraźnie wskazuje się przyczyny wyboru kandydata oraz
kryteria decydujące o wyborze w tej procedurze konkursowej. Zasadnicze
znaczenie ma tutaj ta część uchwały, w której Rada wyjaśnia, że „… zespół
członków Krajowej Rady Sądownictwa, po wnikliwym zapoznaniu się ze
zgromadzonymi w sprawie materiałami i ich przeanalizowaniu, omówił obydwoje
kandydatów, odbył naradę i uznał, że materiały nie są wystarczające do zajęcia
stanowiska w sprawie.” (strona 2 uchwały). W konsekwencji „(…) postanowił
wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w [..]. o nadesłanie akt osobowych Pana
K. D. oraz do obecnego miejsca zatrudnienia Pani M. P. w celu przesłania jej akt
osobowych” (strona 2 uzasadnienia). Trudno zatem zarzucić Radzie, brak
wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału i wnikliwego zapoznania
się z całością dokumentacji i ujęcie wszystkich tych elementów w uzasadnieniu
uchwały. Nie przywołując tym razem kolejnych fragmentów uzasadnienia stwierdzić
należy, że nie można uznać naruszenia art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ust. 1-3 ustawy
o KRS (wskazanych w pkt II ppkt 4 petitum odwołanie), które miało polegać na
braku wszechstronnego rozważenia sprawy.
Odnosząc się końcowo do wniosku M. P. o dopuszczenie
21
i przeprowadzenie dowodu z odtworzenia przebiegu obrad KRS dostępnego na
stronie internetowej KRS, która szczegółowa wskazana jest w treści odwołania
wyjaśnić należy, że zakres postępowania przed Sądem Najwyższym uregulowany
jest ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. 2021,
poz. 1904 z późn. zm.; dalej: u.SN). Zgodnie z nią Sąd Najwyższy powołany jest do
sprawowania wymiaru sprawiedliwości poprzez zapewnienie w ramach nadzoru
zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych
i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych
(art. 1 pkt 1a u.SN). Dalsze uregulowania u.SN, konkretnie Rozdział 8 pod tytułem
„Postępowanie przed Sądem Najwyższym”, wyznaczają sposób procedowania
z perspektywy możliwej aktywności w toku postępowania. Oznacza to, że Sąd
Najwyższy nie działa instancyjnie, nie prowadzi postępowania dowodowego,
ani jego nie ponawia i nie poszerza. Tym samym jest związany ustalonym
w sprawie stanem faktycznym, a sprawę rozpoznaje w granicach odwołania.
Z tej perspektywy, ze wskazanych wyżej względów wniosek M. P. w zakresie
dopuszczenia i przeprowadzenia wskazanego dowodu nie może zostać
uwzględniony (wyrok Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2017 r., III KRS 18/2017).
Uwzględniając powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c.
w zw. z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS, orzekł jak w sentencji.
Zdanie odrębne do wyroku i uzasadnienia złożył SSN Oktawian Nawrot.