III SAB/Gd 509/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2026 r. sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Wójta Gminy Potęgowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Potęgowo do rozpoznania punktu 1 i 4 wniosku skarżącego M. R. z dnia 8 maja 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Wójt Gminy Potęgowo dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Wójta Gminy Potęgowo na rzecz skarżącego M. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. R. (zwany dalej także "skarżącym", "wnioskodawcą") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy Potęgowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Pismem z dnia 8 maja 2026 r., za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej i na podstawie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - zwanej w skrócie: "u.d.i.p."), M. R. wystąpił do Urzędu Gminy w Potęgowie z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w odniesieniu do wskazania: 1. zakresu dat przechowywanych w urzędzie kopert dowodowych osób zmarłych; 2. informacji czy koperty dowodowe zostały przekazane w całości lub w części do właściwego Archiwum Państwowego, a jeśli tak - w jakim zakresie (daty skrajne przekazanych zasobów) i do którego archiwum; 3. czy jest to planowane, a jeśli tak, to w jakim zakresie i terminie (w przypadku, gdy koperty dowodowe nie zostały przekazane do archiwum); 4. kiedy (dokładne daty) i z jakich lat koperty były brakowane. 5. w jaki sposób są uporządkowane koperty dowodowe (np. alfabetycznie, zgodnie z pierwszym/ostatnim numerem dowodu, czy innym - jeśli tak to jakim); 6. wskazanie Archiwum Państwowego właściwego do przekazywania dokumentacji archiwalnej z urzędu. Powołując się na przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wnioskodawca stanął na stanowisku, że zakres dat przechowywanych kopert dowodowych oraz informacja o ich przekazaniu lub braku przekazania do archiwum państwowego nie stanowią danych osobowych, lecz są informacją o zasobie dokumentacji wytworzonej w ramach realizacji zadań publicznych. Pismem z dnia 21 maja 2026 r. Wójt Gminy Potęgowo poinformował wnioskodawcę, że: 1. W archiwum zakładowym przechowywane są koperty dowodowe osób zmarłych od roku 2000 do bieżącego roku. 2. Koperty dowodowe nie zostały przekazane do Archiwum Państwowego. 3. Informacją publiczną nie są zdarzenia przyszłe, wobec czego w niniejszym przypadku zakres zapytania nie obejmuje informacji publicznej. 4. Koperty ułożone są alfabetycznie według nazwisk. Archiwum właściwe do przekazania dokumentacji archiwalnej to Archiwum Państwowe w Koszalinie, Oddział w Słupsku. Następnie, pismem z dnia 12 czerwiec 2026 r. Wójt Gminy Potęgowo uzupełnił udzieloną wnioskodawcy odpowiedź na pytanie pierwsze (dotyczące przechowywania kopert dowodowych osób zmarłych) wskazując, że koperty dowodowe osób zmarłych, pochodzące z okresu sprzed 2000 r., znajdują się w zasobie stanowiska ds. ewidencji ludności i dowodów osobistych, gdzie są przechowywane zgodnie z obowiązującymi zasadami prowadzenia dokumentacji. W złożonej skardze na bezczynność M. R. zarzucił Wójtowi Gminy Potęgowo naruszenie: 1. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez nienależyte wykonanie obowiązku udostępnienia informacji publicznej i udzielenie odpowiedzi niepełnej oraz wprowadzającej w błąd; 2. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez przekroczenie 14-dniowego terminu na udostępnienie pełnej i rzetelnej informacji; 3. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP - w zakresie prawa obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej. Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Wójta Gminy Potęgowo do pełnego i rzetelnego rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na świadome podawanie informacji sprzecznych z ustaleniami kontroli Archiwum Państwowego; 4. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości z uwagi na rażące naruszenie prawa polegające na celowym wprowadzeniu w błąd i udzieleniu nieprawdziwej informacji publicznej. 5. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że organ udzielił informacji lakonicznych i jak się później okazało nieprawdziwych. Wskazano bowiem, że w archiwum zakładowym znajdują się dokumenty jedynie od roku 2000, a zapytanie o plany przekazania dokumentacji uznano za niebędące informacją publiczną. Całkowicie pominięto kwestię brakowania dokumentacji. Z pisma Archiwum Państwowego w Koszalinie z dnia 3 czerwca 2026 r. wynika jednak zgoła odmienny stan faktyczny. Kontrola z marca 2026 r. wykazała istnienie ok. 30 mb dokumentacji, w tym sprzed 2000 r., która jest nieuporządkowana i nieujęta w ewidencji. Dopiero po poinformowaniu, że urząd podaje odmienne stanowisko, w dniu 12 czerwca 2026 r., organ przesłał "uzupełnienie", przyznając fakt posiadania starszej dokumentacji, lecz wciąż posługując się ogólnikami ("sprzed 2000 roku") zamiast podania wnioskowanych dat skrajnych. Postępowanie organu wyczerpuje znamiona bezczynności, albowiem organ nie odpowiedział na wszystkie pytania (brakowanie) oraz udzielił odpowiedzi wymijającej w zakresie planów (błędna wykładnia pojęcia informacji publicznej). Organ błędnie uznał, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej z tego względu, iż dotyczy "zdarzeń przyszłych". Stanowisko to pozostaje niezasadne zarówno w świetle charakteru żądanej informacji, jak i utrwalonego rozumienia pojęcia informacji publicznej wynikającego z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wnioskowana informacja nie dotyczy hipotetycznych, przyszłych i nieistniejących zdarzeń, lecz sposobu realizacji przez organ konkretnego obowiązku publiczno-prawnego, związanego z przekazaniem dokumentacji archiwalnej do właściwego archiwum państwowego. Jak wskazało Archiwum Państwowe w Koszalinie, dokumentacja kategorii A (czyli zawierająca dokumenty wytworzone do 1979 włącznie), dotycząca osób zmarłych do 1999 r. powinna zostać przekazana do dnia 30 czerwca 2027 r. Oznacza to, że obowiązek ten ma charakter skonkretyzowany zarówno co do przedmiotu, jak i terminu jego wykonania. W konsekwencji organ powinien dysponować informacjami dotyczącymi przygotowania realizacji tego obowiązku, w szczególności w zakresie planowania przekazania dokumentacji, harmonogramu działań, stopnia przygotowania zasobu lub przewidywanego terminu przekazania akt. Informacje tego rodzaju odnoszą się bezpośrednio do działalności organu władzy publicznej oraz sposobu wykonywania przez niego ustawowych obowiązków, a zatem stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p. Organ nie może uchylać się od udostępnienia informacji publicznej wyłącznie poprzez zakwalifikowanie jej jako odnoszącej się do "przyszłych działań", jeżeli działania te wynikają z istniejącego obowiązku prawnego i wymagają bieżących czynności organizacyjnych oraz planistycznych. Przedmiotem wniosku nie było żądanie stworzenia nowej informacji ani przedstawienia hipotetycznych rozważań organu, lecz udostępnienie informacji dotyczących rzeczywistego procesu wykonywania obowiązków archiwalnych ciążących na organie. Tym samym odmowa udostępnienia informacji z powołaniem się na rzekomy brak przymiotu informacji publicznej pozostaje bezpodstawna. Co jednak najistotniejsze, w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie informacji mylnej, nieprecyzyjnej i sprzecznej z obiektywnymi ustaleniami kontrolnymi nie stanowi realizacji obowiązku ustawowego. Na prośbę o wskazanie zakresu dat przechowywanych w urzędzie kopert dowodowych osób zmarłych urząd najpierw wskazał "po 2000", a później w uzupełnieniu, że i "przed 2000", tymczasem "zakres dat" należy rozumieć jako podanie przedziału co najmniej dwóch dat skrajnych "od" i "do", w przypadku, kiedy między datą początkową i końcową nie ma braków w dokumentacji. Należy też zwrócić uwagę, iż twierdzenie organu, że dokumentacja jest przechowywana "zgodnie z obowiązującymi zasadami", w świetle zaleceń pokontrolnych AP, jest jawnym wprowadzaniem wnioskodawcy w błąd. Ze stanowiska Archiwum Państwowego w Koszalinie jasno wynika, że w czasie kontroli przeprowadzonej dnia 27 marca 2026 r. dokumentacja była przechowywana w stanie nieuporządkowanym, brak był ewidencji zbioru. Zbiór mimo upływu lat i obowiązku nie został przyjęty na stan archiwum zakładowego, ani nie został przekazany do AP. W związku z tym wydano zalecenie uporządkowania i zaewidencjonowania dokumentacji do dnia 31 marca 2027 r. Archiwum do dnia odpowiedzi na pismo, tj. 3 czerwca 2026 nie zostało poinformowane o dokonaniu zobowiązań przez urząd. Należy zatem uznać, że stwierdzenie "zgodnie z obowiązującymi zasadami" jest nieprawdziwe i niezgodne ze stanem faktycznym na dzień wysłania pisma. Bezczynność organu w sprawie ma charakter kwalifikowany (rażący), gdyż organ dysponował wiedzą o rzeczywistym stanie zasobu (po kontroli), a mimo to w maju 2026 r. udzielił odpowiedzi nieprawdziwej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Potęgowo wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że odpowiedź na wniosek została przekazana wnioskodawcy w dniu 21 maja 2026 r., z zachowaniem obowiązujących terminów wynikających z przepisów drogą elektroniczną. Następnie, w związku z koniecznością doprecyzowania oraz rozszerzenia wcześniej przekazanych informacji, w dniu 12 czerwca 2026 r. przekazano uzupełnienie odpowiedzi, obejmujące dodatkowe wyjaśnienia i informacje pozostające w zakresie złożonego wniosku. W odpowiedzi na zarzut nienależytego wykonania obowiązku udostępnienia informacji publicznej oraz udzielenia odpowiedzi niepełnej i wprowadzającej w błąd organ wskazał, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej został wykonany zgodnie z przepisami ustawy. Organ udzielił bowiem odpowiedzi w dniu 21 maja, przekazując informacje pozostające w jego posiadaniu oraz odpowiadające zakresowi złożonego wniosku. Następnie, kierując się zasadą rzetelności i przejrzystości działania administracji publicznej oraz dążąc do wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, w dniu 12 czerwca przekazano uzupełnienie udzielonej odpowiedzi, zawierające dodatkowe informacje pozostające w dyspozycji organu. Okoliczności te świadczą o tym, że organ dochował należytej staranności przy realizacji obowiązku wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jego działania były ukierunkowane na jak najpełniejsze zaspokojenie żądania wnioskodawcy. Przekazane informacje odpowiadały stanowi faktycznemu i prawnemu znanemu organowi na dzień ich udzielenia i nie miały na celu wprowadzenia wnioskodawcy w błąd. Ewentualny brak niektórych informacji w pierwszej odpowiedzi nie może być utożsamiany z nienależytym wykonaniem obowiązku udostępnienia informacji publicznej ani świadomym wprowadzeniem w błąd, zwłaszcza że organ dobrowolnie przekazał ich uzupełnienie pismem z dnia 12 czerwca 2026 r. Działanie to potwierdza należytą staranność organu oraz wolę zapewnienia pełnej realizacji prawa dostępu do informacji publicznej i niezasadność zarzutu. W odpowiedzi na zarzut przekroczenia 14-dniowego terminu na udostępnienie pełnej i rzetelnej informacji publicznej organ podkreślił, że do udostępnienia informacji doszło w dniu 21 maja 2026 r., a więc z zachowaniem ww. terminu. Tym samym obowiązek ustawowy został wykonany w terminie przewidzianym przez ustawodawcę. Przesłanie w dniu 12 czerwca 2026 r. dodatkowych informacji stanowiło przejaw dochowania należytej staranności oraz dążenia do jak najpełniejszego wyjaśnienia sprawy, nie zaś potwierdzenie niewykonania obowiązku w ustawowym terminie. Sam fakt przekazania uzupełnienia odpowiedzi nie oznacza, że doszło do przekroczenia terminu na udostępnienie informacji publicznej, skoro zasadnicza odpowiedź została udzielona w ustawowym terminie. Późniejsze przekazanie dodatkowych wyjaśnień lub uzupełniających informacji nie może być interpretowane jako przekroczenie terminu ustawowego ani jako nienależyte wykonanie obowiązków przez organ. Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP organ wyjaśnił, że zapewnił realizację prawa dostępu do informacji publicznej poprzez udostępnienie żądanych informacji w dniu 21 maja 2026 r., tj. z zachowaniem ustawowego terminu, uzupełniając pierwotną odpowiedź. Świadczy to, że organ nie tylko zrealizował obowiązek wynikający z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP ale także podjął dodatkowe czynności zmierzające do zapewnienia wnioskodawcy jak najszerszego dostępu do posiadanych informacji. Okoliczność przekazania uzupełniających wyjaśnień nie może być interpretowana jako naruszenie konstytucyjnego prawa do informacji, lecz stanowi przejaw dochowania należytej staranności przez organ w realizacji tego prawa. Organ nie zgodził się też z twierdzeniem, że przekazane informacje były niepełne lub wprowadzały w błąd. Udzielona odpowiedź odpowiadała stanowi faktycznemu i prawnemu znanemu organowi na dzień jej sporządzenia oraz obejmowała informacje będące w jego posiadaniu i mieszczące się w zakresie złożonego wniosku. Przekazanie uzupełnienia nie oznacza, że pierwotna odpowiedź była wadliwa, lecz stanowi wyraz dbałości o pełną realizację prawa dostępu do informacji publicznej. Ustosunkowując się do wniosku o wymierzenie grzywny organ zaznaczył, że biorąc pod uwagę fakt, iż organ udzielił informacji publicznej w ustawowym terminie a następnie uzupełnił tę informację w kolejnym miesiącu, brak jest podstaw do uznania, że mamy do czynienia ze szczególnie drastycznym przypadkiem zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Natomiast odnosząc się do zarzutu nieudzielenie informacji w zakresie planowanego terminu przekazania dokumentacji zawierającej dokumenty wytworzone do 1979 r. organ pozostał na stanowisku, że taka informacja nie jest informacją publiczną. Informacja publiczna powinna bowiem istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych przez podmiot zobowiązany i tylko w takiej formie może być udostępniona. Natomiast sam wniosek nie może służyć wytworzeniu takiej informacji, tak więc wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej. Organ nie był w posiadaniu informacji o planowanym terminie przekazania dokumentacji zawierającej dokumenty wytworzone do 1979 r., ponieważ nie zaplanował dotychczas, w jakim konkretnie terminie przekaże dokumentację do Archiwum Państwowego. Organ nie wytworzył dokumentu, np. harmonogramu czynności związanych z przekazaniem dokumentacji do archiwum. Jak wskazuje sam skarżący, data przekazania dokumentacji to data do 30 czerwca 2027 r. ale organ do dnia dzisiejszego nie zaplanował konkretnego terminu. Zapytanie skarżącego ponadto nie dotyczyło stopnia zaawansowania prac w związku z realizacją zaleceń pokontrolnych Archiwum Państwowego. Strona skarżąca zwróciła się o udzielenie informacji publicznej w zakresie planowanego terminu przekazania dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W rozpoznanej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność Wójta Gminy Potęgowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – w skrócie "u.d.i.p."). Przepisy tej zatem ustawy odgrywają kluczową rolę dla ustalenia czy wymieniony organ i w jakim zakresie rzeczywiście pozostawał w zarzucanej mu bezczynności. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej. Przechodząc do istoty sprawy wskazania wymaga, że zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi (organowi) bezczynność. Ustawa o dostępie do informacji publicznej definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych oraz stanowi, że podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W tym też kontekście rozpatrywać należy uszczegółowienie informacji stanowiących informację publiczną zawarte w art. 6 ust. 1 tej ustawy. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydująca jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji. Dziedziny aktywności, które dotyczą spraw publicznych wymienione w art. 6 u.d.i.p. obejmują zatem: politykę zewnętrzną i wewnętrzną państwa (ust. 1), sposób organizacji i zasady funkcjonowania podmiotów publicznych (ust. 2-3), dokumenty wytworzone w ramach działalności podmiotów publicznych (ust. 4) i majątek publiczny (ust. 5). Zaznaczenia wymaga, że przedmiotem informacji publicznej jest więc nie każde działanie władzy publicznej, lecz tylko takie, które zawiera pewien dodatkowy element w postaci "sprawy publicznej". Sprawą publiczną, w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, jest działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jednocześnie pamiętać należy, że prawo, o którym mowa nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo obywateli do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu czy każdej informacji będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. W tym miejscu należy też podkreślić, że także z uwagi na złożoność żądanej informacji czy też czas jej przygotowania dostęp do informacji publicznej może "trudniejszy", bowiem udostępnienie takiej informacji może być uzależnione od spełnienia przez wnioskodawcę dodatkowych wymogów (zob. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy ustawy stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do art. 13 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1), przy czym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z przywołanych przepisów wynika zatem wprost, że organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21). Pamiętać jednocześnie należy, że właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi bowiem o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. Nawet przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1737/10). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są organy władzy publicznej, a tymi są niewątpliwie organy samorządowe (zob. pkt 21 komentarza do art. 4 u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, WKP 2023). W niniejszej sprawie spełniony pozostawał zatem podmiotowy zakres zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem adresatem wniosku dostępowego i potencjalnym dysponentem żądanej przez skarżącego informacji publicznej niewątpliwie był Wójt Gminy Potęgowo. Stosownie bowiem do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 662 ze zm.) ustawy mogą nakładać na gminę obowiązek wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 60 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1753 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.d.o.") organy gmin oraz konsulowie Rzeczypospolitej Polskiej gromadzą i przechowują dokumentację związaną z dowodami osobistymi. Stosownie zaś do art. 61 u.d.o. dokumentację związaną z dowodami osobistymi przechowuje się przez 10 lat, licząc od dnia 1 stycznia roku następnego od daty zgonu posiadacza dowodu osobistego (ust. 1), natomiast dokumentacja związana z dowodami osobistymi podlega brakowaniu na zasadach i w trybie przepisów wydanych na podstawie art. 5 ust. 2 i 2b ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, przy czym dla dokumentacji przechowywanej przez konsulów Rzeczypospolitej Polskiej dyrektorem właściwego miejscowo archiwum państwowego jest Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych lub upoważniony przez niego dyrektor archiwum państwowego (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 62 ust. 3 u.d.o. dokumentację związaną z dowodami osobistymi sporządzoną w formie papierowej przechowuje się zgrupowaną w kopertach dowodowych oznaczonych imieniem i nazwiskiem osoby, imieniem ojca, datą urodzenia, numerem PESEL oraz serią i numerem dowodu osobistego. W konsekwencji, w ocenie Sądu, przedstawione przez skarżącego we wniosku dostępowym z dnia 8 maja 2026 r. żądanie odnoszące się do informacji dotyczących przechowywania w Urzędzie Gminy w Potęgowie dokumentacji związanej z dowodami osobistymi osób zmarłych (w zakresie dotyczącym wskazania: dat przechowywanych w Urzędzie kopert, sposobu ich przechowywania, informacji o brakowaniu przez organ kopert, ich ewentualnego przekazania do wskazanego właściwego dla organu Archiwum Państwowego), zasadniczo dotyczyło zagadnień przedmiotowo mieszczących się w prawie do ich udostepnienia w trybie dostępu do informacji publicznej, wskazanych w przepisach art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a/, d/ i f/ u.d.i.p. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu wymagało stwierdzenia, że w niniejszej sprawie organ rozpoznając przedmiotowy wniosek dostępowy udzielił wnioskodawcy niepełnej informacji. Przyjąć bowiem należało, że wnioskodawcy udzielona została w pełni odpowiedź na pytania 2., 5. i 6. przedmiotowego wniosku. Odnośnie natomiast pytania 3. należało zgodzić się ze stanowiskiem organu, że "informacją publiczną nie są zdarzenia przyszłe". Istotnie, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź informacji, których organ nie wytworzył, nie jest w ich posiadaniu lub zdarzeń przyszłych (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1187/21). Zaznaczenia też wymaga, że organ w odpowiedzi na skargę dodatkowo wyjaśnił, że aktualnie nie jest w posiadaniu wytworzonego dokumentu, z którego wynikałoby na kiedy konkretnie zaplanował przekazanie omawianej dokumentacji (np. harmonogramu czynności związanych z przekazaniem dokumentacji do Archiwum), a zatem przyjąć należy, iż organ w istocie nie dysponował informacją "w jakim zakresie i terminie" planowane jest przekazanie dokumentacji do Archiwum, dlatego w tym zakresie nie sposób było podzielić stanowiska skarżącego, że organ pozostaje w bezczynności. Zgodzić natomiast należy się ze skarżącym, że organ nie udzielił bądź udzielił w sposób niepełny (nieprecyzyjny) informacji publicznej wskazanej w punkcie 1. i 4. przedmiotowego wniosku. Mianowicie, organ w ogóle nie wypowiedział się co do zapytania odnośnie "kiedy (dokładne daty) i z jakich lat koperty były brakowane" (pkt 4). Natomiast w odniesieniu do zapytania o informację o wskazanie "zakresu dat przechowywanych w urzędzie kopert dowodowych osób zmarłych" (pkt 1), organ najpierw wyjaśnił, że "w archiwum zakładowym przechowywane są koperty dowodowe osób zmarłych od roku 2000 do bieżącego roku", natomiast już po wniesieniu skargi "doprecyzował" swoją odpowiedź wskazując dodatkowo, że "koperty dowodowe osób zmarłych, pochodzące z okresu sprzed 2000 r., znajdują się w zasobie stanowiska ds. ewidencji ludności i dowodów osobistych, gdzie są przechowywane zgodnie z obowiązującymi zasadami prowadzenia dokumentacji". Wobec tak udzielonej odpowiedzi na omawiane żądanie wniosku dostępowego należało zgodzić się ze skarżącym, że udzielona w tym zakresie odpowiedź jest co najmniej niepełna. Organ nie wskazał bowiem pełnego okresu ("zakresu dat"), z którego przechowywane są w Urzędzie koperty dowodowe osób zmarłych. Na podstawie pierwszej odpowiedzi można by wnioskować, że okresem tym jest okres od 2000 r. do bieżącego roku, jednakże z kolejnej odpowiedzi wynika, że w Urzędzie są przechowywane koperty dowodowe osób zmarłych także sprzed 2000 r., a zatem należy przyjąć, że organ w istocie nie udostępnił skarżącemu informacji publicznej odnośnie granicznej daty, od której dokumentacja ta jest nadal przechowywana w Urzędzie. Mając to na uwadze należało przyjąć, że w ustawowym terminie 14 dni od dnia wniesienia przedmiotowego wniosku dostępowego z dnia 8 maja 2026 r., skarżącemu w istocie nie udzielono informacji publicznej w zakresie odnoszącym się do informacji żądanej w punkcie 1 i 4, ani też w tym zakresie nie odmówiono udostępnienia żądanej informacji w przewidzianej dla takiego działania organu formie prawnej, a zatem w tej sytuacji należało przyjąć, iż organ w tym zakresie pozostaje w bezczynności. W konsekwencji, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązał Wójta Gminy Potęgowo do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 8 maja 2026 r. we wskazanym zakresie w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1. sentencji wyroku). Orzekając natomiast w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Rażące naruszenie prawa oznacza więc wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, niewątpliwego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Kierując się przedstawionymi kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przesłanki wskazujące na rażące naruszenie prawa nie miały w sprawie miejsca, albowiem nie ulega wątpliwości, że organ w ustawowym terminie odpowiedział na złożony wniosek dostępowy i zasadniczo udzielił odpowiedzi na większą część zawartego w nim żądania skarżącego, następnie, dodatkowo też uzupełniając swoją informację w zakresie punku 1. wniosku. Organ w istocie nie udostępnił żądanej informacji publicznej w zakresie jednego punktu (punktu 4.) wniosku dostępowego, czego w okolicznościach niniejszej sprawy w żaden sposób nie można klasyfikować jako ciężkiego naruszenia prawa. W ocenie Sądu niepełne rozpoznanie złożonego wniosku dostępowego nie było spowodowane zamierzonym działaniem organu, lekceważeniem wnioskodawcy czy też chęcią nieudostępnienia żądanej informacji, dlatego brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego charakteru wskazanej wadliwości w działaniu organu w niniejszej sprawie. Stwierdzając zatem, że Wójt Gminy Starogard Gdański dopuścił się bezczynności Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (punkt 2. sentencji wyroku). Sąd nie znalazł ponadto podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przeciwko zastosowaniu tego środka przemawia przedstawiona ocena o braku rażącego naruszenia prawa przez organ. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że sam fakt bezczynności nie stanowi dostatecznej przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy, wówczas przepis obligowałby wprost sąd do wymierzenia grzywny (czy przyznania sumy pieniężnej), a nie jedynie przewidywał taką możliwość. Przewidziane w ustawie jedynie fakultatywne działanie sądu w tym zakresie - bez sprecyzowania przesłanek przyznania grzywny - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy od oceny sądu, a przesądzające są konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej (co tyczy się również wymierzenia organowi grzywny) winno być zastrzeżone jedynie do istotnych uchybień zasadzie efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Wr 40/17). Przyznanie grzywny czy sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 294/16). Taka też sytuacja w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie występuje, dlatego Sąd w tym zakresie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 3. sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie 4. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Wójta Gminy Potęgowo na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 100 zł, na które składa się wysokość uiszczonego wpisu. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku i sprowadzają się do konieczności rozpoznania wniosku skarżącego na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).