III SAB/Gd 241/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2026 r. sprawy ze skargi R.M. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Gdańska do rozpoznania wniosku skarżącego R.M. z dnia 30 czerwca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów od 1 do 9 oraz od 14 do 35, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w rozpoznaniu wniosku skarżącego R.M. w zakresie objętym punktem 1. sentencji wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta Miasta Gdańska na rzecz skarżącego R.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. R. M. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący"), wnioskiem datowanym na dzień 30 czerwca 2025 r. (wpływ do organu w dniu 1 lipca 2025 r.), wystąpił do Prezydenta Miasta Gdańska (dalej: "organ"), w trybie informacji publicznej, o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: 1. Czy Urząd Miejski w Gdańsku wykorzystywał w 2016 r. system informatyczny klasy ERP do zarządzania informacjami związanymi z nieruchomościami objętymi wieczystym użytkowaniem? Jaka jest nazwa tego systemu? 2. Czy system jest wciąż wykorzystywany? 3. Czy system w okresie od 7 kwietnia 2016 r. do 4 listopada 2016 r. przetwarzał dane o stanie zaległości z tytułu opłat za wieczyste użytkowanie nieruchomości przy ul. K. G. [...] (KW: [...]? 4. Czy system generował zaświadczenia/zestawienia o stanie zaległości w opłatach za wieczyste użytkowanie? 5. Czy system ewidencjonował wnioski o wydanie oraz wydawane zaświadczenia / zestawienia? 6. Czy system ewidencjonował fakt wniesienia lub wysokość opłaty w wysokości 17 zł wnoszonych za wydanie zaświadczenia/zestawienia o stanie zaległości w opłatach za wieczyste użytkowanie? 7. Czy w systemie odnotowano wnioski, opłaty lub dowody wydawania zaświadczeń/zestawień o wysokości opłaty oraz stanie zaległości w opłatach z tytułu wieczystego użytkowania dotyczących nieruchomości przy ul. K. G. [...] (KW: [...])? Jeśli tak, proszę o potwierdzenie bez ujawniania danych osobowych wnioskodawców. 8. Czy system informatyczny prowadzi dzienniki zdarzeń [logi] rejestrujące wszystkie operacje użytkowników, w tym logowania, wydruki, tworzenie, modyfikację i usuwanie dokumentów? 9. Kto i kiedy ostatni raz uzyskiwał dostęp do danych nieruchomości przy ul. K. G. [...] w systemie przed złożeniem mojego wniosku z 15 kwietnia 2025 r.? 10. Czy Pani E. Ł., pełniąca obowiązki zastępczyni Prezydenta Miasta Gdańska, czy dochowała należytej staranności poprzez zweryfikowanie stanu faktycznego w systemach informatycznych Urzędu przed złożeniem fałszywego oświadczenia odnośnie rzekomego nie wydawania przez UMGD zaświadczeń/zestawień wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości? 11. Jeśli tak, proszę wskazać z nazwy oraz funkcji każdy system informatyczny, w którym dokonano weryfikacji oraz datę sprawdzenia, a także wyjaśnić, na czym to sprawdzenie i weryfikacja stanu faktycznego w ewidencji elektronicznej polegały. 12. Proszę o przedstawienie pisemnej dokumentacji z przeprowadzonej weryfikacji (protokół, notatka służbowa) zawierającej dokładny czas trwania weryfikacji, listę sprawdzonych systemów oraz podpisy osób przeprowadzających weryfikację. 13. Czy przed udzieleniem odpowiedzi konsultowano się z działem prawnym Urzędu w kontekście sprawy o sygnaturze [...]? 14. Kto oprócz UMGD przechowuje backup (kopie bezpieczeństwa) plików pamięci systemu ERP z roku 2016 oraz czy jest to Ministerstwo Finansów? 15. Czy Urząd wykonywał regularne kopie zapasowe systemów w 2016 r.? Czy kopie z okresu od 7 kwietnia 2016 r. do 4 listopada 2016 r. są nadal dostępne i możliwe do odtworzenia? 16. Czy, kiedy oraz według jakich procedur niszczono dokumentację z 2016 r. dotyczącą zaświadczeń/zestawień o wieczystym użytkowaniu oraz czy istnieje protokół zniszczenia dokumentacji konkretnie dotyczącej nieruchomości przy ul. K. G. [...]? 17. Ile łącznie zaświadczeń o stanie zaległości za wieczyste użytkowanie wydano w 2016 r. w całym Gdańsku z podziałem na miesiące? 18. Czy w okresie od 7 kwietnia 2016 r. do 4 listopada 2016 r. wydawano zaświadczenia o stanie zaległości za wieczyste użytkowanie dla innych nieruchomości przy ul. K. G. (numery: [...])? 19. Czy dokumentacja dotycząca wydawania zaświadczeń dla nieruchomości wymienionych w pytaniu 18 została zachowana? 20. Czy procedury wydawania zaświadczeń były identyczne dla wszystkich nieruchomości przy tej ulicy? 21. W kontekście odpowiedzi na pytania 17-20, proszę o wyjaśnienie, z jakich przyczyn dokumentacja dotycząca nieruchomości przy ul. K. G. [...] miałaby być niedostępna, mimo funkcjonujących systemów i procedur. 22. Czy Urząd Miejski w Gdańsku w rocznych sprawozdaniach finansowych, raportach budżetowych lub innych zagregowanych dokumentach finansowych ewidencjonował przychody z opłat skarbowych (17 zł za zaświadczenia/zestawienia niepodatkowe) wpływających do Urzędu w okresie od 7 kwietnia 2016 r, do 4 listopada 2016 r.? 23. Proszę o przedstawienie miesięcznych zestawień przychodów z opłat skarbowych za zaświadczenia dotyczące wieczystego użytkowania dla każdego miesiąca 2016 r. 24. Czy w zestawieniach z pytania 23 uwzględniono przychody z opłat za zaświadczenia dotyczące nieruchomości przy ul. K. G. [...]? 25. Jak w budżecie rozliczono przychody z opłat wnoszonych do Urzędu w 2016 r. za wydawanie zaświadczeń/zestawień o stanie zaległości w opłatach z tytułu wieczystego użytkowania – czy były one ujmowane jako osobna pozycja budżetowa, czy włączone do ogólnych przychodów? Jaka jest podstawa prawna takiego rozliczenia? 26. Czy system księgowy Urzędu zachował dowody opłat wnoszonych do Urzędu z tytułu zaświadczeń/zestawień dotyczące nieruchomości przy ul. K. G. [...] - wydawanych w okresie od 7 kwietnia 2016 r. do 4 listopada 2016 r.? 27. Jakie rodzaje zaświadczeń niepodatkowych, zestawień lub innych dokumentów związanych z wieczystym użytkowaniem wydawał Urząd w 2016 r.? Proszę wymienić pełną listę rodzajów/typów tych dokumentów z podstawą prawną wydania każdego rodzaju dokumentu. 28. Czy zestawienia odnośnie zaległości w opłatach z tytułu wieczystego użytkowania traktowano jako zaświadczenia niepodatkowe podlegające opłacie skarbowej (np. 17 zł), czy jako inne dokumenty? 29. Czy dla każdego rodzaju/typu dokumentu prowadzono odrębne rejestry, a jeśli tak, czy są one dostępne dla okresu od 7 kwietnia 2016 r. do 4 listopada 2016 r.? 30. Czy w rejestrach z pytania 29 figurują wpisy dotyczące nieruchomości przy ul. K. G. [...]? 31. Czy w 2016 r. Urząd był uprawniony wydawać dokumenty stwierdzające stan zaległości w opłatach za wieczyste użytkowanie, które nie podlegały opłacie w wysokości 17 zł? Jeśli tak, proszę wskazać, jakie to były dokumenty. 32. Czy w okresie od 7 kwietnia 2016 r. do 4 listopada 2016 r. Urząd pobrał jakiekolwiek opłaty z tytułu pełnomocnictwa przy wnioskach o wydanie zaświadczeń/zestawień związanych z wieczystym użytkowaniem nieruchomości przy ul. K. G. [...]? Jeżeli tak, jaka była wysokość sumy pobranych opłat? 33. Czy istnieją jakiekolwiek dowody (pokwitowania, wpisy w rejestrach, notatki służbowe, korespondencja mailowa urzędników) potwierdzające wydanie zaświadczeń i zestawień odnośnie zaległości w opłatach z tytułu wieczystego użytkowania dotyczących nieruchomości przy ul. K. G. [...] w okresie od 7 kwietnia 2016 r. do 4 listopada 2016 r.? 34. Czy w aktach Wydziału Skarbu, Wydziału Finansowego lub innych jednostek Urzędu zachowały się notatki, korespondencja lub dokumenty z okresu od 7 kwietnia 2016 r. do 4 listopada 2016 r., które mogą wskazywać na wydanie zaświadczeń i zestawień odnośnie zaległości w opłatach z tytułu wieczystego użytkowania związanych z nieruchomością przy ul. K. G. [...]? 35. Proszę wymienić z imienia i nazwiska oraz stanowiska wszystkich urzędników, którzy w okresie od 7 kwietnia 2016 r. do 4 listopada 2016 r.: a/ byli odpowiedzialni za wydawanie w imieniu Urzędu Miejskiego zaświadczeń/zestawień o stanie zaległości w opłacie wieczystego użytkowania w obszarze terytorialnym przedmiotowej nieruchomości tj.: ul. K. G. [...] w G.; b/ mieli upoważnienie wydawać w imieniu Urzędu Miejskiego zaświadczenia/zestawienia o stanie zaległości w opłacie wieczystego użytkowania, dla obszaru całego Miasta Gdańsk (niewyłącznie odnośnie przedmiotowej nieruchomości). Pytania zostały ujęte w kategoriach tematycznych: systemy informatyczne i ewidencja elektroniczna (pytania od 1 do 9), weryfikacja proceduralna i należyta staranność (pytania od 10 do 13), archiwizacja i kopie zapasowe (pytania od 14 do 16), analiza porównawcza (pytania od 17 do 21), ewidencja finansowa i księgowa (pytania od 22 do 26), rodzaje dokumentów i rejestry (pytania od 27 do 32) oraz dowody wydawania dokumentów (pytania od 33 do 35). Skarżący złożył przedmiotowy wniosek w związku z odpowiedzią organu z dnia 29 kwietnia 2025 r. udzieloną na jego pismo z dnia 15 kwietnia 2025 r. Skarżący wskazał na konieczność wyjaśnienia zniknięcia w Urzędzie Miejskim zaświadczeń/zestawień wydawanych w 2016 r. o stanie zaległości z tytułu opłat za wieczyste użytkowanie nieruchomości ul. K. G. [...] (KW: [...]) w związku z powództwem przeciwko Gminie Miasta Gdańska w sprawie [...]. Pismem z dnia 4 lipca 2025 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 14 lipca 2025 r.) organ poinformował wnioskodawcę, że w jego ocenie korespondencja dotychczas prowadzona z wnioskodawcą oraz treść wniosku z dnia 30 czerwca 2025 r. świadczą o próbie wykorzystania instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne. Działanie wnioskodawcy faktycznie zmierza do celu sprzecznego z legitymowanym prawnie celem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądane dane – jak podał sam wnioskodawca – są niezbędne do prowadzenia sprawy sądowej (cywilnej), której jest stroną. Żądana informacja ma zatem znaczenie wyłącznie indywidualne, będąc istotną tylko z perspektywy wnioskodawcy. Wnioskodawca zmierza do realizacji własnych interesów. Stanowi to wykorzystanie prawa do informacji na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych. Doszło zatem do nadużycia prawa do informacji publicznej. Z tych względów organ nie ma obowiązku udzielać informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, która w tym przypadku nie ma zastosowania. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Podał, że jest stroną postępowania cywilnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym G.-P. pod sygnaturą akt [...], w którym Gmina Miasta Gdańska występuje jako strona pozwana. Przedmiotem sporu jest m.in. kwestia wydawania przez Urząd Miejski w Gdańsku w 2016 r. zaświadczeń i zestawień dotyczących stanu zaległości z tytułu opłat za wieczyste użytkowanie nieruchomości przy ul. K. G. [...]. Od dnia złożenia wniosku upłynęło ponad 9 miesięcy, a do dnia wniesienia skargi organ nie udzielił informacji objętych wnioskiem, jak również nie wydał decyzji odmownej, mimo że stwierdził, że wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1/ art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez nieudostępnienie żądanej informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, 2/ art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez odmowę udostępnienia informacji publicznej w formie pisma, zamiast w drodze decyzji administracyjnej, czym pozbawiono skarżącego możliwości odwołania się od decyzji w trybie administracyjnym, 3/ art. 61 ust 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez bezpodstawne ograniczenie konstytucyjnego prawa obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, 4/ art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz zasady informowania stron, a także 5/ bezpodstawne powołanie się na konstrukcję "nadużycia prawa do informacji publicznej". Organ zakwalifikował wniosek skarżącego jako nadużycie prawa wyłącznie na tej podstawie, że wnioskowane dane mogą mieć znaczenie w postępowaniu sądowym, w którym skarżący jest stroną. Tymczasem sam fakt korzystania z prawa do informacji publicznej w toku sprawy sądowej nie stanowi nadużycia tego prawa. Orzecznictwo NSA i Trybunału Konstytucyjnego jednoznacznie wskazuje, że prawo do informacji publicznej realizowane jest niezależnie od motywacji wnioskodawcy, a nadużycie prawa dotyczy sytuacji wyjątkowych. Nawet gdyby organ uznał, że zachodzi nadużycie prawa, powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji, a nie wystosować zwykłe pismo. W ocenie skarżącego organ celowo i świadomie unika wydania decyzji administracyjnej, pozbawiając skarżącego prawa do wniesienia odwołania. Kontekst sprawy wskazuje, że bezczynność organu może służyć ochronie interesów procesowych Gminy Miasta Gdańska jako strony pozwanej w postępowaniu cywilnym [...], co budzi wątpliwości co do bezstronności organu w realizacji obowiązku informacyjnego. W związku z powyższym wniósł o: 1/ zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 30 czerwca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w pełnym zakresie (pytania od 1 do 35), w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, ewentualnie w przypadku uznania, że część pytań zawartych we wniosku z dnia 30 czerwca 2025 r. nie podlega udostępnieniu w trybie informacji publicznej — zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie, w jakim organ uznaje odmowę za uzasadnioną oraz do merytorycznego rozpoznania wniosku w pozostałym zakresie, 2/ stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa — z uwagi na odmowę udzielenia informacji publicznej bez wydania wymaganej prawem decyzji administracyjnej, powoływanie się na konstrukcję "nadużycia prawa do informacji publicznej" w zwykłym piśmie zamiast w formie decyzji, a także zignorowanie wyraźnego żądania skarżącego o wydanie formalnej decyzji, 3/ wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 4/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Gdańska wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej braki formalne, względnie jej oddalenie. Organ zwrócił uwagę na fakt, że skarżący w dniu 15 kwietnia 2025 r. złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej, na który organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 29 kwietnia 2025 r., wskazując na brak posiadania szczegółowych informacji dotyczących podanego okresu (2016 rok) wynikający z przepisów dotyczących archiwizacji dokumentacji. Niezadowolenie z uzyskanej informacji oraz wcześniejsza odmowa przeprowadzenia kontroli w Urzędzie Miejskim w Gdańsku skłoniły skarżącego do późniejszych działań podjętych w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej. Przedmiotowy wniosek jest wnioskiem o uzupełnienie informacji publicznej i dotyczy tego samego przedmiotu sprawy i okresu, który miał podlegać udostępnieniu. Organ wyjaśnił, że informacje objęte wnioskiem dotyczą roku 2016, w chwili obecnej ich odtworzenie jest niemożliwe. Dokumentacja źródłowa, z której wynikać mogłaby wiedza dotycząca zagadnień poruszanych przez skarżącego nie jest już w posiadaniu organu. Nadto, wbrew zarzutom skargi, w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa do informacji publicznej organ nie ma obowiązku wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p., bowiem w takim przypadku wniosek nie podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedmiotowy wniosek został złożony w celu zgromadzenia dowodów koniecznych dla osiągnięcia korzystnego wyniku w postępowaniu cywilnym, którego stroną jest skarżący, co przesądza o uznaniu, że stanowi on nadużycie prawa do informacji publicznej. Organ odpowiedział na wniosek skarżącego pismem z dnia 4 lipca 2025 r., zatem nie pozostaje w bezczynności. W piśmie z dnia 9 czerwca 2026 r. (data stempla pocztowego) skarżący zwrócił uwagę, że w piśmie z dnia 4 lipca 2025 r. organ nie powołał się na okoliczność, że nie posiada żądanych informacji, a jedynie wskazał, że wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. Co więcej, znaczna część z 35 pytań nie dotyczy konkretnych dokumentów z 2016 r., lecz organizacji i działalności organu: systemów informatycznych wykorzystywanych przez organ (pytania 1-9); procedur archiwizacji i kopii zapasowych (pytania 14-16); statystyk wydanych zaświadczeń w skali całego miasta (pytania 17-21); prowadzenia ewidencji finansowej i księgowej (pytania 22-26) oraz rodzaju prowadzonych rejestrów dokumentów (pytania 27-32). Informacje te istnieją niezależnie od losów dokumentacji z 2016 r. i stanowią informację publiczną. Organ nie wyjaśnił, dlaczego również w tym zakresie miałby informacji nie posiadać. Motyw działania wnioskodawcy nie pozbawia informacji charakteru publicznego, w związku z czym organ był zobowiązany do wydania decyzji odmownej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Z powyższego wynika, że organ, do którego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany, zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu jego załatwienie, tj. udostępnienie żądanych informacji, jeżeli jest w ich posiadaniu bądź też wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia ze wskazaniem podstawy takiego rozstrzygnięcia. W tym zakresie organ związany jest 14-dniowym terminem, jaki ustawodawca nakłada na niego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W sytuacji, gdy informacja nie może być udostępniona w tym czasie, organ zobowiązany jest do powiadomienia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, a informacja taka również powinna zostać wystosowana w terminie 14 dni od otrzymania wniosku, co wynika z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W terminie 14 dni organ powinien także powiadomić wnioskodawcę, że nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji, a w przypadku, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, w powyższym terminie powinien poinformować wnioskodawcę, że informacja, nie będąca informacją publiczną, nie zostanie udostępniona. W żadnym zatem przypadku organ nie powinien pozostawić wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi, a odpowiedź ta powinna być udzielona najpóźniej 14 dnia od otrzymania wniosku. W niniejszej sprawie organ odpowiedział na wniosek skarżącego, który wpłynął do organu w dniu 1 lipca 2025 r. w ustawowym terminie, bowiem uczynił to pismem z dnia 4 lipca 2025 r., które doręczono skarżącemu 14 lipca 2025 r. Nie oznacza to jednak, że organ wywiązał się właściwie z ustawowego obowiązku. Odpowiadając na wniosek skarżącego datowany na dzień 30 czerwca 2025 r., który zawierał 35 pytań organ stwierdził w istocie jedynie, że skarżącemu żądane informacje są niezbędne do prowadzenia postępowania cywilnego, w którym stroną jest także Gmina Miasta Gdańska, wobec czego działanie skarżącego jest nadużyciem prawa do informacji publicznej, a zatem organ nie ma obowiązku udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem nie ma ona zastosowania. Odnosząc się do powyższego stanowiska należy zwrócić uwagę, że uznanie przez organ, że okoliczności złożenia przez skarżącego wniosku wskazują na zaistnienie przesłanek nadużycia prawa do informacji publicznej z uwagi na trwający proces cywilny między skarżącym a Gminą Miasta Gdańska, bowiem wniosek dotyczy informacji , które - co sam skarżący przyznaje - mogłyby być przedstawione w postępowaniu sądowym, w którym Gmina jest stroną pozwaną, nie pozbawia takiego wniosku przymiotu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych właściwą reakcją organu w takiej sytuacji jest wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na nadużycie przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej (por. przykładowo wyroki NSA z 29 września 2023 r., III OSK 5517/21; z 24 marca 2023 r., III OSK 7440/21; z 26 marca 2024 r., III OSK 1586/22; z 12 lipca 2024 r., III OSK 2604/23; z 20 września 2024 r., III OSK 3315/23; z 7 maja 2026 r., III OSK 1824/25, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych , dalej "CBOSA"), a nie udzielenie pisemnej odpowiedzi, że doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej. Jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, których organ nie posiada lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane informacje nie mieszczą się w pojęciu objętym u.d.i.p., że informacji nie posiada lub że przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu. Podkreślić przy tym należy, że odmowa udostępnienia żądanych informacji z powołaniem się na nadużycie prawa ma charakter wyjątkowy. Dodać też trzeba, że aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne uznaje za nieprawidłowe stanowisko, w myśl którego jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek nie dotyczy sprawy publicznej. Wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty skierowany jest na realizację tego prawa (tak np. NSA w wyroku z dnia 24 marca 2023 r. III OSK 7440/21, CBOSA). Zauważyć należy, że działanie organu na skutek złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej nie jest działaniem podejmowanym w postępowaniu normowanym przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. sprawia, że do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, jak i do takiej decyzji - z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p.- znajdują zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem rozpoznając skargę na bezczynność organu w sprawie o udostępnienie informacji publicznej Sąd bada jedynie, czy organ zachował się w sposób wymagany ustawą o dostępie do informacji publicznej poprzez ocenę działań/zaniechań organu na skutek złożonego wniosku, natomiast kwestia "nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2026 r. sygn. akt III OSK 381/26, CBOSA). Forma zwykłego pisma informującego o nieudzieleniu informacji z powodu nadużycia prawa nie daje gwarancji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i przedstawienia powodów kwalifikacji określonego zachowania jako nadużycia prawa; gwarancję taką daje natomiast zastosowanie formy decyzji administracyjnej. Forma ta sprawia, że realna staje się kontrola instancyjna decyzji odmownej, jak i kontrola sądowoadministracyjna (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2026 r. sygn. akt III OSK 381/26, CBOSA). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, datowanego na dzień 30 czerwca 2025 r., przy czym stwierdzenie to nie dotyczy punktów 10 – 13 wniosku, o czym niżej. W tej sytuacji Sąd, na mocy art. 149 §1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Prezydenta Miasta Gdańska do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie punktów od 1 do 9 oraz od 14 do 35 w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (punkt 1. sentencji wyroku). Sąd na podstawie art. 149a § 1 p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego w zakresie objętym punktem 1. sentencji wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2. sentencji wyroku). Należy zauważyć, że organ udzielił odpowiedzi skarżącemu na jego wniosek w ustawowym terminie, przy czym pozostawał w błędnym przekonaniu, że jego odpowiedź udzielona w formie zwykłego pisma jest wystarczająca. Skarżący podnosi w skardze, że organ ani nie udzielił odpowiedzi merytorycznej, ani nie wydał decyzji, mimo że od złożenia wniosku do wniesienia skargi minęło ponad 9 miesięcy. Jednak to skarżący, będąc przekonany o swoich racjach, przez kilka miesięcy nie podejmował działań zmierzających do ochrony swoich praw przed sądem, bowiem dopiero w kwietniu 2026 r. wniósł skargę na bezczynność organu. Sąd uznał ponadto, że organ nie pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku w części objętej punktami od 10 do 13. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien dotyczyć informacji o faktach i stanach istniejących w chwili udzielania tej informacji. Informacja publiczna dotyczy bowiem sfery faktów, istniejącego stanu rzeczy, czynności dokonanych przez organ władzy publicznej. Informacją publiczną nie są natomiast poglądy, wykładnia przepisów prawa, sfera przypuszczeń, informacje nie wytworzone, zdarzenia przyszłe. W świetle tych stwierdzeń pytanie nr 10 wniosku, dotyczące dochowania należytej staranności przez zastępcę Prezydenta Miasta Gdańska i zadane w tym właśnie kontekście nie dotyczy udostępnienia informacji o faktach, a wyrażenia przez organ publiczny poglądu czy też oceny postępowania wskazanej osoby. Pytanie to nie dotyczy zatem informacji publicznej. Pytania o numerach 11, 12 i 13 wniosku są natomiast ściśle związane z udzieleniem przez organ odpowiedzi na pytanie 10, wobec czego nie mogą być również uznane za pytania dotyczące sfery informacji publicznej. Z tych względów należało uznać, że odpowiedź organu, zawarta w piśmie z dnia 4 lipca 2025 r., o braku możliwości zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest wystarczającą reakcją na pytania od 10 do 13 wniosku. Z uwagi na to, że odpowiedź organu wystosowana była do skarżącego w ustawowym, 14- dniowym terminie, skarga w tej części, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu (punkt 3. sentencji wyroku). W sytuacji, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, właściwym zachowaniem organu, do którego wniosek został skierowany, jest udzielenie w ustawowym terminie w formie zwykłego pisma odpowiedzi, że żądana informacja nie jest informacją publiczną (że do tych informacji przepisy u.d.i.p. nie mają zastosowania). Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił także żądanie wymierzenia organowi grzywny (punkt 3. sentencji wyroku). Orzeczenie o wymierzeniu grzywny ma charakter fakultatywny, o czym świadczy posłużenie się przez ustawodawcę w art. 149 § 2 p.p.s.a. sformułowaniem "może". Jak już wskazano wyżej, organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w terminie ustawowym, zatem nie zlekceważył wniosku, który do niego skierował skarżący. Pozostawanie w błędnym przekonaniu o formie udzielenia odpowiedzi nie jest, w ocenie Sądu, wystarczające do nałożenia na organ grzywny, która pełni funkcję represyjną i prewencyjną. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego we wskazanej części organ powinien przeanalizować poszczególne punkty wniosku, a następnie – w zależności od wyników tej analizy - albo udzielić żądanych informacji w formie czynności materialno - technicznej , albo poinformować skarżącego zwykłym pismem, że organ nie jest w ich posiadaniu, albo też - w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia żądanych informacji ( wszystkich bądź niektórych) - wydać decyzję z uwzględnieniem treści art. 16 u.d.i.p. O zwrocie kosztów postępowania, na które składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 4. sentencji wyroku).