I GSK 1122/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Go 385/25 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia 16 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 7 maja 2026 r. sygn. akt I SA/Go 385/26 oddalił skargę [...] (skarżącego) na decyzję Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia 16 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania. W skardze kasacyjnej skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł w nim okoliczności związane z zaskarżoną decyzją oraz na konieczność zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Argumentował, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki zarówno w wymiarze prawnym jak i faktycznym. W ocenie wnoszącego, mogą one spowodować wszczęcie postępowania egzekucyjnego, co z uwagi na jego szczupłe zasoby finansowe spowoduje wszczęcie postępowania upadłościowego. Do wniosku nie załączył żadnych załączników i dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną, może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77). W sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 19 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Go 385/25 odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2026 r. sygn. akt I SA/Go 385/25 o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji z dnia 21 kwietnia 2026 r. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenia, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2026 r., sygn. akt I GZ 327/26 zostało oddalone. Istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest możliwość skorzystania przez adresata decyzji z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności (np. postanowienie NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1651/19). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle. W sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia 16 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne. Nie jest, zatem wystarczające powoływanie się przez skarżącego na same okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie przedstawił dokumentów uprawdopodobniających stanowisko zawarte we wniosku, a zwłaszcza obrazujących jego aktualną i rzeczywistą kondycję finansową. Wobec nie przedłożenia wraz z wnioskiem dokumentów, nie był w stanie ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie brak wykazania należycie uprawdopodobnionych okoliczności przemawiających za spełnieniem ustawowych przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej stoi na przeszkodzie pozytywnemu rozpatrzeniu złożonego wniosku. W ocenie NSA, w związku z niewykazaniem okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., złożony wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że poprzestanie na wskazaniu we wniosku jedynie na stwierdzeniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji może oznaczać dla niego ryzyko utraty płynności finansowej i brak możliwości regulowania bieżących zobowiązań nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie NSA, złożony wniosek w żadnej mierze nie obrazował rzeczywistej zdolności płatniczej i możliwości finansowych skarżącego. Aby zbadać, czy rzeczywiście konieczność zwrotu kwoty dofinansowania przypadającego do zwrotu może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wysokości wymaganej należności do jej aktualnej sytuacji materialnej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości wymaganego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jego przypadku zapłata tej kwoty wywoła straty materialne, które w sposób szczególnie ujemny wpłyną na prowadzenie działalności gospodarczej przez podmiot. Okoliczność ta uniemożliwia odniesienie się do rzeczywistej wielkości wszystkich ciążących na skarżącym zobowiązań finansowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek zawarty w skardze kasacyjnej nie został uzasadniony w sposób wystarczający, co uniemożliwiło Sądowi zbadanie relacji pomiędzy nałożonym obciążeniem, a sytuacją finansową wnioskodawcy. W aktach sprawy nie znajdują się szczątkowe informacje, dane lub dokumenty obrazujące stan majątkowy wnioskującego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro zatem skarżący nie przedstawił stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów pieniężnych, nie ma możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się jego sytuacja po wykonaniu decyzji. Nie da się również ocenić jakie skutki i szkody wystąpiłyby w stosunku do jego osoby w sytuacji egzekucji należnego świadczenia. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego, by nie naprawiło (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2016 r., sygn. akt I FZ 184/16, tamże). Oczywiste bowiem jest, że normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej jest powstanie dla strony określonych skutków finansowych, jednak nie oznacza to, że skutki te mają charakter nieodwracalny. Powstanie szkody majątkowej lub finansowej w wyniku wykonania zaskarżonego aktu jest – co do zasady – okolicznością odwracalną, albowiem istnieją prawne instytucje restytucji stanu pierwotnego lub rekompensaty tego rodzaju szkód (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2016 r., sygn. akt II GZ 1099/16). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie złożonego wniosku nie ma możliwości ustalenia, czy w stosunku do skarżącego zachodzi podstawa do zastosowania ochrony tymczasowej. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje zaś uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia