II SAB/Go 107/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Rady Rodziców Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] marca 2026 r., przekazanym przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w oryginale w dniu 18 sierpnia 2026 r., Rada Rodziców Szkoły Podstawowej im. [...] wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność ww. organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem Rady Rodziców z dnia [...] lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia, obejmującym również ocenę tego, czy podmiot wnoszący skargę posiada zdolność do wykonywania czynności przed sądami administracyjnymi (zdolność sądową). Negatywny wynik tejże oceny uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej, będącej stroną skarżącą, zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Problematykę zdolności występowania przed sądem administracyjnym jako strona reguluje art. 25 p.p.s.a., na mocy którego zdolność sądową mają osoby fizyczne, osoby prawne lub organy administracji publicznej (§ 1), państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3), a także organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, wedle którego z porównania przepisów regulujących zdolność sądową można jednoznacznie stwierdzić, że rada rodziców nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi. Nie posiada ona zdolności sądowej, gdyż nie jest osobą fizyczną, osobą prawną, ani jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej w rozumieniu art. 25 § 3 p.p.s.a., bowiem przepisy prawa nie dopuszczają możliwości nałożenia na nią obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do niej nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Rada rodziców nie podlega kontroli lub nadzorowi władzy publicznej. Nie podlega wpisowi do określonego rejestru. Brakuje również właściwego zespołu przepisów określających zakres praw i obowiązków rady rodziców, a stanowiących o jej organizacyjnej odrębności i samodzielności. Z tych względów rada rodziców nie posiada zdolności sądowej, tj. zdolności występowania przed sądem administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 421/12). Jakkolwiek powyższy pogląd został wyrażony na gruncie nieobowiązujących już przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) to zachowuje on pełną aktualność na gruncie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.), która w art. 83-84 określa status i kompetencje rady rodziców. Wskazane przepisy statuują radę rodziców jako społeczny organ wewnętrzny szkoły, który nie może skutecznie zainicjować postępowania sądowoadministracyjnego w żadnej sprawie (por. postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych: w Poznaniu z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 638/21, w Krakowie z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1433/22, w Warszawie z dnia 29 września 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2011/25). Podzielając powyższe i uznając w konsekwencji niedopuszczalność skargi Rady Rodziców Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] z dnia [...] marca 2026r., wynikającą z braku zdolności sądowej Rady, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.