I GSK 1070/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 514/26 w zakresie pozostawienia skargi bez rozpatrzenia w sprawie ze skargi [...] na pismo Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej z dnia 28 kwietnia 2026 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny przedsięwzięcia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 29 czerwca 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 514/26 pozostawił skargę [...] na pismo Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej z dnia 28 kwietnia 2026 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny przedsięwzięcia, bez rozpatrzenia. Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z dołączonych przez [...] dalej: skarżącej lub Spółki - do skargi dokumentów, Spółka złożyła oświadczenie o wyrażeniu zgody na doręczanie korespondencji drogą elektroniczną za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres e-mail wskazany we wniosku o objęcie przedsięwzięcia MŚP wsparciem (karta 58 akt sądowych). Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało doręczone Spółce 29 kwietnia 2026r., co wynika z potwierdzenie wysłania e-mail (karta 132 i 133 akt sądowych). Zatem czternastodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 13 maja 2026 r. Tymczasem skarga została złożona 19 maja 2026 r. Oznaczało to, że została złożona po terminie i jako taka podlegała pozostawieniu bez rozpatrzenia. Spółka wniosła skargę kasacyjną na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenie od Instytucji odpowiedzialnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto wniosła o rozpoznanie skargi na rozprawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: - art. 141za ust.2 i ust.5 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, polegające na przyjęciu za prawidłowe i skuteczne dokonanie ponownej oceny przedsięwzięcia o objęcie którego wsparciem wniósł skarżący przez podmiot nieuprawniony tj. Agencję Rozwoju Regionalnego w Częstochowie S.A. z siedzibą w Częstochowie a nie przez Operatora tj. Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. z siedzibą w Bielsku — Białej pełniącą funkcję instytucji odpowiedzialnej na terenie obszaru województwa śląskiego - art. 30c ust. 5 pkt. 1) ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, polegające na jego bezpodstawnym zastosowaniu, w sytuacji gdy informacja o ponownej ocenie przedsięwzięcia skarżącego o objęcie wsparciem którego wniósł skarżący, została doręczona skarżącemu w dniu 11 maja 2026 r. i to przez Agencję Rozwoju Regionalnego w Częstochowie S.A. z siedzibą w Częstochowie a nie przez Operatora tj. Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. z siedzibą w Bielsku — Białej pełniącą funkcję instytucji odpowiedzialnej na terenie obszaru województwa śląskiego, - art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w związku z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez niewłaściwą ocenę dowodu w postaci wydruku wiadomości mailowej z dnia 29 kwietnia 2026r. dołączonej do odpowiedzi na skargę i uznanie że wydruk ten stanowi dowód faktycznego wysłania objętej nim wiadomości do skarżącego w dniu 29 kwietnia 2026r., co w sytuacji nie przedłożenia innych dowodów wysłania tej wiadomości świadczy o przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkoleiwk nie wszystkie zarzuty są trafne. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., Sąd kasacyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych. Z powyższych uregulowań wynika, że w przypadku postanowień WSA kończących postępowanie w sprawie, możliwość skierowania sprawy na posiedzenie niejawne albo posiedzenie jawne i wyznaczenia rozprawy, została pozostawiona uznaniu sądu i w tym zakresie nie jest uwarunkowana stanowiskiem stron. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W sprawie kwestię sporną stanowi to, czy skarżąca dochowała terminu do złożenia skargi do sądu na negatywną ocenę przedsięwzięcia. Autor skargi kasacyjnej oparł skargę kasacyjną na trzech zarzutach, jednakże tylko zarzut trzeci Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafny i uzasadniony. Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez niewłaściwą ocenę dowodu w postaci wydruku wiadomości mailowej z dnia 29 kwietnia 2026r. dołączonej do odpowiedzi na skargę i uznanie że wydruk ten stanowi dowód faktycznego wysłania objętej nim wiadomości do skarżącego w dniu 29 kwietnia 2026r., co w sytuacji nie przedłożenia innych dowodów wysłania tej wiadomości świadczy o przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zagadnienie doręczenia korespondencji jest bardzo istotną okolicznością faktyczną dla oceny praworządności przy realizowaniu procedur konkursowych, bowiem możliwość rzeczywistego otrzymania informacji stanowi o zachowaniu podstawowych praw uczestnika postępowania konkursowego, jak chociażby możliwość uzupełnienia wniosku na wezwanie organu, czy możliwość złożenia środka odwoławczego. Standardem legislacyjnym w aktach prawnych dotyczących procedur sądowych czy administracyjnych jest precyzyjne uregulowanie kwestii doręczeń w sposób zapewniający w jak największym stopniu możliwość realizacji procesowych praw podmiotowych zwłaszcza tam, gdzie skorzystanie z nich obwarowane jest terminami procesowymi. W sprawie kluczowe jest brzmienie § 3 pkt 8 Regulamin wyboru przedsięwzięć MŚP – Wnioskodawca może dołączyć do wniosku oświadczenie o wyrażeniu zgody na doręczanie korespondencji przez Operatora drogą elektroniczną, za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres e-mail wskazany we wniosku lub systemu elektronicznego umożliwiającego skuteczne doręczenie korespondencji z wiarygodnym potwierdzeniem jego przebiegu; w tym daty doręczenia. Wnioskodawca składa oświadczenie na obowiązującym wzorze dostępnym jako załącznik do wniosku. W myśl § 3 pkt 10 ww. Regulaminu – w przypadku złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 8, nie doręcza się dodatkowo korespondencji w formie papierowej. Takie doręczanie będzie możliwe dopiero wtedy, gdy Wnioskodawca złoży do Operatora wyraźne oświadczenie o cofnięciu wyrażonej uprzednio zgody na doręczanie korespondencji za pośrednictwem poczty elektronicznej lub systemu elektronicznego umożliwiającego skuteczne doręczenie korespondencji z wiarygodnym potwierdzeniem jego przebiegu, w tym daty doręczenia. Jak stanowi zaś § 3 ust. 12 Regulaminu w przypadku doręczenia przez wnioskodawcę do operatora korespondencji elektronicznej na adres poczty elektronicznej lub systemu elektronicznego umożliwiającego skuteczne doręczenie korespondencji z wiarygodnym potwierdzeniem jego przebiegu, w tym daty doręczenia, doręczenie jest skuteczne, jeżeli korespondencja została wysłana z adresu e-mail wskazanego we wniosku, zawiera dane umożliwiające jednoznaczną identyfikację wnioskodawcy przekazującego te dokumenty elektronicznie oraz jeżeli operator potwierdzi odbiór tej korespondencji. Potwierdzenie odbioru korespondencji operator dokonuje na adres poczty elektronicznej wnioskodawcy wskazany we wniosku. Spółka taki adres elektroniczny we wniosku wskazała. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko autora skargi kasacyjnej w sprawie podważające uznanie, że dzień wysyłki wiadomości jest tożsamy z dniem jej doręczenia adresatowi jest uzasadniany. Wszak takie domniemanie nie wynika w treści samego Regulaminu, a zwłaszcza cytowanego wyżej § 3 pkt 8. W sprawie Sąd I instancji uznał w ślad za organem, że skarżący załączył do wniosku o dofinansowanie Oświadczenie Wnioskodawcy o wyrażeniu zgody na doręczanie przez Operatora dla inwestycji A1.2.1 KPO korespondencji drogą elektroniczną (dalej też jako "Oświadczenie"). Uznano za skuteczne doręczenie dokonane e-mailem z 29 kwietnia 2026 r., w którym powiadomiono, że wniosek nie spełnił kryteriów wyboru przedsięwzięć MŚP. Zarówno organ, jak i Sąd I instancji uznały, że Regulamin nie wymaga potwierdzenia przez wnioskodawcę, że odbiorca otrzymał e-maila. Konsekwencją powyższego było błędne przyjęcie, że data wysłania e-maila 29 kwietnia 2026 r., jest równocześnie datą doręczenia wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Przepisy § 3 pkt 8 w związku z § 3 pkt 10 Regulaminu wskazuje kilka rodzajów doręczenia. Przy tym w odniesieniu do każdej z nich wymagane jest przy tym potwierdzenie jej odbioru. Zapis § 3 pkt 8 Regulaminu wskazuje, że skierowanie do wnioskodawcy korespondencji za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres e-mail wskazany we wniosku lub systemu elektronicznego umożliwia skuteczne doręczenie korespondencji z wiarygodnym potwierdzeniem jego przebiegu; w tym daty doręczenia. Zatem nie można, tak jak to uczynił Sąd I instancji uznać, że Regulamin nie wymaga potwierdzenia przez wnioskodawcę, że odbiorca otrzymał wiadomość mailową. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji jest wadliwe, zwłaszcza, że zwykłe standardy poczty elektronicznej przewidują wysyłanie wiadomości z potwierdzeniem odbioru. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika, że skarżący pobrał zaskarżone pismo ze skrzynki e-mailowej w dniu 29 kwietnia 2026 r. Dlatego też za sprzeczne z § 3 pkt 8 Regulaminu, należy uznać przyjęcie, że wysłanie ww. wiadomości w dniu 29 kwietnia 2026 r. jest równocześnie z jej doręczeniem. Uznanie przez WSA, że samo wysłanie e-maila zawierającego korespondencję stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że doszło do skutecznego doręczenia korespondencji z wiarygodnym potwierdzeniem jego przebiegu; w tym daty doręczenia. Przepis § 3 pkt 8 Regulaminu pozwala na prowadzenie korespondencji za pomocą systemu elektronicznego umożliwiającego skuteczne doręczenie korespondencji z wiarygodnym potwierdzeniem jego przebiegu; w tym daty doręczenia. Oczywistym jest, że "potwierdzenie odbioru" z istoty swej jest czymś różnym od "potwierdzenia nadania". Pierwsze sugeruje bowiem działanie odbiorcy (potwierdzającego odbiór), drugie zaś nadawcy (potwierdzającego fakt nadania przesyłki). Stąd też, w sytuacji, gdy odbiorca kwestionuje skuteczność doręczenia przesyłki za pośrednictwem e-maila, zaś nadawca dysponuje jedynie dowodem jego nadania, brak jest podstaw uznania dokonanego doręczenia za skuteczne, bowiem nadanie e-maila nie dowodzi otrzymania przesyłki przez adresata (tak też NSA w wyroku z 30 września 2025 r., sygn. akt I GSK 1051/25). Rozwiązanie przyjęte przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej i Sąd I instancji jest oparte na domniemaniu doręczenia korespondencji, która jest oparta na błędnym założeniu, że korespondencja została nadana, co ma dać prawo do jednoznacznego stwierdzenia, że jest ona doręczona w tym samym momencie. Powyższe jest sprzeczne z Regulaminem, który wymaga, by doręczenie było skuteczne i zawierało wiarygodne potwierdzenie daty doręczenia. Potwierdzenie doręczenia winno oznaczać udokumentowanie momentu dotarcia przesyłki do adresata w sposób umożliwiający powzięcie wiadomości o istnieniu przesyłki i możliwość zapoznania się z jej treścią. W sytuacji, kiedy zachodzi konieczność uprawdopodobnienia twierdzeń organu, iż do nadania i odbioru przez odbiorcę korespondencji doszło, dokument taki jest niezbędny, aby okoliczność tą wykazać. Tego ostatniego elementu w sprawie niniejszej zabrakło. Chybione są pierwsze zarzuty sformułowane w petitium skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej w pierwszym zarzucie w ogóle podważa skuteczność doręczenia zaskarżonej informacji podkreślając, że kierowana do niego korespondencja była skierowana do niego od podmiotu nieuprawnionego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność z jakiego adresu email została wysłana korespondencja nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem nie podważa samego wysłania jej do adresata przez upoważniony organ – Agencję Rozwoju Regionalnego w Częstochowie. W drugim zarzucie skargi kasacyjnej wskazuje, że korespondencja została mu doręczona 11 maja 2026 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ww. dniu skarżącemu przesłano - na jego wniosek - po raz kolejny pismo z dnia 28 kwietnia 2026 r., zatem dzień ten nie może stanowić podstawy do ustalenia początkowego biegu terminu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kontrolowane postanowienie nie odpowiada prawu i powinno podlegać uchyleniu. Reasumując, Sąd I instancji weźmie pod uwagę stanowisko NSA w zakresie nieudokumentowania doręczenia e-maila w dniu 29 kwietnia 2026 r. W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ ustalił, kiedy wysłał pismo do skarżącego drogą e-mailową, nie ustalił jednak, czy skarżący rzeczywiście wiadomość tą otrzymał i w jakim terminie. Z przedłożonych Sądowi I instancji e-maili zawierających korespondencję pomiędzy organem i skarżącym nie wynika, by ten pierwszy mając na względzie zapisy Regulaminu podjął działania zmierzające do ustalenia czy doszło do skutecznego doręczenia korespondencji z wiarygodnym potwierdzeniem przebiegu tej czynności. W związku z powyższym organ przedwcześnie ocenił, że skarżącemu doręczono wiadomość wysłaną w dniu 29 kwietnia 2026 r. tego samego dnia. Przy ponownym rozpoznaniu o ponowną ocenę przedsięwzięcia Sąd I instancji powinien, biorąc pod uwagę zawartą powyżej ocenę prawną, dokonać ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem przepisów regulujących zasady korespondencji ze stronami. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, z. 2, poz. 23), wyjaśniono, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Uchwała ta na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. ma moc ogólnie wiążącą.