I SA/Wa 1429/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj po rozpoznaniu w dniu 8 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 maja 2026r., nr DSZ-V.4321.4.408.2025.ET w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. K. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 maja 2026r., nr DSZ-V.4321.4.408.2025.ET w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Skarżąca pismem z dnia 1 lipca 2026r. wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że zaskarżona decyzja mogłaby spowodować powstanie niebezpieczeństwa szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreśliła ponadto, że samodzielnie wychowuje dwoje dzieci, ponosi koszty ich utrzymania i najmu mieszkania. Potrącenie świadczeń wychowawczych będzie stanowić istotne zagrożenie dla stabilności finansowej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) i ma on charakter zamknięty. Stosownie do treści tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia strony skarżącej złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści powołanego przepisu wynika, że konieczną przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie skarżącej. Przy czym podkreślić trzeba, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, o czym świadczy użyty w powyższym przepisie zwrot "sąd może". Oznacza to, że Sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet, jeżeli stwierdzi, iż w danej sprawie występują przesłanki określone w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Wstrzymanie wykonania decyzji ma zatem charakter wyjątkowy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia starty na życiu i zdrowiu. Rozpoznając złożony wniosek w ramach przesłanek z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca nie przedstawiła argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zauważyć trzeba, że w złożonej skardze oraz w piśmie z 1 lipca 2026r. skarżąca przedstawiła zarzuty odnoszące się do zaskarżonej decyzji oraz wskazała nieprawidłowości, które w jej ocenie miały miejsce w prowadzonym przez organ postępowaniu. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji ograniczyła się zaś do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować powstanie niebezpieczeństwa szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyła ponadto, że potrącenie świadczeń wychowawczych będzie stanowić istotne zagrożenie dla stabilności finansowej rodziny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się natomiast, że zawarta we wniosku argumentacja powinna być poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Strona składająca wniosek w trybie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązana jest zatem nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą. Innymi słowy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi być realne. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać takie skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do naprawienia. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie może domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku strony. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji nie mogę też być zdarzenia przyszłe i niepewne. Istotne jest przy tym, że w orzecznictwie jednolicie prezentowany jest pogląd, że należności pieniężne mogą zostać w każdym czasie zwrócone, czy też rozliczone między stronami. Świadczenia pieniężne są ze swej natury świadczeniami odwracalnymi i ze swej istoty nie wywołują trudnych do odwrócenia skutków. Ze względu na charakter tego zobowiązania w razie uwzględnienia skargi środki wypłacone na podstawie ostatecznej decyzji będą mogły zostać stronie zwrócone. W świetle powyższego Sąd uznał, że złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, opierający się w istocie na ogólnikowych twierdzeniach, jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Podkreślenia przy tym wymaga, że wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.