II SA/Bk 1506/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2026 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2025 r. nr 47/P-II/E/2025 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę kasacyjną; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Bk 1506/25, oddalił skargę M. N. (dalej: "skarżący") na postanowienie Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2025 r., nr 47/P-II/E/2025, w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 30 marca 2026 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 61 akt sądowych). Stosownie do art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W dniu 29 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącego wniósł drogą elektroniczną skargę kasacyjną od wyroku z dnia 22 stycznia 2026 r. Nie skierował jej jednak do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wydał zaskarżony wyrok, lecz do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po stwierdzeniu, że nie jest sądem właściwym do przyjęcia skargi kasacyjnej, przekazał ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 30 kwietnia 2026 r. Jednocześnie, wnioskiem z dnia 7 maja 2026 r., pełnomocnik skarżącego zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazał, że skarga kasacyjna została sporządzona, podpisana elektronicznie i wysłana w dniu 29 kwietnia 2026 r., a więc przed upływem trzydziestodniowego terminu, jednakże wskutek niezamierzonego błędu techniczno-adresowego została skierowana za pośrednictwem systemu ePUAP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Pełnomocnik wyjaśnił, że omyłka została ujawniona dopiero w dniu 30 kwietnia 2026 r., kiedy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przekazał skargę kasacyjną do Sądu właściwego. Postanowieniem z dnia 12 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, a wskazana przez pełnomocnika omyłka w skierowaniu skargi kasacyjnej do niewłaściwego sądu świadczy co najmniej o niedochowaniu wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika należytej staranności. NSA oddalił zażalenie na to rozstrzygnięcie postanowieniem z dnia 16 lipca 2026 r. (sygn. akt II GZ 290/26). Tym samym prawomocnie zakończone zostało postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej ma charakter ustawowy, a jego zachowanie uzależnione jest od dokonania czynności procesowej w sposób i w miejscu przewidzianym w ustawie. W przypadku skargi kasacyjnej oznacza to obowiązek wniesienia jej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżone orzeczenie. W niniejszej sprawie odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Bk 1506/25, wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 30 marca 2026 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał zatem w dniu 29 kwietnia 2026 r. Poza sporem pozostaje, że w dniu 29 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącego podjął czynność zmierzającą do wniesienia skargi kasacyjnej, jednakże skierował ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wydał zaskarżony wyrok. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w sytuacji wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, sądu powszechnego lub innego organu, w tym innego sądu administracyjnego, z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, datą wniesienia środka odwoławczego jest data przekazania go do sądu właściwego przez sąd lub organ, do którego środek odwoławczy został niewłaściwie skierowany. Zatem wadliwie wniesiona skarga kasacyjna powinna zostać przekazana do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżone orzeczenie, a dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej decydująca jest data nadania (przekazania) skargi kasacyjnej właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu (zob. postanowienia NSA: z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 119/16; z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1613/15; z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 707/15; z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 59/15; z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 810/14; z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3234/15). Powyższe wynika z faktu, że w przypadku wnoszenia skargi kasacyjnej ustawodawca nie przewidział rozwiązania powodującego dochowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia w sytuacji, gdy strona wniesie go, w przepisanym terminie, do innego organu niż wojewódzki sąd administracyjny, który wydał orzeczenie będące przedmiotem skargi kasacyjnej. Do postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej nie można bowiem stosować art. 53 § 4 p.p.s.a., gdyż dotyczy on sytuacji wniesienia bezpośrednio do sądu administracyjnego skargi na akt lub czynność organu administracji publicznej. W sprawie nie znajdują również zastosowania powołane przez pełnomocnika przepisy art. 59 § 1 i 3 p.p.s.a., które przewidują jedynie możliwość przekazania sprawy innemu sądowi administracyjnemu, w ramach właściwości miejscowej i rzeczowej sądów administracyjnych. Zbadanie właściwości należy do pierwszych czynności sądowych w danej sprawie. Właściwość sądu określają art. 13–15 p.p.s.a. i noszą one charakter ius cogens. Stwierdzenie swojej niewłaściwości obliguje sąd do wydania stosownego postanowienia, w którego treści znaleźć się musi przekazanie sprawy sądowi właściwemu. Konsekwencją przewidzianego w niektórych unormowaniach odrębnych bezpośredniego trybu wniesienia skargi jest to, że skarżący obowiązany jest samodzielnie ustalić właściwość sądu administracyjnego. W literaturze akcentuje się, że rozpoznanie sprawy przez właściwy sąd należy do kluczowych elementów konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu (zob. M. Florczak-Wątor, P. Tuleja [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. P. Tuleja, Warszawa 2023, s. 169–170). Błędne skierowanie skargi do sądu niewłaściwego w takim przypadku wywołuje obowiązek przekazania sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z przekazaniem sprawy innemu sądowi administracyjnemu wobec stwierdzenia swojej niewłaściwości przez inny sąd. Takie rozumienie ww. przepisów prowadziłoby bowiem do uznania, że skargę kasacyjną można nadać na adres jakiegokolwiek wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Poglądu tego nie można podzielić. Przede wszystkim zauważyć należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przyjęto zasadę ciągłości (trwałości) właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku postępowania. Wyjątek od tej zasady może wynikać tylko przepisu szczególnego (art. 14 p.p.s.a.). Tym samym sąd zachowuje swą właściwość aż do prawomocnego zakończenia sprawy. Właściwość sądu winna być uwzględniania z urzędu (art. 59 § 1 p.p.s.a.). Przekazanie według właściwości, o którym mowa w tym przepisie, dotyczy jednak tylko wypadku, gdy sąd, w którym wszczęto postępowanie, będzie niewłaściwy do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, czyli sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej bądź innej, do której z mocy przepisów szczególnych stosuje się przepisy p.p.s.a. (art. 1 p.p.s.a.). Sąd niewłaściwy przekazuje zatem sądowi właściwemu sprawę sądowoadministracyjną. Tylko w takim przypadku czynności dokonane w sądzie niewłaściwym pozostają w mocy (art. 59 § 4 p.p.s.a.). Art. 59 p.p.s.a. nie reguluje natomiast sytuacji dokonania czynności postępowania w sądzie niewłaściwym w sprawie rozpoznawanej (czy też rozpoznanej) już przez sąd właściwy. Postanowienie, o którym mowa w art. 59 § 1 p.p.s.a., nie dotyczy zatem przekazywania pism i wniosków składanych w toku postępowania. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że dla zachowania terminu do złożenia skargi kasacyjnej konieczne jest jej złożenie przed upływem 30-dniowego terminu do właściwego, a nie do jakiegokolwiek sądu. Z tych względów dzień, w którym sąd, do którego omyłkowo je wysłano, nada pismo do sądu właściwego, jest równoznaczny z dniem wniesienia pisma do sądu (tak też NSA w postanowieniu z dnia 16 października 2007 r., I OZ 538/07, LEX nr 356127). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że mimo sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej oraz skierowania jej w dniu 29 kwietnia 2026 r. za pośrednictwem systemu ePUAP, czynność ta nie została w tym dniu skutecznie dokonana przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku. Skarga kasacyjna została bowiem przekazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy do sądu właściwego dopiero w dniu 30 kwietnia 2026 r., a więc po upływie ustawowego terminu, który zakończył się w dniu 29 kwietnia 2026 r. W konsekwencji skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Okoliczność ta była już przedmiotem oceny sądu w postępowaniu dotyczącym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 12 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił przywrócenia terminu, uznając, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi. Rozstrzygnięcie to zostało następnie poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 16 lipca 2026 r., sygn. akt II GZ 290/26, oddalił zażalenie skarżącego. Postanowienie to jest prawomocne. Tym samym przesądzona została kwestia możliwości przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W niniejszym postępowaniu sąd nie może zatem ponownie oceniać, czy okoliczności związane z omyłkowym skierowaniem skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy uzasadniały przywrócenie uchybionego terminu. Kwestia ta została bowiem prawomocnie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu incydentalnym. Na obecnym etapie postępowania pozostaje zatem stwierdzić, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 29 kwietnia 2026 r., podczas gdy skarga kasacyjna została skutecznie wniesiona do sądu właściwego w dniu 30 kwietnia 2026 r., a termin ten nie został następnie przywrócony. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Użycie przez ustawodawcę w art. 178 p.p.s.a. sformułowania "odrzuci" oznacza, że w przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej sąd pierwszej instancji jest zobowiązany do jej odrzucenia. Przepis ten nie pozostawia sądowi uznania co do dalszego procedowania ze środkiem zaskarżenia wniesionym po upływie ustawowego terminu. W niniejszej sprawie zachodzi właśnie taka sytuacja. Skarga kasacyjna została wniesiona do właściwego sądu po upływie trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 177 § 1 p.p.s.a., a prawomocnym postanowieniem odmówiono przywrócenia tego terminu. Nie występują zatem podstawy do nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu i przekazania jej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Mając powyższe na uwadze, wobec wniesienia skargi kasacyjnej po upływie ustawowego terminu oraz prawomocnego oddalenia wniosku o przywrócenie tego terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 177 § 1 w zw. z art. 178 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Stosownie zaś do treści przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W myśl § 2 cyt. przepisu postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekł, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.