II AKa 115/24

<p>Sygnatura akt II AKa 115/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 września 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący sędzia SA Piotr Kaczmarek</p> <p>Sędziowie: SA Maciej Skórniak (spr.)</p> <p>SA Cezariusz Baćkowski</p> <p>Protokolant: Katarzyna Szypuła</p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale Dariusza Sulikowskiego prokuratora Prokuratury <span class="anon-block"> (...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">B. B.</span> oskarżonego o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 §1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art.294 §1 kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 1;art. 271 § 3)">art. 271 §1 i §3 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 297;art. 297 § 1)">art.297 §1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art.11 §2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12;art. 12 § 1)">art. 12 §1kk</a>. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela posiłkowego</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt III K 70/23</strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- -->utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zwalnia oskarżyciela posiłkowego <span class="anon-block"> (...) Bank SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami tego postępowania obciążając Skarb Państwa; </strong> </p> <table> <colgroup> <col width="233"/> <col width="233"/> <col width="233"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Z uwagi na charakter sprawy, dla jasności i czytelności wywodu oraz w celu przedstawienia w sposób pełny rozumowania i stanowiska Sądu odwoławczego w zakresie podjętych rozstrzygnięć, a także dla zapewnienia warunków rzetelnego procesu, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu odstąpił od wymogu sporządzenia uzasadnienia zgodnie ze wskazaniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 99 a;art. 99 a § 1)">art. 99a § 1 k.p.k.</a> Sąd Apelacyjny w orzekającym składzie zgadza się z argumentacją wspierającą takie stanowisko wyrażoną w orzeczeniach m.in. Sądu Najżywszego - wyrok z 11 sierpnia 2020 r., I KA 1/20, OSNKW 2020, nr 9-10, poz. 41, Sądu Apelacyjnego w Gdańsku - wyrok z 17 czerwca 2020 r., II AKa 64/20, LEX nr 3055805 i Sądu Apelacyjnego w Poznaniu - wyrok z 12 listopada 2020 r., II AKa 217/18, LEX nr 3104650.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. B.</span> </strong>, został oskarżony o to, że:</p> <p>w okresie od września 2016r. do 13 kwietnia 2017r. w <span class="anon-block">L.</span>, <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">L.</span>, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w tym sfinansowania inwestycji w tzw. „obligacje przedsiębiorstwa” emitowane przez <span class="anon-block"> spółkę (...) Sp. z o.o.</span> na kwotę co najmniej 430.000,00zł, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, doprowadził szereg instytucji kredytowych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości, tj. w łącznej kwocie 726.533,45zł z tytułu udzielonych mu pożyczek i kredytów na podstawie: umowy kredytu gotówkowego o nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 22 września 2016r. z <span class="anon-block"> Bankiem (...) S.A.</span> w kwocie 49.830,31zł, do wypłaty 42.904,00zł oraz całkowitej kwoty do zapłaty 62.269,46zł, umowy kredytu obrotowego nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 25 października 2016r. z <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w kwocie do wypłaty 136.300,00zł oraz całkowitej kwoty zobowiązania do zapłaty 229.665,50zł, umowy konsolidacyjnej kredytu gotówkowego o nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13 kwietnia 2017r. w <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w kwocie 96.139,79zł, na spłatę innych zobowiązań 51.948,65zł, na cele konsumpcyjne 23.500,00zł oraz całkowitej kwoty zobowiązania do zapłaty 139.558,62zł, umowy o kredyt gotówkowy nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 20 września 2016r. z <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w kwocie 95.000,00zł, <span class="anon-block">umowy pożyczki nr (...)</span> w dniu 5 kwietnia 2017r. z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w kwocie 67.467,93zł, do wypłaty 50.000,00zł oraz całkowitej kwoty do zapłaty 95.043,55zł, umowy pożyczki gotówkowej nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 20 kwietnia 2017r. z <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A</span> w kwocie 70.939,57zł, do wypłaty 50.000,00 zł, umowy kredytu nieodnawialnego o nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 10 kwietnia 2017r. z <span class="anon-block"> Bankiem (...) S.A.</span> w łącznej kwocie 103.000,00zł, umowy kredytu konsolidacyjnego o nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 23 września 2016r. z <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w kwocie 107.855,85zł, do wypłaty 71.530,00zł, w ten sposób, że wprowadził z pomocą innych ustalonych i nieustalonych osób w błąd pracowników w/w banków co do zakresu, obrotów i zyskowności prowadzonej działalności gospodarczej w tym poprzez sporządzenie z pomocą innych osób poświadczających nieprawdę dokumentów oraz posłużenie się poświadczającymi nieprawdę: zestawieniem księgi przychodów i rozchodów za okres 01/2016-12/2016 na okoliczność uzyskania z prowadzonej działalności gospodarczej pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> łącznych przychodów w kwocie 504.624,66zł i dochodu przed opodatkowaniem w kwocie 295.772,41zł, zestawieniem księgi przychodów i rozchodów za okres 09/2016-12/2016 na okoliczność uzyskania przychodów z w/w działalności w kwocie 173.631,09zł i dochodu przed opodatkowaniem w kwocie 82.950,93zł, zestawieniem księgi przychodów i rozchodów za okres 01/2017-2/2017 na okoliczność uzyskania w powyższym okresie łącznych przychodów w kwocie 87.326,60zł i dochodu w kwocie 40.290,82zł, a także oświadczeniem z dnia 6 kwietnia 2017r. przed <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> o osiąganych dochodach miesięcznych w kwocie 12.000,00zł netto, oświadczeniem pożyczkobiorcy z dnia 20 kwietnia 2017r. przed <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> potwierdzającym dane we wniosku o pożyczkę nr <span class="anon-block"> (...)</span> na okoliczność uzyskiwanego dodatkowego dochodu z działalności gospodarczej w kwocie 24.647,70zł brutto, oświadczeniem z dnia 5 kwietnia 2017r. przed <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> o uzyskiwanych dochodach netto w okresie ostatnich 12 miesięcy w kwocie łącznej 17.716,97zł oraz oświadczeniem zawartym we wniosku kredytowym z dnia 5 kwietnia 2017r. złożonym przed w/w bankiem o uzyskiwanym przychodzie rocznym w kwocie 504.624,00zł oraz dochodzie w kwocie 17.717,00zł, a także nierzetelnym oświadczeniem z dnia 7 kwietnia 2017r. przed <span class="anon-block"> Bankiem (...)</span> o nie korzystaniu w okresie ostatnich trzech miesięcy z żadnej formy kredytowania w sytuacji, gdy w tym czasie ubiegał się o wsparcie kredytowe i zawarł w/w umowę pożyczki z dnia 5 kwietnia 2017r. z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z obowiązkiem spłaty rat pożyczkowych istotnie wpływających na jego zdolność kredytową, a przez to dokumenty te miały istotne znaczenie w procesie podjęcie decyzji jego wsparciu kredytowym oraz wprowadził w błąd przedstawicieli banków co do przeznaczenia wnioskowanych środków na inwestycje finansowe w tzw. depozyty nieprawidłowe oferowane przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> i zamiaru obsługi zobowiązań kredytowych z przewidywanych z nich zysków, podczas gdy jak wynika z powyższego z prowadzonej działalności gospodarczej lub innych uznawanych tytułów w tym świadczeń uzyskiwanych przez osobę najbliższą nie uzyskiwał dochodów pozwalających regulować samodzielnie w/w zobowiązania, czym działał na szkodę w/w instytucji bankowych, czym działał na szkodę w/w instytucji bankowych wyrządzając w ich majątku łączną szkodę w kwocie 726.533,45zł,</p> <p> <strong> <!-- -->tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art.286 §1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art.294 §1 kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 1;art. 271 § 3)">art. 271 §1 i §3 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 297;art. 297 § 1)">art.297 §1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art.11 §2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12;art. 12 § 1)">art.12 §1kk</a>.</strong> </p> <p>Wyrokiem z 20 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Legnicy (w zakresie dotyczącym <span class="anon-block">B. B.</span>):</p> <p>XIII. uznał oskarżonego <span class="anon-block">B. B.</span> za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt. V części wstępnej wyroku, z tym ustaleniem, że oskarżony wprowadził przedstawicieli w/w instytucji w błąd co do przeznaczenia wnioskowanych środków i w rzeczywistości przeznaczył je na inwestycje finansowe w tzw. „depozyty nieprawidłowe” i obligacje oferowane przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 3)">art. 11 § 3 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 kk</a> wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, a na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 33;art. 33 § 2)">art. 33 § 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (§ 1;§ 3)">§ 1 i § 3 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art 4 § 1 kk</a> wymierza mu karę grzywny w wysokości 300 (trzystu) stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięciu) złotych;</p> <p>XIV. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2)">art. 69 § 1 i § 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1)">art. 70 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art 4 §1 kk</a> wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres 1 (jednego) roku próby;</p> <p>XV. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 1)">art. 72 §1 pkt 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art 4 § 1 kk</a> zobowiązał oskarżonego w okresie próby do pisemnego informowania Sądu Okręgowego w Legnicy o przebiegu okresu próby raz na pół roku;</p> <p>Powyższy wyrok został zaskarżony przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> – adw. <span class="anon-block">P. J.</span> na niekorzyść oskarżonego <span class="anon-block">B. B.</span>, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku kompensacyjnym, tj. w zakresie w jakim Sąd nie orzekł o obowiązku naprawienia przez oskarżonego szkody w całości na rzecz <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> </p> <p>Powyższemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 1)">art. 415 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 k.k.</a>, polegającą na wyrażaniu błędnego poglądu prawnego, iż uprzednie wydanie w dniu 21 września 2018 roku nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie, VI Wydział Cywilny, w sprawie sygn. akt VI Nc-e 1425756/18, przeciwko <span class="anon-block">B. B.</span> stało na przeszkodzie orzeczeniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 k.k.</a> obowiązku naprawienia szkody przez <span class="anon-block">B. B.</span> na rzecz oskarżyciela posiłkowego <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span>, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy nałożenie tego obowiązku na oskarżonego było obligatoryjne.</p> <p>Podnosząc powyższe zarzuty apelujący wniósł o:</p> <p>1) zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez orzeczenie wobec oskarżonego <span class="anon-block">B. B.</span> obowiązku naprawienia szkody w całości na rzecz <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span>, tj. w kwocie 106.375,00 złotych (słownie: sto sześć tysięcy trzysta siedemdziesiąt pięć, 03/100) wraz z odsetkami ustawowymi od daty popełnienia czynu, tj. od 22 września 2016 roku oraz</p> <p>2) zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> zwrotu kosztów zastępstwa według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. </strong> </p> <p>Mając na uwadze treść wniosku o sporządzenie uzasadnienia oraz apelację złożone przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego uzasadnienie sporządzono co do całości wyroku w zakresie dotyczącym oskarżonego <span class="anon-block">B. B.</span>. Oskarżyciel posiłkowy w przedmiotowej sprawie był pokrzywdzonym.</p> <p>Apelację obrońcy oskarżyciela posiłkowego ocenić należało jako bezzasadną. Chybiony jest zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 1)">art. 415 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 k.k.</a> W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415)">art. 415 k.p.k.</a> ,,Nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono”. Przepis ten stanowi tzw. klauzulę antykumulacyjną. W ocenie Sądu Apelacyjnego zgodzić należało się z Sądem Okręgowym, iż uwzględnienie wniosku pokrzywdzonego prowadziłoby do kumulacji rozstrzygnięć o charakterze kompensacyjnym.</p> <p>W literaturze przedmiotu prezentowane jest stanowisko według którego roszczenia wynikające z popełnienia przypisanych oskarżonemu przestępstw już wcześniej - w całości lub w części – prawomocnie rozstrzygnięto w postępowaniu cywilnym, wyklucza możliwość nałożenia na oskarżonego w postępowaniu karnym obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przez niego tymi przestępstwami. Zakaz, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 1;art. 415 § 1 zd. 2)">art. 415 § 1 zdanie drugie k.p.k.</a>, odnosi się do każdego określonego w ustawie wypadku orzekania karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody, i to niezależnie od tego, czy roszczenie zasądzone w postępowaniu cywilnym zostało skutecznie wyegzekwowane (wyrok SN z 21.02.2013 r., V KK 14/13, LEX nr 1284782). Jeżeli o roszczeniu tym orzeczono tylko częściowo, względnie przedmiotem innego postępowania (cywilnego) jest tylko część roszczenia, zachodzi możliwość orzekania w postępowaniu karnym o penalnych czy też probacyjnych środkach kompensacyjnych w takiej części, w jakiej nie zachodzi stan <em> <!-- -->rei iudicatae</em> lub <em> <!-- -->lis pendent</em> (zob. wyroki SN: z 6.11.2012 r., IV KK 268/12, LEX nr 1226754, oraz z 26.09.2012 r., V KK 209/12, LEX nr 1220961). Z dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 1)">art. 415 § 1 k.p.k.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415 § 1 zd. 2)">zdanie drugie</a> wynika zatem kategoryczny zakaz rozstrzygania w różnych postępowaniach o tej samej szkodzie, a co za tym idzie – kumulowania tytułów egzekucyjnych wynikających z różnych orzeczeń. Jeżeli zatem roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono, to nie jest możliwe (niejako ponowne) orzekanie o obowiązku naprawienia szkody, i to niezależnie od tego, czy zasądzone w postępowaniu cywilnym roszczenie zostało wyegzekwowane (wyrok SN z 23.11.2016 r., III KK 405/16, LEX nr 2155184).</p> <p>Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd I instancji ustalił, że pokrzywdzony <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> wniósł wobec <span class="anon-block">B. B.</span> pozew i Sąd Rejonowy Lublin-Zachód, 21 września 2018 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zasądzając od <span class="anon-block">B. B.</span> na rzecz pokrzywdzonego <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w całości przysługujące bankowi roszczenie. To samo roszczenie pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego dochodził w przedmiotowym postępowaniu. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że pomimo posiadania przez pokrzywdzony <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> tytułu wykonawczego przeciwko oskarżonemu <span class="anon-block">B. B.</span>, to niedopuszczalne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego z uwagi na ogłoszenie upadłości. Stosownie do brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 1;art. 415 § 1 zd. 2)">art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k.</a>, przeszkodą do nałożenia obowiązku naprawienia szkody jest wyłącznie tożsamość roszczenia będącego przedmiotem orzeczenia cywilnego z roszczeniem wynikającym z przestępstwa. Zważyć należy, że każdorazowo orzekający sąd ma obowiązek przeanalizować zakres i treść roszczeń, po to, by potwierdzić ich tożsamość bądź też jej zaprzeczyć. Nie ulega wątpliwości, iż w wypadku gdy orzeczenie sądu cywilnego wydane zostało na rzecz pokrzywdzonego bezpośrednio przeciwko sprawcy przestępstwa, zaistnieje tożsamość osoby zobowiązanej do wykonania roszczenia cywilno-prawnego i roszczenia wynikającego z przestępstwa. Niezależnie więc od tego, czy przysługujące pokrzywdzonemu roszczenie z tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty z 21 września 2018 r. wydanego przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód można wyegzekwować, tytuł ten pozostaje w obrocie prawnym. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że jeśli pokrzywdzony wybrał drogę postępowania cywilnego do dochodzenia roszczenia i drogę tę zakończył uzyskując orzeczenie przyznające mu dochodzoną kwotę (z odsetkami), to bezskuteczność egzekucji nie zmienia zakazu ustanowionego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 1)">art. 415 § 1 k.p.k.</a> (tak Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 20 września 2021 r., sygn. akt II AKa 2/2). W niniejszej sprawie pokrzywdzony bank wybrał drogę cywilną do dochodzenia roszczenia. Zauważyć należy, że w przypadku, gdyby pokrzywdzony zdecydował się wcześniej na dochodzenie roszczenia na drodze karnej, to w przypadku orzeczenia na jego rzecz obowiązku naprawienia szkody z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46)">art. 46 k.k.</a> także utrudnione byłoby wyegzekwowanie tej kwoty w związku z ogłoszeniem wobec oskarżonego <span class="anon-block">B. B.</span> upadłości. W tym bowiem postępowaniu, które dłużnik zainicjował, oraz gdzie wykazał się wolą zaspokojenia wierzycieli w możliwym aktualnie zakresie, wiarygodnie została stwierdzona sytuacja majątkowa dłużnika. Na taki tylko stopień zaspokojenia pozwala jego majątek. Sytuacja majątkowa oskarżonego może się w dłuższej perspektywie poprawić. Nie jest to całkowicie wykluczone. Nic jednak dzisiaj nie wskazuje, żeby w przewidywanym czasie sytuacja oskarżonego miała się zmienić diametralnie i w ogóle było możliwe uzyskanie naprawienia szkody w całości, albo w rozmiarze większym niż ma to mieć miejsce obecnie.</p> <p>Podzielić należało także ustalenia Sądu Okręgowego, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zobowiązanie oskarżonego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 8)">art. 72 § 1 pkt 8 k.k.</a> do wykonania nakazu zapłaty z uwagi na ogłoszenie wobec <span class="anon-block">B. B.</span> upadłości. Słusznie podkreślił przy tym, że zobowiązanie nakładane na skazanego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 8)">art. 72 § 1 pkt 8 k.k.</a> musi być skonkretyzowane i możliwe do wykonania przez skazanego oraz nie może naruszać innych regulacji prawnych. Słusznie zauważył też, że Sąd I instancji, że na obecnym etapie postępowania nie sposób określić, jak zakończy się prowadzone wobec oskarżonego postępowanie upadłościowe. Z tego względu nie można było zobowiązać oskarżonego do wykonania zapadłego orzeczenia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 8)">art. 72 § 1 pkt 8 k.p.k.</a>, bowiem instytucja upadłości konsumenckiej służy oddłużeniu niewypłacalnych konsumentów, a zobowiązanie oskarżonego do wykonania orzeczenia stałoby w sprzeczności z celem tej instytucji.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 634)">art. 634 k.p.k.</a> Sąd Apelacyjny zwolnił oskarżyciela posiłkowego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami tego postępowania obciążając Skarb Państwa, o czym orzeczono w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 634 pkt. 2)">punkcie II.</a> </p> <p>Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.</p> <table> <colgroup> <col width="233"/> <col width="233"/> <col width="233"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->SSA Maciej Skórniak</em> </strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->SSA Piotr Kaczmarek</em> </strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->SSA Cezariusz Baćkowski</em> </strong> </p> </td> </tr> </table> </div>