VI U 848/24

<p>Sygn. akt VI U 848/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 21 listopada 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p> Przewodniczący Sędzia Karolina Chudzinska</p> <p> Protokolant – stażysta Izabela Daszkowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. w Bydgoszczy</p> <p>na rozprawie</p> <p>odwołania: <span class="anon-block">Z. D.</span> </p> <p>od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno- Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji</p> <p>z dnia 1 sierpnia 2017 r., znak: <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>w sprawie: <span class="anon-block">Z. D.</span> </p> <p>przeciwko: Dyrektorowi Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji</p> <p> o wysokość emerytury</p> <p>1)  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązuje Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w <span class="anon-block">W.</span> do przeliczenia od dnia 1 października 2017 r. emerytury <span class="anon-block">Z. D.</span> z pominięciem art. 15 c ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin,</p> <p>2)  stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji,</p> <p>3)  zasądza od pozwanego na rzecz <span class="anon-block">Z. D.</span> kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów zastępstwa prawnego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p> <em> <!-- -->S ędzia Karolina Chudzińska</em> </p> <p>Sygn. akt VI U 848/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 1 sierpnia 2017r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie ustalił wysokość emerytury <span class="anon-block">Z. D.</span> od dnia 1 października 2017 r. Jako podstawę prawną decyzji organ rentowy wskazał przepisy art. 15 c w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016, poz. 708 ze zm. ).</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona, domagając się jej zmiany i przyznania świadczeń w dotychczasowej wysokości, zarzucając, że została ona wydane na podstawie przepisów ustawy niezgodnych z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją RP</a> a także z naruszeniem innych przytoczonych w odwołaniu przepisów.</p> <p>W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na wskazane w treści zaskarżonej decyzji przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz informację otrzymaną z Instytutu Pamięci Narodowej, z której wynika, że odwołująca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13 b w/w ustawy.</p> <p> <strong> <!-- -->S ąd ustalił i zważył, co następuje :</strong> </p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">Z. D.</span> został przyjęty do służby w MO od 16 października 1970r. Podjęła pracę na stanowisku maszynistki w Wydziale <span class="anon-block"> C</span> <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, na którym to stanowisku pracowała do 31 maja 1975r. Następnie od 1 czerwca 1975r. do 31 lipca 1981r. pracowała na stanowisku maszynistki w Wydziale II a od 1 sierpnia 1981r. na stanowisku sekretarki – maszynistki. Ubezpieczona przeszła pozytywnie weryfikację i nadal pracowała na stanowisku sekretarki.</p> <p> <em> <!-- --> Dow ód : akta osobowe ubezpieczonej, akta Zakładu Emerytalno Rentowego MSWiA, przesłuchanie ubezpieczonej w charakterze strony (nagranie rozprawy z dnia 21.11.2024r. )</em> </p> <p>Omówione wyżej dowody były podstawą ustalonego stanu faktycznego, ponieważ nie zawierają sprzeczności, wzajemnie się uzupełniają, tworzą spójną logiczną całość. Przy czym Sąd uznał za wiarygodne zeznania ubezpieczonego i świadka , albowiem były one logiczne i spójne z dokumentacją pracowniczą.</p> <p>Emerytura ubezpieczonej została obniżona na podstawie przepisów wprowadzonych art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji. Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin nowelizujących przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Staży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zastosowano wprowadzony nowelizacją przepisy art. 15 c . Zgodnie z treścią art. 15 c ust 1 w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b , 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, la oraz 2-4. Wysokość wspomnianej emerytury nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.</p> <p>Z uwagi na powzięte wątpliwości co do zgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją RP</a> przepisów art. 15c, art. 22a oraz art. 13 ust. 1 lit. lc w związku z art. 13b ustawy zaopatrzeniowej w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016/2270), Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt XIII 326/18,.</p> <p>Sprawa zawisła przed Trybunałem Konstytucyjnym w dniu 27 lutego 2018 r. pod sygnaturą P 4/18.</p> <p>Natomiast w dniu 16 września 2020r. ( III UZP 1/20 ) Sąd Najwyższy podjął uchwałę, w myśl której - kryterium „ służby na rzecz totalitarnego państwa” określone w art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ( … ) ( tekst jednolity Dz. U . z 2020r., poz. 723 ) powinno być oceniane na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w tym także na podstawie indywidualnych czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka”.</p> <p>Zdaniem Sądu Najwyższego – bezrefleksyjna, wyłącznie językowa wykładnia art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej nie jest prawidłowa. Niezbędne jest, aby kryterium „służby na rzecz totalitarnego państwa” było oceniane z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności z uwzględnieniem indywidualnych czynów ubezpieczonego i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności. Dopiero przy takiej weryfikacji mamy do czynienia ze stwierdzeniem służby na rzecz totalitarnego państwa. Katalog okoliczności uwzględnianych jest przy tym, zdaniem SN otwarty, w szczególności należą do nich :</p> <p>- długość okresu pełnienia służby i jego historyczne umiejscowienie,</p> <p>- miejsce pełnienia służby,</p> <p>- stanowisko służbowe,</p> <p>- stopień służbowy.</p> <p>Przy czym ważnym elementem jest ustalenie indywidualnych czynów ubezpieczonego pod kątem ich weryfikacji, jako naruszenie podstawowych praw i wolności człowieka. Wszystkie te okoliczności winny być ustalone wg procesowych zasad dowodzenia i rozkładu ciężaru dowodu. Jak podkreślono, taka wykładnia jest zgodna z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w szczególności NSA w sprawach ze skarg na decyzje MSWiA dotyczące odmowy wyłączenia stosowania ustawy wobec konkretnych funkcjonariuszy na podstawie art. 8a ustawy.</p> <p>Sąd Okręgowy, orzekając w niniejszej sprawie, podzielił stanowisko Sądu Najwyższego prezentowane w przytoczonej wyżej uchwale.</p> <p>Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby ubezpieczona podczas służby na rzecz SB zwalczała opozycję demokratyczną, związki zawodowe, stowarzyszenia, kościoły i związki wyznaniowe , czy wykonywała zadania służące łamaniu prawa do wolności słowa i zgromadzeń, gwałceniu prawa do życia, wolności, własności i bezpieczeństwa obywateli.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> – ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, a w niniejszej sprawie ograniczało się ono do przytoczenia przez organ wydający zaskarżone decyzje brzmienia zmienionych przepisów ustawy zaopatrzeniowej i informacji uzyskanej z IPN.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że zastosowanie w zaskarżonej decyzji norm z art. 15c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016/708 z późn. zm.) , w odniesieniu do powyższego stanu faktycznego nie znajduje uzasadnienia i działając na podstawie art. 477 <em> <!-- -->Sędzia Karolina Chudzinska </em> </p> </div>