Ppolska.starec← UrzadnikВойти

IV U 630/16

Sądy powszechne2016-12-15
Sygnatura
IV U 630/16
Data orzeczenia
2016-12-15
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Katarzyna Antoniak (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt IV U 630/16</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 15 grudnia 2016r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="442"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Katarzyna Antoniak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr. sąd. Marta Żuk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016r. w Siedlcach</p> <p>na rozprawie</p> <p>odwołania <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>z dnia 27 maja 2016r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>w sprawie <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o wysokość kapitału początkowego</p> <p>oraz odwołania <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>z 12 sierpnia 2016r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>w sprawie <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o zwrot nienależnie pobranego świadczenia</p> <p>I.  zmienia zaskarżoną decyzję z 27 maja 2015r. i ustala, że wysokość kapitału początkowego <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> na dzień 1 stycznia 1999r., przy uwzględnieniu okresów składkowych w wymiarze 14 lat, 11 miesięcy i 4 dni oraz okresów nieskładkowych w wymiarze 5 lat i 24 dni, wynosi 88 893,97 (osiemdziesiąt osiem tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt trzy złote i dziewięćdziesiąt siedem groszy),</p> <p>II.  zmienia zaskarżoną decyzję z 12 sierpnia 2016r. i ustala, że <span class="anon-block">Z. J. (2)</span> nie pobrała nienależnie świadczenia z tytułu emerytury za okres od 1 czerwca 2013r. do 31 maja 2016r. w kwocie 3 292,77 (trzy tysiące dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i siedemdziesiąt siedem groszy) i nie jest zobowiązana do zwrotu powyższej kwoty oraz kwoty odsetek w wysokości 456,35 (czterysta pięćdziesiąt sześć złotych i trzydzieści pięć groszy).</p> <p>Sygn. akt: IV U 630/16 <strong> <!-- -->UZASADNIENIE</strong> </p> <p>Decyzją z 27 maja 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> działając na podstawie przepisów z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wskazując na otrzymanie nowych dowodów mających wpływ na wysokość kapitału początkowego, ponownie ustalił wysokość kapitału początkowego <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> na dzień 1 stycznia 1999r. na kwotę 81 426,40 złotych, przy czym do ustalenia wysokości kapitału początkowego przyjął okresy składkowe w wymiarze 14 lat, 11 miesięcy i 4 dni oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 2 lata z tytułu sprawowania opieki nad dziećmi (w miejsce pierwotnie przyjętych okresów nieskładkowych z tego tytułu w wymiarze 5 lat i 24 dni) - decyzja z 27 maja 2016r. k.8 akt o ustalenie kapitału początkowego.</p> <p>Odwołanie od w/w decyzji złożyła <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> wnosząc o jej zmianę poprzez ustalenie wysokości kapitału początkowego przy uwzględnieniu wcześniej przyjętych okresów składkowych i nieskładkowych. W uzasadnieniu stanowiska ubezpieczona wskazała, że decyzja organu rentowego jest całkowicie nieuzasadniona. Organ rentowy ponownie ustalił wysokość kapitału początkowego powołując się na nowe dowody, ale nie wskazał o jakie nowe dowody chodzi. Ponadto decyzja nie zawiera uzasadnienia. Porównanie obecnej i poprzedniej decyzji o ustaleniu kapitału początkowego wskazuje, że aktualnie organ rentowy nie uwzględnił okresu, w którym przebywała na urlopie wychowawczym wobec tego, że w tym samym okresie była ubezpieczona w KRUS. Takie działanie organu rentowego jest nieuzasadnione, gdyż organ rentowy wiedział, iż będzie miała ona przyznaną emeryturę rolniczą, a ponadto że podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników (odwołanie zarejestrowane pod sygnaturą akt IV U 630/16 k.1-2 akt sprawy).</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że po ustaleniu kapitału początkowego decyzją z 2 sierpnia 2012r. i po przyznaniu ubezpieczonej prawa do emerytury decyzją z 6 sierpnia 2012r. - na podstawie art.24 ustawy emerytalnej, organ powziął informację, że od 13 lipca 2012r. ubezpieczona nabyła prawo do emerytury rolniczej i do ustalenia tego świadczenia przyjęto jedynie okresy pracy i ubezpieczenia <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> w rolnictwie przypadające od 1 maja 1981r. do 31 grudnia 1988r. oraz od 1 stycznia 1991r. do 19 lipca 2012r. Okresy te pokrywają się zaś z okresami opieki nad dziećmi przyjętymi do ustalenia kapitału początkowego ubezpieczonej przypadającymi od 5 września 1985r. do 31 grudnia 1985r., od 1 grudnia 1986r. do 28 lutego 1991r. oraz od 1 marca 1991r. do 28 sierpnia 1991r. Mając to na uwadze organ rentowy stwierdził, że wysokość kapitału początkowego ubezpieczonej została błędnie wyliczona z powodu niepowiadomienia organu o nabyciu przez ubezpieczoną prawa do emerytury rolniczej (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3-4 akt sprawy).</p> <p>W dniu 12 sierpnia 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> wydał decyzję, w której stwierdził, że <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> pobrała nienależnie świadczenie za okres od 1 czerwca 2013r. do 31 maja 2016r. w kwocie 3 292,77 złotych z tytułu emerytury i na podstawie art.138 ustawy z 17 grudnia 1998r. zobowiązał wymienioną do zwrotu w/w kwoty i odsetek za okres od 18 czerwca 2013r. do 14 czerwca 2016r. w kwocie 456,35 złotych (decyzja z 12 sierpnia 2016r. k.97 akt emerytalnych).</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji złożyła <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że nie jest zobowiązana do zwrotu w/w kwoty oraz kwoty odsetek. W uzasadnieniu stanowiska podniosła m.in., że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia, dlatego nie można stwierdzić, która z regulacji art.138 ustawy emerytalnej została przyjęta przez organ rentowy jako podstawa tej decyzji. Niezależnie od powyższego ubezpieczona wskazała, że organ rentowy posiadał wiedzę, że ubiega się ona o dwa świadczenia emerytalne, których płatnikami są Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Organ rentowy miał również wiedzę o okresach, w których podlegała ona ubezpieczeniu społecznemu rolników. W tych okolicznościach od początku miał możliwość ustalenia prawidłowych okresów wymaganych do nabycia emerytury i obliczenia jej wysokości (odwołanie zarejestrowane pod sygnaturą akt IV U 784/16 k.16-20 akt sprawy).</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wskazując, że już po ustaleniu wysokości kapitału początkowego i przyznaniu ubezpieczonej prawa do emerytury organ powziął informację o nabyciu przez ubezpieczoną prawa do emerytury rolniczej, do której ustalenia przyjęto jedynie okresy pracy i ubezpieczenia <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> w rolnictwie przypadające od 1 maja 1981r. do 31 grudnia 1988r. oraz od 1 stycznia 1991r. do 19 lipca 2012r., które to okresy pokrywają się częściowo z okresami opieki nad dziećmi przyjętymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do ustalenia kapitału początkowego ubezpieczonej. W tych okolicznościach organ rentowy wydał w/w decyzję z 27 maja 2016r. o ponownym ustaleniu kapitału początkowego, a następnie wydał zaskarżoną decyzję, w której ustalił nadpłatę z tytułu emerytury obliczonej przy uwzględnieniu wcześniej ustalonego kapitału początkowego. W ocenie organu rentowego, w przedstawionych okolicznościach, zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie ma podstaw od jej zmiany (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.21-23 akt sprawy).</p> <p>Postanowieniem z 13 grudnia 2016r. Sąd postanowił połączyć sprawę z odwołania ubezpieczonej od decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z wcześniejszą sprawą z odwołania ubezpieczonej od decyzji w sprawie ponownego ustalenia kapitału początkowego celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt IV U 630/16 (postanowienie z 13 grudnia 2016r. k.45 akt sprawy).</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd ustalił, co następuje: </strong> </p> <p>W dniu 5 lipca 2012r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> wniosek <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> <span class="anon-block">urodzonej w dniu (...)</span> o emeryturę. W załączonym do wniosku kwestionariuszu okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczona wykazała okresy zatrudnienia u jedynego pracodawcy – w <span class="anon-block"> Gminnej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> w okresie od 1 września 1971r. do 28 lutego 1991r., w tym przerwy wynikające z przebywania na urlopie wychowawczym oraz okres niewykonywania pracy po ustaniu zatrudnienia – od 1 marca 1991r. do 28 sierpnia 1991r. z powodu opieki nad córką <span class="anon-block">W.</span> (wniosek o emeryturę wraz z kwestionariuszem okresów składkowych i nieskładkowych oraz m.in. odpisami skróconymi aktów urodzenia trójki dzieci i świadectwem pracy k.1-7 akt emerytalnych). We wniosku ubezpieczona wskazała ponadto, że pobiera zasiłek chorobowy z KRUS oraz że nie zgłaszała poprzednio wniosku o emeryturę, w tym w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Rozpoznając przedmiotowy wniosek o emeryturę organ rentowy wystąpił do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z zapytaniem, czy ubezpieczona ma ustalone prawo do świadczenia rolnego, a jeżeli tak, to jakiego i czy do ustalenia tego prawa uwzględniono okresy zatrudnienia, a jeżeli tak, to czy po wyłączeniu okresów zatrudnienia ubezpieczona będzie nadal spełniała warunki do emerytury rolniczej (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> z 12 lipca 2012r. skierowane do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego k.61 akt emerytalnych). W piśmie z 19 lipca 2012r. (data wpływu do organu rentowego w dniu 20 lipca 2012r.) Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego poinformowała, że ubezpieczona nie ma ustalonego prawa do żadnych świadczeń emerytalno-rentowych rolniczych (pismo KRUS z 19 lipca 2012r. k.62 akt emerytalnych). W celu rozpoznania wniosku ubezpieczonej o emeryturę, w dniu 2 sierpnia 2012r. organ rentowy wydał decyzję o ustaleniu kapitału początkowego ubezpieczonej na dzień 1 stycznia 1999r. w wysokości 88 893,97 złotych, przy czym do ustalenia wysokości kapitału początkowego przyjął okresy składkowe w wymiarze 14 lat, 11 miesięcy i 4 dni oraz okresy nieskładkowe z tytułu opieki nad dziećmi w wymiarze 5 lat i 24 dni (decyzja z 2 sierpnia 2012r. k.5 akt o ustalenie kapitału początkowego). Następnie decyzją z 6 sierpnia 2012r. działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 24)">art.24 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> organ rentowy przyznał ubezpieczonej od 13 lipca 2012r. ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego emeryturę, której wysokość ustalił na podstawie art.26 ustawy emerytalnej (decyzja 6 sierpnia 2012r. o przyznaniu emerytury k.70-71 akt emerytalnych).</p> <p>W dniu 20 lipca 2012r., a zatem dzień po w/w informacji skierowanej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> co do tego, że ubezpieczona nie ma ustalonego prawa do świadczenia rolniczego, ubezpieczona wystąpiła do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskiem o emeryturę rolniczą. Do wniosku załączono zaświadczenie o podleganiu przez ubezpieczoną ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 maja 1981r. do 31 grudnia 1988r. oraz od 1 stycznia 1991r. do 19 lipca 2012r., co łącznie stanowi 29 lat, 2 miesiące i 19 dni (wniosek o emeryturę wraz z załącznikami k.1-8 akt emerytalnych KRUS). Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z 1 sierpnia 2012r. wydaną na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 19;art. 19 ust. 1)">art.19 ust.1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> organ rentowy przyznał ubezpieczonej od 13 lipca 2012r. ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego emeryturę (decyzja Prezesa KRUS z 1 sierpnia 2012r. k.29-30 akt emerytalnych KRUS).</p> <p>O nabyciu prawa do emerytury rolniczej ubezpieczona nie powiadomiła Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wiedzę o nabyciu przez ubezpieczoną prawa do emerytury rolniczej Zakład Ubezpieczeń Społecznych powziął z pisma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 26 lutego 2016r. stanowiącego odpowiedź na zapytanie Zakładu z 25 lutego 2016r. W piśmie tym Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego poinformowała również, że do ustalenia prawa do emerytury rolniczej przyjęto jedynie okresy pracy i ubezpieczenia <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> w rolnictwie w okresie od 1 maja 1981r. do 31 grudnia 1988r. oraz od 1 stycznia 1991r. do 19 lipca 2012r (zapytanie ZUS O/<span class="anon-block">S.</span> z 25 lutego 2016r. i odpowiedź KRUS z 26 lutego 2016r. z datą wpływu do ZUS w dniu 2 marca 2016r. k.75-76 akt emerytalnych).</p> <p>Po uzyskaniu informacji o nabyciu przez ubezpieczoną od 13 lipca 2012r. prawa do emerytury rolniczej organ rentowy (ZUS O/<span class="anon-block">S.</span>) zweryfikował okresy przyjęte do ustalenia kapitału początkowego i zaskarżoną decyzją z 27 maja 2016r. ponownie ustalił kapitał początkowy ubezpieczonej na kwotę 81 426,40 złotych, przy czym do ustalenia kapitału początkowego przyjął okresy składkowe w wymiarze 14 lat, 11 miesięcy i 4 dni oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 2 lata z tytułu sprawowania opieki nad dziećmi - w miejsce pierwotnie przyjętych w decyzji z 2 sierpnia 2012r. okresów nieskładkowych z tego tytułu w wymiarze 5 lat i 24 dni (decyzja z 27 maja 2016r. k.8 akt o ustalenie kapitału początkowego). W konsekwencji powyższego – w związku z ponownym ustaleniem kapitału początkowego - decyzją z 1 czerwca 2016r. organ rentowy z urzędu przeliczył emeryturę ubezpieczonej od 13 lipca 2012r. ,tj. od nabycia uprawnień emerytalnych (decyzja z 1 czerwca 2016r. k.79 akt emerytalnych), a następnie zaskarżoną decyzją z 12 sierpnia 2016r. stwierdził, że w okresie od 1 czerwca 2013r. do 31 maja 2016r. ubezpieczona pobrała nienależne (zawyżone) świadczenie z tytułu emerytury w kwocie 3 292,77 złotych i na podstawie art.138 ustawy z 17 grudnia 1998r. zobowiązał ubezpieczoną do zwrotu w/w kwoty i odsetek za okres od 18 czerwca 2013r. do 14 czerwca 2016r. w kwocie 456,35 złotych (decyzja z 12 sierpnia 2016r. i notatka w sprawie ujawienia nadpłaty i przyczyn jej powstania k.97-98 akt emerytalnych).</p> <p>Ubezpieczona urodziła troje dzieci – <span class="anon-block">J. J. (1)</span> w dniu <span class="anon-block">(...)</span>., <span class="anon-block">A. J.</span> w dniu <span class="anon-block">(...)</span>. i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">J.</span> w dniu <span class="anon-block">(...)</span>. (odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci ubezpieczonej k.5-6 akt emerytalnych). W okresie od 1 września 1971r. do 28 lutego 1991r. ubezpieczona pozostawała w zatrudnieniu w <span class="anon-block"> Gminnej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, przy czym w okresie od 5 września 1985r. do 31 grudnia 1985r. (3 miesiące i 26 dni) oraz od 1 grudnia 1986r. do 28 lutego 1991r. (4 lata i 3 miesiące) ubezpieczona przebywała na urlopie wychowawczym (świadectwo pracy k.7 akt emerytalnych). Po ustaniu zatrudnienia w w/w Spółdzielni ubezpieczona nie podjęła dalszego zatrudnienia i kontynuowała opiekę nad córką <span class="anon-block">W.</span> do ukończenia przez córkę 4. roku życia ,tj. od 1 marca 1991r. do 28 sierpnia 1991r. (5 miesięcy i 28 dni). Łącznie okres niewykonywania przez ubezpieczoną pracy z powodu sprawowania opieki na dziećmi, w tym w okresie zatrudnienia w <span class="anon-block"> Gminnej Spółdzielni (...)</span> w ramach w/w urlopu wychowawczego, jak i po ustaniu tegoż zatrudnienia wynosi 5 lat i 24 dni.</p> <p>Wskazane wyżej okresy niewykonywania przez ubezpieczoną pracy z powodu sprawowania opieki nad dziećmi pokrywają się częściowo z okresami podlegania przez ubezpieczoną ubezpieczeniu społecznemu rolników. Jest to okres od 5 września 1985r. do 31 grudnia 1985r. (3 miesiące i 26 dni), od 1 grudnia 1986r. do 31 grudnia 1988r. (2 lata, 1 miesiąc) oraz od 1 stycznia 1991r. do 28 sierpnia 1991r. (7 miesięcy i 28 dni) – zaświadczenie o okresach podlegania przez ubezpieczoną ubezpieczeniu społecznemu rolników k.3-8 akt emerytalnych KRUS. Wyłączając w/w okresy z okresów nieskładkowych (pierwotnie przyjętych do ustalenia kapitału początkowego ubezpieczonej) organ rentowy przyjął, że do okresów nieskładkowych zaliczyć należy jedynie okres pobytu ubezpieczonej na urlopie wychowawczym od 1 stycznia 1989r. do 31 grudnia 1990r. (2 lata), kiedy ubezpieczona nie podlegała równoległe ubezpieczeniu społecznemu rolników.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Odwołania <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> od decyzji z 27 maja 2016r. o ponownym ustaleniu kapitału początkowego oraz od decyzji z 12 sierpnia 2016r. o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń okazały się uzasadnione, choć nie do końca z przyczyn wskazanych przez ubezpieczoną. U podstaw obu decyzji leżało stwierdzenie organu rentowego, że ubezpieczona nie powiadomiła organu o nabyciu prawa do emerytury rolniczej, a to miało skutkować tym, że do ustalenia kapitału początkowego ubezpieczonej (w decyzji z 2 sierpnia 2012r.) przyjęto okresy nieskładkowe z tytułu opieki na dziećmi w wymiarze 5 lat i 24 miesiące w sytuacji, gdy przyjęcie części tego samego okresu do ustalenia emerytury rolniczej skutkuje tym, że do ustalenia kapitału początkowego należało uwzględnić okresy niewykonywania przez ubezpieczoną pracy z tytułu opieki nad dziećmi w wymiarze jedynie 2 lat.</p> <p>Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organu rentowego jest błędne. Poza sporem jest, że ubezpieczona mimo pouczenia o obowiązku zawiadomienia organu rentowego o nabyciu prawa do emerytury rolniczej nie dopełniła tego obowiązku. Stosowne pouczenie znajdowało się decyzji z 6 sierpnia 2012r. o przyznaniu emerytury (k.70-71 akt rentowych). Twierdzenia ubezpieczonej zawarte w odwołaniu, jak i podnoszone w toku zeznań (k.45v akt sprawy), że organ rentowy miał wiedzę o ubieganiu się przez nią o emeryturę rolniczą, gdyż informowała o tym ustnie pracownika ZUS podczas wizyt w siedzibie organu przy okazji składania wniosku o emeryturę nie zasługują na uwzględnienie. Ustna rozmowa z pracownikiem organu rentowego nie wypełnia obowiązku poinformowania organu o fakcie nabycia prawa do innego świadczenia emerytalnego, tym bardziej że ubezpieczona przyznała, iż rozmowa ta miała miejsce na etapie ubiegania się o świadczenie emerytalne rolnicze, a nie po jego przyznaniu. Podkreślić jednakże należy, że fakt niepowiadomienia organu przez ubezpieczoną o nabyciu prawa do emerytury rolniczej nie ma dla sprawy - wbrew twierdzeniom organu rentowego - istotnego znaczenia, gdyż nawet w sytuacji, gdyby ubezpieczona powiadomiła organ rentowy o nabyciu emerytury rolniczej, organ rentowy nie miałby podstaw do zweryfikowania ustaleń w zakresie okresów nieskładkowych przyjętych do ustalenia kapitału początkowego.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 174;art. 174 ust. 2;art. 174 ust. 2 pkt. 2)">art.174 ust.2 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.) przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy ,tj. przed 1 stycznia 1999r. okresy nieskładkowe, o których mowa w art.7 pkt 5 ustawy (bez ograniczenia, o którym mowa w art.5 ust.2). Przywołany art.7 pkt 5 ustawy stanowi zaś, że okresami nieskładkowymi są przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresy niewykonywania pracy – z powodu opieki nad dzieckiem:</p> <p>1)  w wieku do 4 lat - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie – bez względu na liczbę dzieci – do 6 lat,</p> <p>2)  na które względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny – dodatkowo w granicach do 3 lat na każde dziecko.</p> <p>Ubiegając się o emeryturę z ZUS ubezpieczona wykazała w kwestionariuszu okresy składkowe z tytułu wykonywania pracy w <span class="anon-block"> Gminnej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> oraz okresy nieskładkowe z tytułu opieki na dziećmi – zarówno w toku zatrudnienia w ramach urlopu wychowawczego, jak i przez kilka miesięcy po ustaniu zatrudnienia – od 1 marca 1991r. do 28 sierpnia 1991r. ,tj. do chwili ukończenia przez najmłodszą córkę <span class="anon-block">W.</span> 4. roku życia. Suma w/w okresów nieskładkowych stanowi – jak wskazano wyżej - 5 lat i 24 dni i taki wymiar okresów nieskładkowych z tytułu niewykonywania pracy z powodu opieki nad dziećmi organ rentowy przyjął od ustalenia kapitału początkowego w pierwszej decyzji z 2 sierpnia 2012r. W ocenie Sądu takie ustalenie jest prawidłowe i oceny takiej nie zmienia fakt nabycia przez ubezpieczoną emerytury rolniczej, do której ustalenia drugi organ rentowy ,tj. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyjął okresy, które pokrywają się częściowo z okresami przyjętymi przez ZUS jako okresy nieskładkowe z tytułu opieki nad dziećmi. Organ rentowy pominął bowiem całkowicie fakt, że do emerytury rolniczej przyjęto wyłącznie okresy podlegania przez ubezpieczoną ubezpieczeniu społecznemu rolników – na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ()">ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, a do emerytury z ZUS organ rentowy przyjął okresy składkowe i nieskładkowe na gruncie ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS. Okoliczność, że pewne okresy - tu nieskładkowe z tytułu opieki nad dziećmi pokrywają się czasowo z okresami ubezpieczenia rolniczego nie oznacza, że do ustalenia emerytury rolniczej przyjęto okresy innego ubezpieczenia społecznego (okres nieskładkowy na gruncie ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Od początku bowiem do ustalenia emerytury rolniczej przyjęto wyłącznie okresy podlegania przez ubezpieczoną ubezpieczeniu społecznemu rolników. Przez pewien okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników ubezpieczona była również pracownikiem niewykonującym pracy z powodu opieki nad dziećmi do 4 lat (co na gruncie ubezpieczenia stanowiło okres nieskładkowy). Okoliczność, że czasowo okresy te nakładały się na siebie nie oznacza, że do ustalenia emerytury rolniczej uwzględniono ubezpieczonej okres, o którym mowa art.7 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i odwrotnie ,tj. że do emerytury z powszechnego systemu ubezpieczenia społecznego przyjęto przebyte przez ubezpieczoną okresy ubezpieczenia społecznego rolników. W spornym okresie ,tj. od 5 września 1985r. do 31 grudnia 1985r. oraz od 1 grudnia 1986r. do 31 grudnia 1988r. <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> była osobą ubezpieczoną na gruncie dwóch różnych systemów ubezpieczenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przebywając na urlopie wychowawczym (u pracodawcy) ubezpieczona mogła wychowywać dzieci i pracować równocześnie w gospodarstwie rolnym (była wówczas właścicielką gospodarstwa rolnego położonego we wsi <span class="anon-block">H.</span> – akt notarialny k.13-14 akt emerytalnych KRUS). W ocenie Sądu nie ma również podstaw do „wyłączenia” z okresu nieskładkowego okresu niewykonywania przez ubezpieczoną pracy z powodu opieki nad najmłodszą córką <span class="anon-block">W.</span> od 1 marca 1991r. (po zakończeniu pracy w <span class="anon-block"> Gminnej Spółdzielni (...)</span>) do <span class="anon-block">(...)</span>. ,tj. do ukończenia przez córkę 4. roku życia – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 7;art. 7 pkt. 5;art. 7 pkt. 5 lit. a)">art.7 pkt 5 lit. a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Okoliczność, że w tym samym okresie <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników nie zmienia faktu, że opiekowała się również córką i nie pozostawała w zatrudnieniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art.477<sup> <!-- -->14</sup>§2 kpc</a> zmienił zaskarżoną decyzję z 27 maja 2016r. w ten sposób, że ustalił wysokość kapitału początkowego ubezpieczonej na dzień 1 stycznia 1999r. w wysokości 88 893,97 złotych, przyjmując do ustalenia kapitału okresy składkowe w wymiarze 14 lat, 11 miesięcy i 4 dni oraz okresy nieskładkowe z tytułu opieki nad dziećmi w wymiarze 5 lat i 24 dni (tak, jak w decyzji z 2 sierpnia 2012r. k.5 akt o ustalenie kapitału początkowego) – pkt I wyroku.</p> <p>Brak podstaw do weryfikowania wysokości kapitału początkowego ubezpieczonej <span class="anon-block">Z. J. (1)</span> powoduje, że brak jest podstaw do żądania od ubezpieczonej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138;art. 138 ust. 1;art. 138 ust. 2)">art.138 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu, przy czym za nienależnie pobrane świadczenia rozumie się:</p> <p>3)  świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania,</p> <p>4)  świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.</p> <p>W świetle powyższych rozważań nie ulega wątpliwości, że w sprawie nie zachodzi żadna z w/w przesłanek do uznania, iż wypłacona ubezpieczonej emerytura była świadczeniem nienależnie przez nią pobranym (w zawyżonej wysokości). Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art.477<sup> <!-- -->14</sup>§2 kpc</a> zmienił zaskarżoną decyzję z 12 sierpnia 2016r. i orzekł jak pkt II sentencji wyroku.</p> </div>