I Ca 498/16

Sądy powszechne2016-12-15

Sygnatura

I Ca 498/16

Data orzeczenia

2016-12-15

Rodzaj

DECISION

Sędziowie

Alicja Wiśniewska (PRESIDING_JUDGE)Cezary OlszewskiElżbieta Iwona Cembrowicz

Treść orzeczenia

Sygn. aktI.Ca 498/16 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 15 grudnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="430"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td>  SSO Alicja Wiśniewska </td> </tr> <tr> <td> Sędziowie SO : </td> <td> Elżbieta Iwona Cembrowicz, Cezary Olszewski </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> st. sekr. sądowy Ewa Andryszczyk </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 roku w Suwałkach na rozprawie sprawy z wniosku   I. S. z udziałem S. O.  o ustalenie miejsca pobytu małoletnich oraz pozbawienie i ograniczenie władzy rodzicielskiej na skutek apelacji wnioskodawczyni I. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 8 września 2016r. sygn. akt III Nsm 396/13 p o s t a n a w i a: 1.Oddalić apelację. 2.Odstąpić od obciążania wnioskodawczyni kosztami postępowania przed sądem II-giej instancji. SSO Elżbieta Iwona Cembrowicz SSO Alicja Wiśniewska SSO Cezary Olszewski Sygn. akt: I. Ca. 498/16 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Wnioskodawczyni I. S. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Ełku o ustalenie miejsca pobytu małoletnich synów: K. O. (1) i K. O. (2) przy matce. W uzasadnieniu wskazała, że do lipca 2013 r. rodzice dzieci zamieszkiwali razem, ale obecnie niezadowolony z zachowania matki dzieci, uczestnik postępowania S. O. szantażował i groził. P. uprzednio zdarzały się nieprzewidziane zachowania z jego udziałem. Prócz tego, nie zajmował się dziećmi i niewłaściwie się do nich odnosił. Wzbudza on lęk u wnioskodawczyni. Również S. O. wystąpił do Sądu Rejonowego w Gostyninie o ustalenie przy nim miejsca pobytu synów przy nim. W uzasadnieniu wskazał, że do lipca rodzice dzieci zamieszkiwali razem, a obecnie I. S. chce wywieść dzieci za granicę. Sprawę tą przekazano do Sądu Rejonowego w Ełku. Sprawy z wniosków I. S. i S. O. o ustalenie miejsca pobytu małoletnich dzieci połączono do wspólnego rozpoznania postanowieniem z dnia 31 grudnia 2013 r. Dodatkowo I. S. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Ełku o pozbawienie S. O. władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi: K. O. (1) i K. O. (2). Podobnie S. O. wystąpił do Sądu Rejonowego w Gostyninie o ograniczenie władzy rodzicielskiej I. S. poprzez powierzenie mu wyłącznego prawa decydowania o leczeniu, kształceniu i wyjazdach zagranicznych synów. Także i tą sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Ełku. Sprawy z wniosków I. S. i S. O. w przedmiocie władzy rodzicielskiej połączono do wspólnego rozpoznania postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. P. w piśmie procesowym z dnia 25 kwietnia 2016 r. I. S. domagała się również trwałego zakazania S. O. kontaktów z małoletnimi K. O. (1) i K. O. (2). Zaskarżonym postanowieniem wydanym dnia 8 września 2016 r. w sprawie o sygn. akt: III. N.. 396/13 Sąd Rejonowy w Ełku powierzył I. S. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi: K. O. (1) i K. O. (2), jednocześnie ustalając miejsce pobytu małoletnich u matki, ograniczając ją S. O. do prawa interesowania się losem dzieci oraz współdecydowania o majątku i wyjazdach zagranicznych małoletnich (pkt 1); w pozostałym zakresie wniosek I. S. dotyczący władzy rodzicielskiej oddalił (pkt 2) oraz oddalił w całości wniosek S. O. (pkt 3); zakazał S. O. utrzymywania kontaktów z małoletnimi K. O. (1) i K. O. (2) przez okres 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia (pkt 4), zaś w pozostałym zakresie wniosek o zakazanie S. O. kontaktów z małoletnimi oddalił (pkt 5); ustalił, że koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie strony ponoszą we własnym zakresie (pkt 6) oraz ustalił, iż brakujące koszty sądowe w postaci zaliczki na opinie ponosi Skarb Państwa (pkt 7). Oceniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 111;art. 111 § 1)">art. 111 § 1 k.r.o.</a> Sąd Rejonowy uznał, że nie występuje trwała przeszkoda w wykonywaniu przez S. O. władzy rodzicielskiej ani nie ujawniły się szczególne okoliczności wskazujące na nadużywanie przez niego władzy rodzicielskiej, w szczególności podczas zdarzenia we wrześniu 2013 r. (wówczas K. O. (1) był dobrze traktowany) i w kwietniu 2016 r. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że wprawdzie S. MarcinOrszulski dopuścił się zaniedbań w sferze obowiązków rodzicielskich wobec dzieci, jednak zaniedbania te nie były rażące. P. przeciwko pozbawieniu S. O. władzy rodzicielskiej przemawia również potencjalna jakość osobistych relacji z dziećmi. W tych warunkach Sąd Rejonowy uznał, że brak jest podstaw do pozbawienia S. O. władzy rodzicielskiej. Zdaniem Sądu Rejonowego, nie zachodziły też przesłanki uprawniające do trwałego zakazania S. O. utrzymywania kontaktów z małoletnimi dziećmi. W tym przedmiocie Sąd Rejonowy wskazał m. in., że relacje rodziców małoletnich dzieci nie są prawidłowe. Postawa S. O. wobec I. S. musi bowiem ulec poprawie. Nie służy bowiem dobru dzieci doświadczanie przez nich zachowań jawnie deprecjonujących rodzica, który zazwyczaj sprawuje pieczę nad nimi. Z drugiej strony Sąd Rejonowy zważył w oparciu o opinię RODK, że S. O. racjonalnie podchodzi do życia i gdy dotrze do niego informacja o istnieniu określonych reguł dotyczących jego relacji z byłą konkubiną I. S. najprawdopodobniej się do nich dostosuje. W tych warunkach Sąd Rejonowy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 113(3))">art. 113 3 k.r.o.</a> orzekł o czasowym (półrocznym) zakazie kontaktów S. O. z synami. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> uznając, iż brak jest podstaw do odstąpienia od ogólnej zasady ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności z uwagi na to, że obie strony w istotnym zakresie przegrały. O brakujących zaś kosztach sądowych, w postaci wydatków związanych ze sporządzeniem opinii przez (...) (dawniej (...)), Sąd Rejonowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 4)">art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>, z uwagi na skomplikowaną sytuację finansową zainteresowanych. Apelację od powyższego postanowienia w zakresie pkt 2, 5 i 6 wywiodła wnioskodawczyni (uczestniczka postępowania) I. S.. Powyższemu orzeczeniu zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: a) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 111;art. 111 § 1)">art. 111 § 1 k.r.o.</a> poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, iż spełnione zostały przesłanki z powołanego przepisu, pozwalające na uwzględnienie żądania w całości, a mianowicie nadużycie władzy rodzicielskiej i rażące zaniedbanie obowiązków rodzicielskich względem małoletnich przez S. O.. Istotną okolicznością – zdaniem skarżącej – jest to, że uczestnik swoim dotychczasowym postępowaniem rażąco zaniedbywał i nadal zaniedbuje obowiązki rodzicielskie względem synów: K. O. (1) i K. O. (2). Wielokrotnie dochodziło z jego strony do ekscesów skierowanych w stronę dzieci, co szczegółowo opisywała I. S. i świadek E. P. porwał on starszego syna przez co naraził go na nieoczekiwaną, nieplanowaną i niezrozumiałą dla niego rozłąkę z matką. P. S. w kwietniu 2016 r. usiłował po raz kolejny odebrać siłą dzieci. Nie łoży on też na utrzymanie synów, a postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne. P. S. O. nie dawał przykładu dobrego ojca, o czym świadczy chociażby przemoc fizyczna i psychiczna wobec matki dzieci, wykorzystywanie ich do swoich interesów. Niewykluczone jest też, że będzie próbował po raz kolejny uprowadzić dzieci. W konkluzji wskazała, że dla dobra dzieci koniecznym jest pozbawienie S. O. władzy rodzicielskiej, b) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 113(3))">art. 113 3 k.r.o.</a> poprzez orzeczenie jedynie o ograniczonym w czasie zakazie utrzymywania kontaktów S. O. z małoletnimi synami pomimo, że materiał zgromadzony w toku postępowania wykazał, że dotychczasowe postępowanie wyżej wymienionego nie ma dobrego wpływu na dzieci (m. in. odbieranie ich siłą od matki). Obecnie dzieci boją się ojca i już sam widok na ulicy samochodu podobnego do samochodu uczestnika sprawie, że dzieci przestają się czuć bezpiecznie. P. uczestnik postępowania przez cały okres trwania postępowania (tj. od 2013 r.) nie zabiegał o normalne kontakty z synami, nie chciał tego nigdy uregulować formalnie, lecz wolał na własną rękę odbierać dzieci siłą. Wobec tego, że działania podejmowane przez S. O. poważnie zagrażają dobru małoletnich, to do czasu zmiany zachowania wyżej wymienionego, kontakty z K. O. (1) i K. O. (3) winny być zakazane. W związku z tym, trudno przewidzieć, kiedy nadejdzie moment zmiany, należy przedmiotowy zakaz orzec na czas nieokreślony. 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie: a) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że wniosek I. S. o pozbawienie S. O. władzy rodzicielskiej nad synami nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w ocenie Sądu dotychczasowe zaniedbania obowiązków rodzicielskich wyżej wymienionego nie mają charakteru rażącego. Z tak dokonaną oceną nie sposób się zgodzić, gdyż ze zgromadzonego materiału dowodowego wypływają zupełnie inne wnioski, b) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 231)">art. 231 k.p.c.</a> poprzez przyjęcie domniemania, że S. O. po pierwszym okresie sprzeciwu i buntu, dojdzie do czasu wycieszenia i wówczas spokojnie można będzie określić zasady, na jakich mógłby spotykać się z synami. Przyjęcie przedmiotowego domniemania nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym, są to jedynie przypuszczenia Sądu I instancji. Jednakże mając na uwadze, że do tej pory uczestnik nie był w stanie opanować swojego gniewu, to zapewne nie uczyni tego w przeciągu sześciu miesięcy. Jak sami biegli wskazali: „uczestnik jest emocjonalnie niezrównoważony, podatny na doświadczenie negatywnych emocji, jak m. in. niezadowolenie, gniew, co rzutuje na jego zdolności adaptacyjne: jest skłonny do irracjonalnych pomysłów, mniej zdolny do kontrolowania swoich popędów (…). W trudnych sytuacjach reaguje napięciem, lękiem, często doświadcza stanów wrogości, gniewu”. Mając na względzie powyższe, skarżąca domagała się zmiany postanowienia w części zaskarżonej poprzez powierzenie jej wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, jednocześnie ustalając przy niej miejsca pobytu małoletnich, pozbawiając tej władzy S. O., zakazanie S. O. utrzymywania kontaktów z małoletnimi dziećmi przez czas nieoznaczony oraz zasądzenie od S. O. na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, także wniosła o zasądzenie od S. O. na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem II instancji według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację uczestnik postępowania (wnioskodawca) S. O. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od apelantki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postepowanie apelacyjne według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom apelacji, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń, które stanowią wynik właściwej i wnikliwej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Ustalenia te zostały poczynione w takim zakresie, na jaki zezwalały przeprowadzone dowody, po dokonaniu ich oceny zgodnie z kryteriami wskazanymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy aprobuje utrwalony w orzecznictwie pogląd, że do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> może dojść wówczas, gdy zostanie wykazane uchybienie podstawowym kryteriom oceny, tj. zasadom doświadczenia życiowego i innym źródłom wiedzy, regułom poprawności logicznej, właściwemu kojarzeniu faktów, prawdopodobieństwu przedstawionej wersji (por. m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2005 r. III CK 314/05, Lex nr 172176). W związku z tym tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego nie uwzględnia związków przyczynowo-skutkowych, przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r. II CKN 817/00, OSNC 2000/7-8/139). Zwalczanie swobodnej oceny dowodów nie może polegać tylko na przedstawieniu korzystnej dla skarżącego wersji zdarzeń, ustaleń stanu faktycznego opartej na jego własnej ocenie, lecz konieczne jest posłużenie się argumentami wyłącznie jurydycznymi i wykazanie, że określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów zostały naruszone, co miało wpływ na wynik sprawy. Takich uchybień Sądu Rejonowego dokonującego oceny dowodów skarżąca nie wykazała. Skarżąca jedynie ze wskazanych przez nią dowodów w postaci swoich zeznań oraz wybiórczej oceny opinii zespołu biegłych O. Zespołu (...) w A. (dawniej (...)), wywodzi odmienne wnioski niż Sąd Rejonowy. Wbrew jednak twierdzeniom skarżącej ocena przedmiotowych dowodów była prawidłowa i doprowadziła Sąd Rejonowy do trafnych ustaleń, że nie istnieją podstawy do pozbawiania uczestnika postepowania (wnioskodawcy) władzy rodzicielskiej oraz zakazania mu utrzymywania kontaktów z małoletnimi dziećmi na czas nieoznaczony. Skarżąca w apelacji nie wykazała, aby Sąd I instancji naruszył reguły logicznego rozumowania, zasady doświadczenia życiowego, czy właściwego kojarzenia faktów. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji właściwie ocenił wiarygodność i moc dowodową wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym zeznań zainteresowanych i świadków. Sąd I instancji zasadnie przyjął, że zeznania I. S. obrazują w znacznej części burzliwe jej relacje z S. O., których ocena wiarygodności wymagała wysokiej rozwagi w kontekście całego materiału dowodowego. Również ocena zeznań świadka E. G. dokonana przez Sąd Rejonowy nie odbiega od przyjętych reguł logicznego rozumowania i zasadniczo stanowią one wyraz odczuć aniżeli obiektywny obraz rzeczywistych zachowań S. O.. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał, że skarżąca nie podważyła prawidłowości dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny zebranego materiału dowodowego, w szczególności nie wykazała, aby Sąd ten uchybił wskazaniom wiedzy, czy też regułom logicznego myślenia. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji uzasadnił, w oparciu o jakie przesłanki uznał relacje stron oraz poszczególnych świadków za wiarygodne, bądź też odmówił im tego waloru, a ocenie tej nie można zarzucić braku obiektywizmu. Chybiony okazał się też zarzut naruszenia art.. 231 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> Przepis ten definiując domniemanie faktyczne, stanowi, iż sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów. Możliwość zastosowania przez sąd domniemania faktycznego nie może być jednak interpretowana jako złagodzenie wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> obowiązku dowodzenia przez stronę faktów, z których wywodzi ona skutki prawne. Zastosowanie domniemania faktycznego powinno mieć miejsce wtedy, gdy brak jest bezpośrednich środków dowodowych albo istnieją znaczne utrudnienia dowodowe dla wykazania faktu, a jednocześnie jego ustalenie jest możliwe przy zastosowaniu reguł logicznego rozumowania przy uwzględnieniu zasad wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2010 r., I CSK 11/10, Lex nr 737365). Należy przy tym pamiętać, że tzw. dowód prima facie oparty na konstrukcji domniemań faktycznych wymaga wysokiego prawdopodobieństwa istnienia pierwszego i kolejnych zdarzeń sprawczych, pozwalających traktować je, jako oczywiste (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r., III CSK 245/09, Lex nr 611825). W niniejszej sprawie nie ma podstaw do tego aby na podstawie wnioskowania w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 231)">art. 231 k.p.c.</a> uznać, że zainteresowani nie będą w stanie nawiązać i realizować współpracy w sprawach dzieci. Brak jest podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, iż relacje uczestnika postępowania (wnioskodawcy) z I. S. nie ulegną poprawie i nie będą oni mogli wypracować wspólnych zasad w zakresie kontaktów dzieci z ojcem. Z pewnością okres sześciu miesięcy, na który zakazano uczestnikowi postępowania (wnioskodawcy) kontaktów z dziećmi jest adekwatny do jego postawy, który aktualnie dostrzega potrzebę wykreowania nowego standardu jego kontaktów z wnioskodawczynią (uczestniczką postępowania). Wskazać także należy, że podstawę pozbawienia władzy rodzicielskiej w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 111)">art. 111 k.r.o.</a> stanowią cztery ustawowe przesłanki, enumeratywnie wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym</a>, z których każda stanowi samoistną podstawę pozbawienia władzy rodzicielskiej (K. Gromek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz., wyd. 5, Warszawa 2016, opubl. Legalis): 1) trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej, a więc taka okoliczność, która według rozsądnego przewidywania będzie trwała przez długi czas, niedający się ustalić albo trudny do przewidzenia, ale obejmujący długotrwały, z reguły wieloletni okres, 2) nadużywanie władzy rodzicielskiej, czyli stosowanie najdrastyczniejszych form przemocy fizycznej lub psychicznej przez rodziców, w szczególności nadmierne karanie, zwłaszcza cielesne, wykorzystywanie dziecka do czynów nierządnych, w tym nakłanianie go do uprawiania prostytucji, zmuszanie dziecka do nadmiernej pracy w domu lub do pracy zarobkowej, wychowywanie dziecka do przestępczego procederu, doprowadzenie przez brak dbałości do nagannego zachowywania się dziecka w szkole i do złych jego wyników w nauce, pozbawianie dziecka jego naturalnego środowiska rodzinnego i bezpośredniej pieczy drugiego z rodziców przez bezprawne zatrzymanie go u siebie, zwłaszcza gdy łączy się to z wywiezieniem dziecka wbrew woli drugiego z rodziców na stałe za granicę, zamieszkanie wraz z dzieckiem z nowym partnerem, jeżeli taki układ wywiera niekorzystny wpływ na wychowanie dziecka, rozpijanie dziecka i wiele innych zachowań, które w głównej mierze stanowią przestępstwo w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">Kodeksu karnego</a>, 3) rażące zaniedbywanie obowiązków względem dziecka, czyli skrajne przypadki zaniechania przez rodziców realizacji podstawowych czynności, warunkujących prawidłowy rozwój dziecka (np. uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych, porzucenie dziecka, dopuszczenie do przebywania dziecka w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia), 4) utrzymywanie się przyczyn umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. W razie stwierdzenia występowania jednej z trzech przesłanek wymienionych powyżej sąd obligatoryjnie wydaje postanowienie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. W przypadku wystąpienia przesłanki ostatniej – pozbawienie władzy rodzicielskiej jest fakultatywne. W każdym przypadku pozbawienie władzy rodzicielskiej może dotyczyć zarówno jednego, jak i dwojga rodziców. W ocenie Sądu Okręgowego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do pozbawienia uczestnika postępowania (wnioskodawcy) S. O. władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi. Wprawdzie uczestnik postępowania (wnioskodawca) posiada ograniczone kompetencje wychowawcze (niezrównoważenie emocjonalne, podatność na doświadczanie negatywnych emocji, mniejsza zdolność do kontrolowania swoich popędów i radzenia sobie ze stresem), niemniej jednak okoliczności te nie są wystarczające, aby pozbawić go władzy rodzicielskiej. Sąd Okręgowy nie doszukał się, aby uczestnik postępowania (wnioskodawca) w sposób rażący zaniedbywał obowiązki względem dzieci, jak też nadużywał władzy rodzicielskiej. Nie można bowiem pominąć, że w czasie, gdy pozostawał w związku partnerskim z wnioskodawczynią (uczestniczką postępowania) właściwie opiekował się synami, zaspokajał ich potrzeby i nie odnotowano żadnego zdarzenia, które zagrażałoby ich dobru. Nie można przy tym zignorować, że od momentu rozstania zainteresowanych, uczestnik postępowania (wnioskodawca) został pozbawiony przez skarżącą de facto uczestnictwa w wychowaniu dzieci i kontaktu z nimi, pomimo iż posiadał pełną władzę rodzicielską. Główną przyczyną tego stanu rzeczy, był silny konflikt, jaki nawiązał się między zainteresowanymi, brak wypracowania wspólnych decyzji odnośnie sprawowania pieczy nad dziećmi, co wpłynęło na faktyczne ograniczenie udziału uczestnika postepowania (wnioskodawcy) S. O. w opiece i wychowaniu nad dziećmi, a w efekcie na podejmowane przez niego działania zmierzające do odzyskania utraconej władzy rodzicielskiej. Podkreślić przy tym należy, że wnioskodawczyni (uczestniczka postepowania) konsekwentnie od momentu rozstania z uczestnikiem postępowania (wnioskodawcą) zabraniała mu kontaktów z synami, zaś postawa tego ostatniego świadczy, że chce czynnie uczestniczyć w procesie wychowawczym synów i towarzyszyć ich dorastaniu. Z pewnością tego rodzaju trudna sytuacja, wpływa na doświadczanie przez niego wrogości i gniewu wobec skarżącej, czy też podejmowania irracjonalnych decyzji. Trudno jest więc całkowicie obarczać S. O. winą za zaistniałą sytuację. Sąd Okręgowy nie dostrzegł, aby skarżąca dążyła do nawiązania prawidłowej komunikacji z uczestnikiem postępowania (wnioskodawcy) w sprawach ich dzieci, a ona sama była całkowicie bierna wobec nagannych zachowań tego ostatniego. Nie można też zgodzić się z apelantką, iż uczestnik postępowania (wnioskodawca) uchyla się od łożenia na utrzymanie synów. Jak sama wnioskodawczyni (uczestniczka postepowania) przyznała na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2016 r., S. O. pieniądze wysyła do jej ojca lub poprzez przekazy pocztowe, a także niekiedy wysyła on paczki, jednak ona sama ich nie odbiera. W podobnym tonie wypowiadał się też uczestnik postepowania (wnioskodawca). Podał, że nie jest on w stanie płacić zasądzonych alimentów w całości, z uwagi na stan zdrowia, jednak w miarę możliwości partycypuje w kosztach ich utrzymania. Okoliczności te znajdują też potwierdzenie m. in. w potwierdzeniach nadania przekazów pocztowych załączonych do akt niniejszej sprawy. Nie można także podzielić zastrzeżeń skarżącej, iż istniały podstawy do trwałego zakazania uczestnikowi postepowania (wnioskodawcy) utrzymywania kontaktów z dziećmi. Zdaniem Sądu Okręgowego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie przemawiał za tym, iż uczestnik postepowania (wnioskodawca) zagraża dobru dzieci. Dotychczas realizowane kontakty S. O. z dziećmi, które nota bene na przestrzeni kilku ostatnich lat były sporadyczne, nie ujawniły, iż zagraża on ich życiu, zdrowiu, prawidłowemu rozwojowi, bezpieczeństwu, doprowadza ich do demoralizacji, do kształtowania u nich postaw aspołecznych. Podkreślić przy tym należy, że nie można mówić o uprowadzeniu dziecka przez rodzica, który nie sprawuje nad nim osobistej pieczy, jeżeli władza rodzicielska tego rodzica nie została ograniczona lub zawieszona. Taka zaś sytuacja miała miejsce w dniu 5 kwietnia 2016 r. Nie można też pominąć, że nadrzędnym kryterium w przedmiocie kontaktów stanowi dobro dziecka. Dobro to wymaga natomiast zapewnienia małoletniemu jak najszerszych kontaktów z tym z rodziców, z którym nie przebywa na co dzień. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że małoletnie dzieci nie utrzymują kontaktów z ojcem, zaś długotrwały brak tych kontaktów z pewnością wpływa na osłabienie więzi małoletnich z ojcem. Osłabienie tych więzi można było już zaobserwować podczas badań w Rodzinnym Ośrodku Diagnostyczno – Konsultacyjnym w A. w dniu 24 listopada 2015 r., podczas których dzieci okazywały wobec uczestnika postępowania (wnioskodawcy) S. O. niepewność i dystans, pomimo iż ten pierwszy wykazywał dużą aktywność w kontakcie z nimi. W świetle powyższego Sąd Okręgowy uznał, że nieograniczone w czasie pozbawienie dzieci kontaktów z uczestnikiem postepowania (wnioskodawcą) zagrażałoby ich dobru. Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> oddalił apelację. Uwzględniając zaś sytuację osobistą i majątkową, na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania wnioskodawczyni kosztami postępowania apelacyjnego. SSO Elżbieta Iwona Cembrowicz SSO Alicja Wiśniewska SSO Cezary Olszewski </div>