Ppolska.starec← UrzadnikВойти

VIII Ga 183/16

Sądy powszechne2016-12-15
Sygnatura
VIII Ga 183/16
Data orzeczenia
2016-12-15
Rodzaj
REASONS

Sędziowie

Marek Tauer (PRESIDING_JUDGE)Sylwia RoszakWojciech Wołoszyk

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<table> <colgroup> <col width="111"/> <col width="250"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt.</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->VIII Ga 183/16</strong> </p> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="680"/> </colgroup> <tr> <td> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> </div> </td> </tr> <table> <colgroup> <col width="71"/> <col width="130"/> <col width="113"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td colspan="2"> </td> <td> <p>Dnia 15 grudnia 2016r.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> Przewodniczący</p> <p>Sędzia</p> <p>Sędzia</p> </td> <td colspan="2"> <p>SSO Marek Tauer (spr.)</p> <p>SO Wojciech Wołoszyk</p> <p>SR del. Sylwia Roszak</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Protokolant</p> </td> <td colspan="2"> <p>Katarzyna Burewicz</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016r. w Bydgoszczy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>na rozprawie</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>sprawy z powództwa: <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) Spółki Jawnej</span> </em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->w miejscowości <span class="anon-block">M.</span> </em> </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>przeciwko :<strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="anon-block">P. S.</span> </em> </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>o zapłatę</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> <p>na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego</p> <p>w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2015r.sygn. akt VIII GC 897/14</p> <p> <strong> <!-- --> oddala apelację.</strong> </p> <p>Wojciech Wołoszyk Marek Tauer Sylwia Roszak </p> </td> </tr> </table> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block"> - (...) Spółka Jawna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span> domagał się zasądzenia od pozwanych <span class="anon-block">M. D.</span> i <span class="anon-block">P. S.</span> solidarnie kwoty 71.089,11 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwot: 11.533,47 zł od dnia 24 sierpnia 2012r. do dnia zapłaty, 6.368,23zł od dnia 31 sierpnia 2012r. do dnia zapłaty, 46.357,41 zł od dnia 8 września 2012 r. do dnia zapłaty, 6.830 zł od dnia wniesienia pozwu (tj . od 5 czerwca 2014r.) do dnia zapłaty oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w sierpniu 2012 r. sprzedał <span class="anon-block"> spółce (...) sp. z o. o.</span> olej napędowy za łączną kwotę 64.259,11 zł. Należność ta wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kosztami procesu w kwocie 6.380 zł została zasądzona przez Sąd Rejonowy we Włocławku wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r. Powód wszczął na podstawie tego wyroku egzekucję, która okazała się bezskuteczna. Pozwani byli członkami zarządu <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o. o.</span>, przy czym pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> pełnił tę funkcję od 16 marca 2012 r. do 12 sierpnia 2013r. Powód podniósł, że swoje roszczenie opiera na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299)">art. 299 k.s.h.</a> </p> <p>Pozwani nie złożyli odpowiedzi na pozew. W dniu 24 września 2014 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wydał w tej sprawie wyrok zaoczny, którym zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 71.089,11 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 64.259,11 zł od dnia 28 lutego 2014r. w stosunku do <span class="anon-block">M. D.</span> i od dnia 1 marca 2014r. w stosunku do <span class="anon-block">P. S.</span>. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo. W punkcie III wyroku zasądzono od pozwanych na rzecz powodów solidarnie kwotę 5.972 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Od tego wyroku pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> wniósł sprzeciw. W jego treści pozwany wskazał, że nawet, gdyby złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, to powód nie uzyskałby zaspokojenia w postępowaniu upadłościowym. Pozwany wskazał, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> od początku swojego istnienia nie posiadała zdolności finansowej do regulowania zobowiązań. Celem jej działalności był bowiem udział w charakterze podwykonawcy w budowie odcinka autostrady <span class="anon-block">(...)</span>. Za wykonywane <span class="anon-block"> usługi spółka (...) sp. z o. o.</span> miała otrzymywać wynagrodzenie od <span class="anon-block"> spółki (...) Sp. z o. o.</span> <span class="anon-block"> Spółka (...) sp. z o. o.</span> nie posiadała żadnych środków finansowych ani majątku trwałego. Przysługiwały jej jedynie wierzytelności względem <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w łącznej kwocie przekraczającej 300.000 zł. Do wypłaty umówionego wynagrodzenia nie doszło, gdyż wskazana spółka została postawiona w stan upadłości. Ze względu na nieotrzymanie umówionego wynagrodzenia <span class="anon-block"> spółka (...) sp. z o.o.</span> nie była w stanie zapłacić swoim kontrahentom za świadczone usługi i dostarczony towar. W dalszym toku procesu strony podtrzymywały swoje stanowiska.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie. Powód w ramach prowadzonej działalności gospodarczej sprzedał w sierpniu 2012 r. <span class="anon-block"> spółce (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">B.</span> olej napędowy za łączną kwotę 64.259,11 zł. W dniu 21 marca 2013 r. Sąd Rejonowy we Włocławku wydał wyrok, którym zasądził od <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> kwotę 64.259,11 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwot: 11.533,47 zł od dnia 24 sierpnia 2012r. do dnia zapłaty,6.368,23zł od dnia 31 sierpnia 2012r. do dnia zapłaty,46.357,41 zł od dnia 8 września 2012 r. do dnia zapłaty. W wymienionym wyroku zasądzono również od <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> na rzecz powoda kwotę 6.830 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W dniu 30 kwietnia 2013 r. wyrokowi temu nadano klauzulę wykonalności. Powód wszczął egzekucję przeciwko <span class="anon-block"> spółce (...) sp. z o.o.</span> przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy <span class="anon-block">C. K.</span>. W dniu 5 września 2013 r. Komornik Sądowy wydał postanowienie o umorzeniu egzekucji ze względu na jej bezskuteczność. W uzasadnieniu podano, że pod adresem spółki mieści się inny podmiot a dłużnik nie posiada żadnych zarejestrowanych pojazdów mechanicznych ani nieruchomości, wierzytelności ani kont bankowych. Komornik ustalił koszty egzekucji na kwotę 231,52 zł. Pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> był członkiem zarządu <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> od 16.03.2012 r. do 12.08.2013 r. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> sp. z o. o, od początku swojej działalności nie posiadała żadnego majątku. Została utworzona celem realizacji usług przewozowych przy realizacji autostrady <span class="anon-block">(...)</span> zawarła umowę z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> , na rzecz której świadczyła te usługi. <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> realizowała umowę od kwietnia 2012 r. do września 2012 r. Z tego tytułu w okresie od maja 2012 r. do 1 października 2012 r. wystawiła <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> 14 faktur na łączną kwotę 434.781,57 zł. <span class="anon-block"> Spółka (...) Sp. z o.o.</span> w początkowym okresie współpracy regulowała należności a później zaprzestała dokonywania płatności. Nie ustalono daty, od kiedy <span class="anon-block">(...)</span> zaprzestała regulowania zadłużenia. Ponadto w okresie realizacji umowy dla <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> ponosiła koszty związane z wynajęciem pojazdów ciężarowych od <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, regulowali też należności dla kierowców świadczących usługi w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> ponosiła też koszty związane z zakupem benzyny i materiałów eksploatacyjnych. W dniu 18 lutego 2013r. ogłoszono upadłość <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> połączoną z likwidacja majątku tej spółki. Na podstawie informacji udzielonej przez syndyka tej spółki ustalono, że w masie upadłości znajdują się środki o wartości około 2 mln zł, które mają zaspokoić koszty postępowania i około 150 wierzytelności na kwotę około 17,5 mln zł ( w tym blisko 4 mln mieszczące się kategorii II i III). Powód wezwał pozwanych jako odpowiedzialnych osobiście i solidarnie za zobowiązania spółki do dobrowolnego spełnienia świadczenia zasądzonego tytułem wykonawczym pismami z dnia 18.02.2014r. Pozwany <span class="anon-block">M. D.</span> nie podjął wezwania a za pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> przesyłkę w dniu 21 lutego 2014 r. odebrała nieustalona osoba. Pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> począwszy od stycznia 2013 r. nie mieszkał pod adresem, na który skierowano korespondencję. Przebywał stale w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych do akt sprawy, których prawdziwość nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu, a także na podstawie przeprowadzonego dowodu z zeznań świadka <span class="anon-block">W. C.</span> i zeznań pozwanego. Sąd w całości dał wiarę tym zeznaniom albowiem były jasne, spójne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, a także korespondowały z pozostałym materiałem zebranym w sprawie.</p> <p>Sąd Rejonowy odwołał się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 1;art. 299 § 2)">art. 299 § 1 i 2 ksh</a>, podkreślając, że ze wskazanej regulacji wynika domniemanie poniesienia przez wierzyciela szkody w wysokości niewyegzekwowanej wobec spółki wierzytelności. Sąd Rejonowy podkreślił, że na podstawie powołanego przepisu odpowiedzialność ponosi każdy członek zarządu o ile tylko wierzytelność, której dotyczy pozew powstała w czasie pełnienia przez niego funkcji albo w tym czasie istniała. W sprawie niniejszej wierzytelności stały się wymagalne w okresie od 24 sierpnia 2012 r. do 08.09.2012, gdyż od tych dat naliczono spółce <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. odsetki ustawowe. Sąd Rejonowy zważył, że bezspornym było, że w dniu powstania tych wierzytelności tj. w dniu zawarcia przez spółkę pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> był członkiem zarządu wymienionej spółki. W przedmiotowej sprawie powód niewątpliwie dowiódł zatem, zdaniem Sądu Rejonowego, zaistnienia wszystkich przesłanek określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299)">art. 299 ksh</a>. Wykazał mianowicie, że przysługiwało mu wobec <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> roszczenie objęte prawomocnym wyrokiem. Do pozwu dołączył również postanowienie komornika, z którego wynikało, że egzekucja wobec tej spółki była bezskuteczna. Pozwany nie wykazał natomiast, w ocenie Sądu Rejonowego, aby istniały podstawy określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 2)">art. 299 § 2 ksh</a>, które zwalniałyby go od odpowiedzialności za zadłużenie spółki. W niniejszej sprawie pozwany podniósł, że nawet gdyby złożył wniosek o ogłoszenie upadłości <span class="anon-block"> spółki (...) Sp. z o.o.</span>, to wobec faktu, iż jedynym aktywem tej spółki jest wierzytelność wobec <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> a z treści pisma syndyka tej spółki wynika, iż <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> nie uzyskałaby zaspokojenia, to fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie spowodowałby zaspokojenia powoda w jakimkolwiek zakresie. Stanowisko pozwanego nie zasługiwało jednak, zdaniem Sądu Rejonowego, na uwzględnienie. Z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299)">art. 299 k.s.h.</a> wynika bowiem domniemanie, że wierzyciel spółki poniósł szkodę w związku z niezgłoszeniem w terminie wniosku o jej upadłość. Oznacza to, że pozwany, chcąc w sposób skuteczny uniknąć odpowiedzialności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 1)">art. 299 § 1 k.s.h.</a> winien udowodnić, że szkoda taka nie powstała. Pozwany jednak tego nie wykazał. Sąd Rejonowy podkreślił, że spółka <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. nie dysponowała żadnym majątkiem pozwalającym na spłatę zadłużenia poza wierzytelnością wobec <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, co zdaniem Sądu oznacza, że <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. stała się niewypłacalna w momencie gdy zapłaty zaprzestała <span class="anon-block"> spółka (...) sp. z o.o.</span> Sąd Rejonowy podkreślił, że pozwany nie wykazał w jakim momencie <span class="anon-block"> spółka (...) sp. z o.o.</span> przestała spłacać swe długi. Na podstawie jego zeznań, zeznań <span class="anon-block">W. C.</span> i przedłożonych dokumentów ustalono jedynie, że <span class="anon-block"> spółka (...) sp. z o. o.</span> wykonywała usługi na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> w okresie od kwietnia do września 2012 r. Zarówno pozwany jak świadek <span class="anon-block">W. C.</span> zgodnie podali, że w pewnym momencie przestali otrzymywać zapłatę za zrealizowane przewozy. Żaden z nich nie był jednak w stanie podać, od kiedy sytuacja ta miała miejsce. Tymczasem zakupy paliwa, których dotyczy powództwo były realizowane w sierpniu 2012 r. Nie można zatem wykluczyć, że spółka <span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. popadła w stan niewypłacalności jeszcze przed datą dokonania zakupów u powoda. Gdyby zatem w tej sytuacji został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, powód zapewne odmówiłby sprzedaży paliwa. Ponadto, spółka <span class="anon-block">(...)</span> zaciągnęła zobowiązania nie tylko względem powoda ale i wobec kierowców, z którymi zawarła umowy cywilnoprawne oraz podmiotu wynajmującego pojazdy. Z zeznań pozwanego wynika, że zarówno roszczenia kierowców jak i wynajmującego zostały spłacone w całości. Prawdopodobnym jest zatem, w ocenie Sądu Rejonowego, że w razie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości doszłoby do proporcjonalnego zaspokojenia wierzycieli i powód uzyskałby zapłatę przynajmniej za część sprzedanego paliwa. Reasumując, pozwany nie wykazał, aby niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki nie spowodowało szkody po stronie powoda. W tej sytuacji Sąd Rejonowy zważył, że żądanie powoda co do zasady zasługuje na uwzględnienie. Z tego względu Sąd ten uchylił w stosunku do pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> wyrok zaoczny wydany w dniu 24 września 2014 r. i zasądził od niego na rzecz powoda kwotę 71.089,11 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 64.259,11 zł od dnia 20 stycznia 2015 r. do dnia zapłaty solidarnie z <span class="anon-block">M. D.</span>. Ponadto, Sąd Rejonowy zważył, że odpowiedzialność członków zarządu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299)">art. 299 ksh</a> obejmuje m. in. zasądzone w tytule wykonawczym wydanym p-ko spółce z o. o. odsetki ustawowe od należności głównej, (uchwała SN z dnia 7 grudnia 2006 r., III CZP 118/06). Podkreślił, że odsetki za opóźnienie od odszkodowania dochodzonego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299)">art. 299 k.s.h.</a> należą się dopiero od chwili wymagalności ustalonej zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> Zatem niewyegzekwowane odsetki za opóźnienie w zapłacie sumy pieniężnej mogą być objęte odszkodowaniem dochodzonym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299)">art. 299 k.s.h.</a> dopiero od daty wezwania pozwanych do zapłaty roszczenia głównego. W tej sytuacji Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda odsetki: od dnia następnego po dacie sporządzenia przez pozwanego wniosku o przywrócenie terminu i sprzeciwu od wyroku zaocznego tj . p 19.01.2015r. Z treści tego dokumentu wynika, że w tym dniu dowiedział się o roszczeniu kierowanym do niego przez powoda. Sąd ustalił przy tym, że doręczenie pozwanemu przez powoda wezwania na adres <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> byłe nieskuteczne, gdyż zarówno z jego zeznań jak i z zeznań <span class="anon-block">W. C.</span> oraz z dokumentu znajdującego się na k. 86 zł wynikało, że od stycznia 2013 r. pozwany nie przebywał w tym miejscu. Sąd Rejonowy oddalił natomiast powództwo w zakresie żądania zasądzenia odsetek ustawowych od kosztów procesu zasądzonych w wyroku. Sąd Rejonowy zważył bowiem, że „przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 kc</a> nie ma zastosowania do świadczeń pieniężnych zasądzonych prawomocnym orzeczeniem o kosztach procesu'' (por. uchwała Sądu Najwyższego z dn. 20.05.2011r., sygn. akt III CZE 16/11, Lex 794131) . Tym samym odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 kc</a> nie mogą być naliczane od świadczeń pieniężnych z tytułu zasądzonych kosztów postępowania i po prawomocnym zakończeniu postępowania nie można żądać korygowania tych kwot. Sąd Rejonowy zasądził wskazaną wyżej kwotę od pozwanego solidarnie z <span class="anon-block">M. D.</span> w oparciu o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 1)">art. 299 § 1 ksh</a>. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a>, uznając, że powód uległ jedynie co do nieznacznej części swego żądania. Na podstawie tego przepisu Sad Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 7.172 zł. W kwocie tej mieściła się suma 3555,00 zł stanowiąca opłatę od pozwu oraz kwota 3.617 zł stanowiąca koszty zastępstwa procesowego.</p> <p>Pozwany w apelacji zaskarżył w/w wyrok w części, tj. w zakresie pkt II i IV, zarzucając mu:</p> <p>- naruszenie przepisów postępowania, tj. tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c</a>, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonanego z uwzględnieniem zasad prawidłowego<br/>rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, skutkujące<br/>błędnym ustaleniem, mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, iż:</p> <p>--- <span class="anon-block"> spółka (...)</span> popadła w stan niewypłacalności jeszcze przed datą<br/>dokonania zakupów paliwa u powódki, albowiem <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> już<br/>przed miesiącem sierpniem 2012 r. zaprzestała regulowania faktur wystawianych<br/>przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>,</p> <p>---- pozwany nie wykazał zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej, uwalniającej go od<br/>odpowiedzialności w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299)">art. 299 k.s.h.</a>, związanej z tym, że nawet w<br/>przypadku złożenia przez niego wniosku o ogłoszenie upadłości <span class="anon-block"> (...)</span> <br/>Sp. z o.o. we właściwym czasie, powódka nie uzyskałaby zaspokojenia swojej<br/>wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, a zatem powódka nie poniosła<br/>szkody wskutek niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie<br/>właściwym, podczas gdy materiał dowodowy zgormadzony w toku postępowania przed sądem I instancji, oceniony w sposób całościowy i kompleksowy, z uwzględnieniem powszechnie znanych okoliczności faktycznych, nie stanowi dostatecznej podstawy do dokonania przedmiotowych ustaleń faktycznych;</p> <p>W tych okolicznościach skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie wniesionego powództwa w całości, ewentualnie uchylenia wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto, pozwany wniósł o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania. Skarżący wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie w toku postępowania apelacyjnego dowodów z dokumentów.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne ustalenia Sądu I instancji, a także wyprowadzone na ich podstawie wnioski. Tym samym, nie zachodzi potrzeba powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.</p> <p>Pozwany w toku postępowania odwoływał się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 2)">art. 299 § 2 ksh</a>, zgodnie z którym przesłankę egzoneracyjną, uwalniającą członka zarządu od wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 1)">art. 299 § 1 ksh</a> odpowiedzialności, stanowi brak szkody, a precyzyjniej wykazanie okoliczności, że mimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania upadłościowego wierzyciel nie poniósł szkody.</p> <p>Należy podkreślić, że powołanie się przez członków zarządu na powyższą przesłankę wymaga od nich wykazania, że zakres zaspokojenia wierzycieli byłby identyczny bez względu na to, czy w czasie właściwym do wszczęcia postępowania upadłościowego doszłoby, czy też nie, z uwagi na stan majątkowy spółki oraz wynikającą z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 ()">Prawa upadłościowego</a> (dawniej: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030600535" title="Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze - Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 ()">Prawa upadłościowego i naprawczego</a>) kolejność zaspokajania się z masy upadłości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2004 r., IV CK 61/03, Lex, nr 151638). Powyższe oznacza konieczność porównania majątku istniejącego w czasie postępowania oraz hipotetycznego, a zatem takiego, który by istniał, gdyby postępowanie upadłościowe zostało wszczęte we właściwym czasie.</p> <p>Szkoda, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 2)">art. 299 § 2 in fine ksh</a> odpowiada różnicy w potencjale majątkowym spółki, jaka wystąpiła, a do jakiej nie doszłoby, gdyby we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości. Członek zarządu odpowiada jedynie za taką część należności, jaką otrzymałby wierzyciel w zainicjowanym we właściwym czasie postępowaniu upadłościowym (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I ACa 52/13).</p> <p>Pojęcie szkody w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299)">art. 299 k.s.h.</a> rozumiane jest inaczej niż na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> Szkoda objęta tą odpowiedzialnością znajduje wyraz przede wszystkim w obniżeniu potencjału majątkowego spółki na skutek doprowadzenia spółki do stanu niewypłacalności (por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1997 r., III CZP 24/97, OSNC 1997, Nr 11, poz. 165). W judykaturze został nawet wyrażony pogląd dalej idący, tj. że uszczerbek ten może się wyrażać w postaci pogorszenia i utrudnienia możliwości zaspokojenia wierzycieli spółki z o.o. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2005 r., V CK 129/05, Monitor Prawniczy 2005, nr 20, s. 972).</p> <p>Wyłączenie odpowiedzialności członka zarządu jest możliwe wtedy, gdy wykaże on, że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie nie zmniejszył się potencjał majątkowy spółki, a wierzyciel i tak nie uzyskałby zaspokojenia (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 marca 2007 r., III CSK 404/2006, Lex Polonica nr 2077161 i z dnia 2 marca 2006 r., I CSK 84/2005, Biuletyn SN 2006, nr 5, s. 12). Przesłankami tej odpowiedzialności oprócz szkody rozumianej w zasygnalizowany sposób są: istnienie zobowiązania spółki z o.o., bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz także związek przyczynowy między niezłożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, a niezaspokojeniem się wierzyciela.</p> <p>Szkoda dla wierzyciela nie powstanie na skutek niewyegzekwowania określonego zobowiązania spółki, gdy brak zaspokojenia nie pozostaje w związku przyczynowym z niezłożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, co oznacza, że zobowiązanie spółki nie mogłoby być zaspokojone z jej majątku, nawet w sytuacji, kiedy zostałby zgłoszony wniosek o upadłość we właściwym czasie. Członek zarządu odpowiada natomiast na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 1)">art. 299 § 1 k.s.h.</a>, gdy przez niezłożenie wniosku w terminie doprowadził do powstania nowych niezaspokojonych zobowiązań spółki, które nie powstałyby gdyby wniosek o upadłość został złożony we właściwym czasie. Wierzyciel powstałego w takich okolicznościach zobowiązania spółki ponosi szkodę, gdyż na skutek takiego zachowania członka zarządu nie miałby tego prawa wobec spółki, a tym samym nie mogłoby powstać jego roszczenie wynikające z omawianego unormowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I CSK 646/12).</p> <p>W sprawie niniejszej pozwany mógł wystąpić o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na potrzeby ustalenia, że powód nie uzyskałby zaspokojenia swojej wierzytelności, w całości albo w określonej części, w postępowaniu upadłościowym, gdyby stosowny wniosek został złożony i uwzględniony we właściwym terminie, mógł bowiem podjąć próbę wykazania, że pomimo jego niezgłoszenia, powód nie poniósł szkody. Tymczasem w piśmie z dnia 15 października 2015 r. pozwany cofnął wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny księgowości i rachunkowości na wskazane wyżej okoliczności.</p> <p>W trakcie procesu pozwany nie kwestionował okoliczności, że spółka „<span class="anon-block">(...)</span>” sp. z o.o. od początku swojego istnienia nie posiadała wolnych środków pieniężnych czy też trwałego majątku w innej postaci, a jedynymi prawami majątkowymi przysługującymi spółce były wierzytelności w stosunku do <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z tytułu wykonanych na jej rzecz robót budowlanych. Oczywistym jest zatem, jak prawidłowo podkreślił Sąd Rejonowy, że stan niewypłacalności spółki „<span class="anon-block">(...)</span>” sp. z o.o. powstał w momencie, gdy <span class="anon-block"> spółka (...) sp. z o.o.</span> zaprzestała spłaty swoich zobowiązań. Zatem w terminie dwóch tygodni od tej daty pozwany, jako członek zarządu, winien był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o., czego bezspornie nie uczynił.</p> <p>W toku sprawy niniejszej pozwany nie wykazał jednak w jakim momencie <span class="anon-block"> spółka (...) sp. z o.o.</span> przestała spłacać swoje zobowiązania względem „<span class="anon-block">(...)</span>” sp. z o.o. Powyższe nie wynika ani z zeznań samego pozwanego ani świadka <span class="anon-block">W. C.</span>. Z zeznań tych oraz przedłożonych w sprawie dokumentów wynika jedynie, że spółka <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. wykonywała usługi na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w okresie od kwietnia do września 2012 r. Nie było zatem, w ocenie Sądu Okręgowego, podstaw do uznania, że pozwany wywiązał się z ciężaru wykazania okoliczności przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 2)">art. 299 § 2 ksh</a>. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na pozwanym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2012 r., V CSK 575/11).</p> <p>Sąd Rejonowy prawidłowo stwierdził, że nie da się wykluczyć sytuacji, że spółka „<span class="anon-block">(...)</span>” sp. z o.o. popadła w stan niewypłacalności jeszcze przed dokonaniem zakupów paliwa u powoda, tj. przed sierpniem 2012 r. Zaciągnięcie w tej sytuacji przez pozwanego, będącego członkiem zarządu, w imieniu spółki kolejnych zobowiązań względem podmiotów trzecich, w tym powoda, musiało generować powstanie szkody po stronie tego ostatniego. Przedmiotową szkodę należy bowiem rozumieć, w ocenie Sądu Okręgowego, jako brak możliwości zaspokojenia się z majątku spółki, pomimo dysponowania przez powoda tytułem wykonawczym, co jest okolicznością bezsporną w sprawie.</p> <p>Gdyby bowiem pozwany zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości „we właściwym czasie”, to powód nie zawarłby ze spółką „<span class="anon-block">(...)</span>” sp. z o.o. umowy sprzedaży paliwa, a tym samym nie powstałaby wierzytelność wynikająca z przedmiotowego wyroku z dnia 21 marca 2013 r. Gdyby spółka „<span class="anon-block">(...)</span>” sp. z o.o. nie zaciągnęła zobowiązań u powoda, to wierzytelność powoda w ogóle by nie powstała, a zatem nie byłoby w ogóle mowy o szkodzie. A zatem pomiędzy niezgłoszeniem wniosku o upadłość przez pozwanego jako członka zarządu w terminie, a powstaniem przedmiotowych zobowiązań spółki „<span class="anon-block">(...)</span>” oraz w rezultacie, poniesieniem szkody przez powoda na skutek braku możności ich wyegzekwowania, istnieje adekwatny związek przyczynowy.</p> <p>Wskazana odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi odpowiedzialność deliktową za szkodę w wysokości niewyegzekwowanej od spółki wierzytelności, z ewentualnymi należnościami ubocznymi, spowodowaną bezprawnym, zawinionym niezgłoszeniem przez członków zarządu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa 893/13).</p> <p>Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I CSK 646/12, przesłanka egzoneracyjna, określona w końcowej części <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 2)">art. 299 § 2 ksh</a> nie zachodzi w sytuacji odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązanie tej spółki, które nie powstałoby, gdyby pozwany wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, gdyż w takim wypadku szkoda wierzyciela spółki w postaci pogorszenia lub utrudnienia możliwości jego zaspokojenia jest bezpośrednim skutkiem zaniechania członka zarządu. W razie zgodnego z prawem zachowania, powód nie miałby w ogóle wierzytelności, a skoro ją posiada na skutek zaniechania członka zarządu i jej wyegzekwowanie okazało się niemożliwe, to poniósł szkodę.</p> <p>Pozostałe natomiast okoliczności, na które skarżący powoływał się w uzasadnieniu apelacji, dotyczące uzależnienia zapłaty na rzecz powoda od uzyskania wynagrodzenia przysługującego spółce „<span class="anon-block">(...)</span>” od <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, powiązań handlowo -finansowych pomiędzy <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> a <span class="anon-block">(...)</span> oraz pomiędzy Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad a <span class="anon-block">(...)</span> i wpływu ich na niewypłacalność „<span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o.” nie miały, w ocenie Sądu Okręgowego, żadnego znaczenia dla wyniku sprawy, nie mogły w każdym razie wykazać okoliczności wyłączających odpowiedzialność z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 299;art. 299 § 1)">art. 299 § 1 ksh</a>, do której pozwany został zasadnie pociągnięty przez Sąd Rejonowy, nie mogły zwłaszcza udowodnić podstawowej tezy apelacji, jakoby niezgłoszenie przez pozwanego wniosku o ogłoszenie upadłości „<span class="anon-block">(...)</span>” sp. z o.o. nie miało wpływu na doznanie szkody przez powoda w sytuacji, gdy zasadne jego wierzytelności nie zostały zaspokojone, natomiast egzekucja z majątku spółki zarządzanej przez pozwanego okazała się niewątpliwie bezskuteczna.</p> <p>Z przyczyn wskazanych powyżej Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku apelującego o dopuszczenie dowodów z dokumentów opisanych w apelacji.</p> <p>Mając powyższe okoliczności na względzie, Sąd Okręgowy zważył, że nie było podstaw do uwzględnienia apelacji pozwanego, zawarte w niej zarzuty nie zostały bowiem podzielone przez Sąd Okręgowy. Mając powyższe okoliczności na względzie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> orzeczono jak w sentencji.</p> <p>Sylwia Roszak Marek Tauer Wojciech Wołoszyk </p> </div> </table>