XI Ns 681/13
Sądy powszechne2016-12-15
Sygnatura
XI Ns 681/13
Data orzeczenia
2016-12-15
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Małgorzata Bojarska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygnatura akt XI Ns 681/13</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">W.</span>, dnia 15 grudnia 2016r.</p>
<p>Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu XI Wydział Cywilny w następującym składzie:</p>
<p>Przewodniczący SSR Małgorzata Bojarska</p>
<p>Protokolant Ewa Chorzępa</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016r. we Wrocławiu</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">P. M.</span>
</p>
<p>przy udziale Skarbu Państwa - Prezydenta <span class="anon-block">W.</span> i Województwa <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie</p>
<p>postanawia:</p>
<p>I.
wniosek oddalić;</p>
<p>II.
zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika Skarbu Państwa - Prezydenta <span class="anon-block">W.</span> kwotę 300 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;</p>
<p>III.
zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika Województwa <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> kwotę 300 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->XI Ns 681/13</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pismem z dnia 22 sierpnia 2013 r. <span class="anon-block">P. M.</span> wniósł o stwierdzenie, że nabył poprzez zasiedzenie własność nieruchomości składającej się z części <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">K.</span> we <span class="anon-block">W.</span> o powierzchni 38 m2, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>, zaznaczonej szczegółowo w załączniku do wniosku.</p>
<p>W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że od 1 czerwca 1983 r. do 15 listopada 2004 r. nieruchomość znajdowała się w samoistnym posiadaniu w złej wierze <span class="anon-block">J. M.</span>, matki wnioskodawcy. Wykorzystywana była jako zaplecze prowadzonej w tym miejscu działalności gastronomicznej <span class="anon-block"> – (...)</span> <span class="anon-block"> Bar (...)</span>. W dniu 1 czerwca 1983 r. <span class="anon-block">J. M.</span> przekazane zostało przez <span class="anon-block">J. K.</span> 48 m2 pawilonu handlowego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> m2 przyległej działki (zaplecze oraz taras pod pawilonem i z boku pawilonu). W dniu 24 września 1983 r. <span class="anon-block">J. M.</span> zawarła z <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">W.</span> umowę najmu lokalu, która nie obejmowała zajmowanego terenu, tylko sam pawilon. Umowa obowiązywała do 15 listopada 2004 r. Od 15 listopada 2004 r. do dnia złożenia wniosku teren objęty wnioskiem znajduje się w samoistnym posiadaniu następcy prawnego <span class="anon-block">J. M.</span>, tj. wnioskodawcy, który prowadzi tam działalność gastronomiczną pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Bar (...)</span>. Z tytułu zajmowania terenu objętego wnioskiem <span class="anon-block">J. M.</span> ani <span class="anon-block">P. M.</span> nie odprowadzali czynszu na rzecz właściciela terenu, tj. Skarbu Państwa.</p>
<p>Pismem z dnia 21 października 2013 r. uczestnik postępowania Skarb Państwa wniósł o oddalenie wniosku, zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz wezwanie do udziału w sprawie <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>W treści uzasadnienia uczestnik podniósł, że z zawartych umów najmu i dzierżawy pomiędzy Gminą <span class="anon-block">W.</span> a <span class="anon-block">J. M.</span>, a następnie <span class="anon-block">P. M.</span> wynika, że władali oni całością zajmowanego terenu jako najemcy, dzierżawcy, a w kolejności bezumownie, a nie jako właściciele. Uczestnik zaprzeczył, aby wnioskodawca oraz jego poprzednik władali nieruchomością jako posiadacz samoistny. Ponadto, z dokumentacji w sprawie wynika, że w 1995 r. teren na przedmiotowej nieruchomości był nieogrodzony.</p>
<p>Pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. <span class="anon-block"> (...)</span> zarząd Melioracji i <span class="anon-block"> (...)</span> wniósł o oddalenie wniosku w całości i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania według norm przepisanych.</p>
<p>Zgodnie ze stanowiskiem uczestnika teren objęty wnioskiem, w tym wykonany ze stalowych blach parkan, stoi nieznacznie na dolnej części skarpy odpowietrznej wału przeciwpowodziowego <span class="anon-block"> (...)</span> ingerując w jego korpus. W ocenie uczestnika wykluczona została przez ustawodawcę możliwość zasiedzenia wału przeciwpowodziowego, przez co wniosek powinien zostać oddalony.</p>
<p>W piśmie z dnia 1 kwietnia 2015 r. wezwany do udziału w sprawie (k-113) uczestnik Województwo <span class="anon-block"> (...)</span> Zarząd Melioracji i <span class="anon-block"> (...)</span> wniósł o oddalenie wniosku z uwagi na interes publiczny, bowiem dalsze władanie terenem przez Skarb Państwa umożliwi przeprowadzenie ewentualnych prac utrzymaniowych na wale przeciwpowodziowym.</p>
<p>Do zamknięcia rozprawy strony nie modyfikowały swoich stanowisk.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy:</strong>
</p>
<p>W dniu 16 września 1976 r. <span class="anon-block">J. K.</span> zawarł z Dzielnicowym <span class="anon-block"> Zarządem (...)</span> umowę dzierżawy, której przedmiotem był teren położony we <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o powierzchni użytkowej 321 m2, na której <span class="anon-block">J. K.</span> zobowiązał się wybudować plackarnię. <span class="anon-block">Decyzją nr (...)</span> <span class="anon-block">J. K.</span> otrzymał pozwolenie na budowę przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> pawilonu gastronomicznego/plackarni, rożna.</p>
<p>Pismem z dnia 1 czerwca 1983 r. <span class="anon-block">J. K.</span> wyraził chęć przekazania <span class="anon-block">J. M.</span> dzierżawionych przez niego 48 m2 pawilonu gastronomicznego oraz 160 m2 działki. W dniu 24 września 1983 r. Dzielnicowy <span class="anon-block"> Zarząd (...)</span> zawarł z <span class="anon-block">J. M.</span> umowę najmu lokalu użytkowego, którego przedmiotem był lokal położony we <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o łącznej powierzchni użytkowej 47,94 m2. Umowa została zawarta na czas oznaczony w przydziale lokalu, przy czym zgodnie z decyzją Naczelnika Dzielnicy <span class="anon-block">W.</span> z dnia 21 września 1983 r. o przydziale powierzchni użytkowej lokalu – 47,94 m2 nie został określony czas przydziału.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowody:</strong>
</p>
<p>- umowa dzierżawy z dnia 16 września 1976 roku, k. 87;</p>
<p>- <span class="anon-block">decyzja nr (...)</span> Dzielnicowego <span class="anon-block">W.</span>, k. 86;</p>
<p>- pismo <span class="anon-block">J. K.</span> z dnia 1 czerwca 1983 roku do Dzielnicowego <span class="anon-block"> Zarządu (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span>, k. 13;</p>
<p>- pismo Dyrektora Dzielnicowego <span class="anon-block"> Zarządu (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> z dnia 16 czerwca 1983 roku, k. 12;</p>
<p>- zaświadczenia Kierownika Wydziału Handlu i <span class="anon-block"> Usług (...)</span> z dnia 22 czerwca 1982 roku, k.11;</p>
<p>- decyzja Naczelnika Dzielnicy <span class="anon-block">W.</span> z dnia 21 września 1983 roku, k. 85;</p>
<p>- stwierdzenie przedmiotu i warunków najmu – umowy o najem lokalu z dnia 24 września 1983 roku, k. 14;</p>
<p>- kosztorys budowlany z dnia 9 sierpnia 1982 roku, k. 15-29;</p>
<p>- <span class="anon-block">decyzja nr (...)</span> z dnia 11 lipca 1984 roku, k 82.</p>
<p>Budynek przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> oraz część działki znajdującej się za budynkiem posadowione są na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">W.</span>, która to stanowiła mienie państwowe. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900320191" title="Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 (art. 18;art. 18 ust. 1)">art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych</a> (Dz.U. Nr 32, poz. 191 i Nr 43, poz. 253) w związku z art. 5 tej ustawy <span class="anon-block">działka nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">W.</span> stała się własnością Gminy <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>Część gruntu znajdującego za budynkiem przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> objęta jest <span class="anon-block">działką nr (...)</span> stanowiącej własność Skarbu Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460130087" title="Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - Dz. U. z 1946 r. Nr 13, poz. 87 (art. 2)">art. 2 Dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich</a>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowody:</strong>
</p>
<p>- decyzja Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 4 marca 1994 r., nr Gk. gw. <span class="anon-block"> (...)</span>, k. 2 w dokumentach <span class="anon-block">księgi wieczystej nr KW (...)</span>;</p>
<p>- zaświadczenie Prezydenta <span class="anon-block">W.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 7 października 2009 r., k. 4 w dokumentach <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>;</p>
<p>- mapa zasadnicza dla celów opiniodawczych, k. 10;</p>
<p>- opis i mapa z dnia 15 lutego 1995 r., k. 88;</p>
<p>- mapa z dnia 14 lutego 1995 r., k. 89;</p>
<p>- załącznik z dnia 11 stycznia 1993 r., k. 90.</p>
<p>Budynek przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> oraz teren znajdujący się za nim w stronę <span class="anon-block">O.</span> został po 1981 r. ogrodzony płotem. Ogrodzenie zostało posadowione na polecenie <span class="anon-block">J. M.</span> od zachodniej granicy budynku do wału przeciwpowodziowego przy <span class="anon-block">O.</span>, a następnie wzdłuż wału za drzewami do tylnego wejścia do części pawilonu zajmowanego przez <span class="anon-block">J. M.</span>. Po pożarze budynku w 1983 r. ogrodzenie zostało wzmocnione (dołożone zostały słupki, a siatka wzmocniona blachą). Na ogrodzony teren można wejść z budynku oraz od strony wału, gdzie została wstawiona brama wjazdowa zamykana na kłódkę. Ogrodzony teren przylegający do budynku został wybetonowany, dalszą jego część pokrywa trawa. Umiejscowienie ogrodzenie za budynkiem nie było zmieniane od czasu lat osiemdziesiątych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowody:</strong>
</p>
<p>- zeznania świadka – <span class="anon-block">Z. K.</span>, k. 104-105;</p>
<p>- zeznania świadka - <span class="anon-block">S. K.</span>, k. 173-174;</p>
<p>- przesłuchanie stron – wnioskodawca <span class="anon-block">P. M.</span>, k. 109-110;</p>
<p>- oględziny <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, k. 169.</p>
<p>Ogrodzony teren posadowiony za budynkiem przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> służył jako zaplecze dla prowadzonej w budynku działalności gospodarczej. Część wschodnia budynku oraz teren za tą częścią budynku do wału były użytkowane przez <span class="anon-block">J. K.</span> oraz <span class="anon-block">W. K.</span>, natomiast część zachodnia budynku oraz ogrodzony za nim teren był wykorzystywany przez <span class="anon-block">J. M.</span>, następnie <span class="anon-block">P. M.</span>. Teren znajdujący się za budynkiem był funkcjonalnie i organizacyjnie związany z działalnością prowadzoną w budynku, traktowany jako jedna całość.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowody:</strong>
</p>
<p>- zeznania świadka – <span class="anon-block">Z. K.</span>, k. 104-105;</p>
<p>- zeznania świadka – <span class="anon-block">W. K.</span>, k. 208-210;</p>
<p>- przesłuchanie stron – wnioskodawca <span class="anon-block">P. M.</span>, k. 109-110.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. M.</span> prowadziła działalność gospodarczą przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> przez ponad 20 lat. W tym czasie regularnie uiszczała podatek od nieruchomości naliczony od 70 m2 budynku oraz 170 m2 gruntów użytkowanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Po jej śmierci w dniu 15 listopada 2004 r. działalność tę kontynuował <span class="anon-block">P. M.</span>. <span class="anon-block">P. M.</span> od 2005 opłacał podatek od nieruchomości w tym samym zakresie, co jego poprzedniczka, przy czym w roku 2012 oraz 2013 r. podatek od gruntów został naliczony nie od 170 m2, ale od 134 m2.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowody:</strong>
</p>
<p>- decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1991 –1995, 1997, 1998, 2004 – 2013, k. 42-51;</p>
<p>- druk <span class="anon-block"> (...)</span> za rok 1999, k. 52;</p>
<p>- druki ZUS DRA za rok 2001-2003, k. 53-57;</p>
<p>- protokół z kontroli sanitarnej przeprowadzonej przez inspektora sanitarnego w dniu 27 września 1996 r., k. 58-60;</p>
<p>- odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">J. M.</span>, k. 30;</p>
<p>- postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej z dnia 24 listopada 2004 r., k. 31;</p>
<p>- zaświadczenie Urzędu Statystycznego we <span class="anon-block">W.</span> z dnia 16 listopada 2004 r., k.33;</p>
<p>- zaświadczenie Prezydenta <span class="anon-block">W.</span> z dnia 16 listopada 2004 r., k. 34.</p>
<p>W dniu 16 stycznia 2013 r. <span class="anon-block">P. M.</span> zawarł z Gminą <span class="anon-block">W.</span> umowę dzierżawy, której przedmiotem jest część nieruchomości położonej we <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, oznaczonej geodezyjnie jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, obręb <span class="anon-block">K.</span>, w tym 80 m2 pod pawilonem handlowo-usługowym oraz 54 m2 terenu do niego przyległego. Umowa została zawarta na czas oznaczony, od dnia 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r. W listopadzie 2013 r. <span class="anon-block">P. M.</span> odgrodził część działki znajdującej się za pawilonem przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> w części przylegającej do wału przy <span class="anon-block">O.</span> od budynku sznurkiem. <span class="anon-block">Aneksem nr (...)</span> z dnia 5 grudnia 2013 r. umowę dzierżawy z dnia 16 stycznia 2016 r. rozwiązano za porozumieniem stron ze skutkiem na dzień 30 listopada 2013 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowody:</strong>
</p>
<p>- <span class="anon-block">umowa dzierżawy nr (...)</span> z dnia 16 stycznia 2013 roku wraz z załącznikiem graficznym, k. 78-81;</p>
<p>- przesłuchanie stron – wnioskodawca <span class="anon-block">P. M.</span>, k. 105;</p>
<p>- oględziny <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, k. 169.</p>
<p>- <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy dzierżawy z dnia 5 grudnia 2013 r., w aktach WNK 6845.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Wniosek podlegał oddaleniu.</p>
<p>Dokonując ustaleń stanu faktycznego Sąd oparł się na dowodach z dokumentów oferowanych przez obie strony, a także na dokumentach <span class="anon-block">ksiąg wieczystych nr KW (...)</span>, <span class="anon-block">KW (...)</span>, zeznaniach świadków i stron, które to zeznania były zgodne w zasadniczych kwestiach.</p>
<p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1;art. 172)">§1 art. 172 k.c.</a> stanowiący, że posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomości nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze, określa przesłanki nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości. Łącznym warunkiem jest upływ oznaczonego przez ustawę terminu nieprzerwanego posiadania samoistnego, a długość tego terminu zależy od dobrej lub złej wiary w chwili nabycia posiadania. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 2)">art. 172 § 2 k.c.</a>).</p>
<p>Naczelną przesłanką zasiedzenia jest posiadanie samoistne nieruchomości. Posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art.336 k.c.</a>) Stan posiadania współtworzą fizyczny element <em>
<!-- -->(corpus)</em> władania rzeczą oraz intelektualny element zamiaru <em>
<!-- -->(animus)</em> władania rzeczą dla siebie <em>
<!-- -->(animus rem sibi habendi</em>). W praktyce kierować się należy - przy ustalaniu charakteru posiadania - manifestowanym na zewnątrz wobec otoczenia zachowaniem posiadacza (tak. J. Ignatowicz; Kodeks cywilny. Komentarz, t. I, Warszawa 1972, s. 770).</p>
<p>Wnioskodawca domagał się stwierdzenia nabycia prawa własności w drodze zasiedzenia części <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">K.</span> we <span class="anon-block">W.</span> o powierzchni 38 m2, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>.</p>
<p>Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż brak jest podstaw prawnych, dla których zasiedzenie nieruchomości posadowionej na wale przeciwpowodziowym byłoby wyłączone. Obrót nieruchomościami w obrębie budowli przeciwpowodziowych nie został bowiem wyłączony, a jedynie ustawowo określono katalog czynności, których wykonywanie na wałach przeciwpowodziowych lub w określonej od nich odległości jest zabronione (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 88 n;art. 88 n ust. 1)">art. 88n ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne</a>, Dz.U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.). Jako że co do zasady zasiedzenie terenu objętego wnioskiem było możliwe, Sąd badał w niniejszej sprawie przesłanki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a>
</p>
<p>W odniesieniu do <span class="anon-block">działki nr (...)</span> posiadaniu wnioskodawcy nie można przypisać charakteru posiadania samoistnego, a to głównie przez pryzmat zdarzenia stanowiącego źródło nabycia posiadania. Zawarcie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia itp. przesądza o nabyciu posiadania zależnego. Wnioskodawca ani jego poprzedniczka nie zawierali pisemnych umów, na podstawie których byliby uprawnieni do używania części działki, której stwierdzenia zasiedzenia wnioskodawca żąda. Z dowodów zgromadzonych w toku postępowania wynika, że <span class="anon-block">J. M.</span> posiadała tytuł prawny do używania lokalu usytuowanego w pawilonie handlowo-usługowym przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span>, nie posiadała natomiast takowego do działki znajdującej się za pawilonem biegnącej aż do wału przeciwpowodziowego przy <span class="anon-block">O.</span> – ani do terenu znajdującego się na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, ani też do terenu posadowionego na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. Tytuł prawny do korzystania z terenu na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> posiadał natomiast <span class="anon-block">J. K.</span> na podstawie umowy z dnia 16 września 1976 r. Wnioskodawca <span class="anon-block">P. M.</span> wobec przyjęcia spadku po <span class="anon-block">J. M.</span> wstąpił w prawa i obowiązki najemcy z umowy z dnia 24 września 1983 r. W 2013 r. wnioskodawca zawarł z Gminą <span class="anon-block">W.</span> umowę dzierżawy, mocą której zyskał uprawnienie do używania zarówno lokalu, jak i terenu znajdującego się za lokalem, a posadowionego na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. Pomimo braku tytułu prawnego do korzystania z działki <span class="anon-block">J. M.</span> ogrodziła teren znajdujący się za wynajętą przez nią częścią pawilonu oraz korzystała z niej w związku z prowadzoną w pawilonie działalnością gospodarczą – używała go jako zaplecza. Tą samą funkcję teren ten pełnił dla <span class="anon-block">P. M.</span>. Choć formalnie wnioskodawca ani jego poprzedniczka nie zawierali umów najmu, których przedmiotem byłaby część <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, to sam wnioskodawca wskazuje, że teren ten był „fizycznie i funkcjonalnie związany z całym terenem łącznie z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>” (k. 109). W świetle powyższego ze stanowiska samego wnioskodawcy wynika, iż korzystanie przez niego oraz jego poprzedniczkę z działki posadowionej za pawilonem przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> wynikało i było nierozerwalnie związane z najmem samego pawilonu.</p>
<p>Dla twierdzenia, że wnioskodawca oraz jego poprzedniczka traktowali prawo korzystania z lokalu i ogródka jako immanentnie ze sobą związane, bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż teren objęty wnioskiem znajduje się na innej działce ewidencyjnej niż pawilon, został ujęty w innej księdze wieczystej oraz jest przedmiotem własności innego podmiotu, aniżeli nieruchomość zabudowana pawilonem. W niniejszej sprawie bowiem dla ustalenia spełnienia przesłanek zasiedzenia nie jest istotnym, czy zaplecze za pawilonem stanowi część tej samej nieruchomości co pawilon, ale jakie było nastawienie psychiczne wnioskodawcy oraz jego poprzedniczki do wykonywanego władztwa nad działką zajętą pod zaplecze. Tymczasem z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że choć pawilon stanowi odrębny przedmiot od działki znajdującej się za nim, to w nastawieniu wnioskodawcy oraz jego poprzedniczki dzieliły one ten sam los prawny. Z zeznań świadka <span class="anon-block">Z. K.</span> wynika, że „cały ten teren, który był ogrodzony, łącznie z obydwoma budynkami na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> stanowił dla mnie jedną całość związaną z prowadzeniem działalności” (k. 105), sam wnioskodawca natomiast powtarzał, że działka za pawilonem nr ewidencyjny 26 była funkcjonalnie związana z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>. Powyższe potwierdza również w swoich zeznaniach świadek <span class="anon-block">W. K.</span>, wskazując, że jej zmarły mąż przekazał <span class="anon-block">J. M.</span> grunt „biegnący mniej więcej po granicy dobudówki do granicy wału (…)” Świadek zeznała, że nie ani ona ani jej mąż nie mieli świadomości, że narożnik budynku znajduje się już na innej działce geodezyjnej, mieli przekonanie, ze wszystko znajduje się na działce będącej przedmiotem dzierżawy. Powyższe zeznania wskazują jednoznacznie, że zarówno zachowanie <span class="anon-block">J. K.</span> jak i zachowanie wnioskodawcy oraz jego poprzedniczki świadczą o tym, że korzystali oni z gruntu znajdującego się za budynkiem w taki sam sposób, w jaki korzystali z pawilonu z jednym wyjątkiem – nie płacili z tytułu korzystania opłat (choć już od całości użytkowanego terenu płacili podatek od nieruchomości) oraz nie zawierali w tej mierze umów na piśmie.</p>
<p>Niewątpliwie wnikliwej oceny wymaga jeszcze fakt nieuhonorowania przez ustawodawcę zasady <em>
<!-- -->nemo sibi causam possessionis mutare potest</em>. Może zatem posiadacz zależny według swego zamiaru jednostronnie przekształcić władanie cudzą rzeczą w posiadanie samoistne. Bez wątpienia zmiana charakteru posiadania powinna manifestować się na zewnątrz poprzez skonkretyzowane zachowanie posiadacza (tak J.S. Piątowski (w:) System..., s. 323-324; S. Rudnicki, Komentarz..., s. 178-179; E. Skowrońska-Bocian (w:) Kodeks..., s. 436). Jedynie widoczna zmiana zachowania posiadacza będzie miarodajna dla otoczenia (i sądu orzekającego) a nie wystarczy tu sama intencja posiadacza.</p>
<p>W ocenie Sądu <span class="anon-block">J. M.</span> nie wyraziła wobec właściciela woli władania działką objętą wnioskiem jak właściciel. Władanie przez nią działką znajdującą się za pawilonem przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> na żadnym etapie nie wyróżniało się od władania samym lokalem gastronomicznym ani też zapleczem przylegającym bezpośrednio do budynku posadowionego na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. Za przejaw władania działką jak właściciel nie można poczytywać ogrodzenia działki – to bowiem stanowiło przejaw powiązania pawilonu z teren znajdującym się za nim używanym jako zaplecze, a więc przemawiało za zasadą dzielenia przez zaplecze losu lokalu gastronomicznego. Stwierdzić natomiast należy, że wnioskodawca <span class="anon-block">P. M.</span> wyraził wolę władania działką jak właściciel dopiero z chwilą widocznego wyodrębnienia władania częścią terenu znajdującego się za pawilonem na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> od pozostałej części zaplecza. Co prawda wyodrębnienie zostało dokonane poprzez rozciągnięcie sznurka, niemniej stanowiło ono wyraźny znak, że wnioskodawca rozwiązując umowę dzierżawy nie uważa, ażeby działka w dalszej mierze dzieliła los prawny pawilonu oraz terenu na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. W świetle powyższego należało uznać, że wnioskodawca wyraził wolę władania działką objętą wnioskiem jak właściciel w listopadzie 2013 r.</p>
<p>Zasiedzenie następuje z upływem wyznaczonego przez ustawodawcę terminu i ustawa wymaga nieprzerwanego posiadania samoistnego w oznaczonym okresie. W przypadku nieruchomości obowiązuje norma, według której posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność „jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu" jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze, natomiast „po upływie lat trzydziestu" posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1;art. 172 § 2)">art. 172 § 1 i 2 k.c.</a>). Wskazane terminy obowiązują od 1 października 1990 r., gdy weszła w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900550321" title="Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 ()">ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny</a> (Dz.U. Nr 55, poz. 321). Nastąpiło wówczas przedłużenie o dziesięć lat terminów zasiedzenia nieruchomości. Wcześniej obowiązywał termin dziesięciu lat w przypadku nabycia posiadania w dobrej wierze i termin dwudziestu lat w razie złej wiary, jednakże do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy. Wobec ustalenia, że posiadanie samoistne nieruchomości objętej wnioskiem nastąpiło w listopadzie 2013 r., zastosowanie w sprawie znajdą terminy obowiązujące od 1 października 1990 r. Decydujące znaczenie dla ustalenia terminu niezbędnego do nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie ma stan dobrej lub złej wiary w chwili uzyskania posiadania. Pozostawanie w dobrej wierze w chwili nabycia posiadania przesądza o stosowaniu krótszego (dwudziestoletniego) terminu zasiedzenia. Dłuższy (trzydziestoletni) termin zasiedzenia obowiązuje, gdy posiadacz pozostawał w złej wierze już w momencie nabywania posiadania. W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostawało, że wnioskodawca, mając wiedzę i świadomość, że nie jest właścicielami działek, pozostawał posiadaczem w złej wierze. Biorąc powyższe pod uwagę, jako że od daty zmiany charakteru posiadania z zależnego na samoistny po stronie wnioskodawcy nie upłynęło 30 lat, wniosek podlegał oddaleniu.</p>
<p>Wobec okoliczności, że interesy wnioskodawcy i uczestników pozostawały sprzeczne, o kosztach orzeczono na zasadzie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 § 2 k.p.c.</a>, obciążając kosztami wnioskodawcę, co skutkowało przyznaniem od wnioskodawców na rzecz każdego z uczestników zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wnioskodawca określił wartość przedmiotu sporu na kwotę 3800 zł, wobec czego na podstawie § 6 pkt 3 w zw. z § 7 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm) orzeczono jak w punkcie II i III postanowienia.</p>
</div>